Sarga 70

Verse 1

तत: प्रभाते जनक: कृतकर्मा महर्षिभि:।उवाच वाक्यं वाक्यज्ञ श्शतानन्दं पुरोहितम्।।1.70.1।।

അനന്തരം പ്രഭാതത്തിൽ, മഹർഷിമാർ കൃത്യകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, വാക്പ്രാവീണ്യമുള്ള ജനകനായ രാജാവ് തന്റെ പുരോഹിതനായ ശതാനന്ദനോടു വചനം അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 2

भ्राता मम महातेजा यवीयानतिधार्मिक:।कुशध्वज इति ख्यात: पुरीमध्यवसच्छुभाम्।।1.70.2।।वार्याफलकपर्यन्तां पिबन्निक्षुमतीं नदीम्।साङ्काश्यां पुण्यसङ्काशां विमानमिव पुष्पकम्।।1.70.3।।

എന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ മഹാതേജസ്സും അതിധാർമ്മികനുമായ ‘കുശധ്വജൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ. ഇക്ഷുമതീ നദിയുടെ തീരത്ത്, അതിന്റെ ജലപരിധി നഗരത്തിന്റെ അതിരാകുന്ന, പുണ്യപ്രതീതിയുള്ള സാങ്കാശ്യാ എന്ന ശുഭനഗരിയിൽ അവൻ വസിക്കുന്നു—പുഷ്പകവിമാനത്തെപ്പോലെ ദിവ്യമായി ദീപ്തമായ നഗരം.

Verse 3

भ्राता मम महातेजा यवीयानतिधार्मिक:।कुशध्वज इति ख्यात: पुरीमध्यवसच्छुभाम्।।1.70.2।।वार्याफलकपर्यन्तां पिबन्निक्षुमतीं नदीम्।साङ्काश्यां पुण्यसङ्काशां विमानमिव पुष्पकम्।।1.70.3।।

എന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ മഹാതേജസ്സും അതിധാർമ്മികനുമായ ‘കുശധ്വജൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ. ഇക്ഷുമതീ നദിയുടെ തീരത്ത്, അതിന്റെ ജലപരിധി നഗരത്തിന്റെ അതിരാകുന്ന, പുണ്യപ്രതീതിയുള്ള സാങ്കാശ്യാ എന്ന ശുഭനഗരിയിൽ അവൻ വസിക്കുന്നു—പുഷ്പകവിമാനത്തെപ്പോലെ ദിവ്യമായി ദീപ്തമായ നഗരം.

Verse 4

तमहं द्रष्टुमिच्छामि यज्ञगोप्ता स मे मत:।प्रीतिं सोऽपि महातेजा इमां भोक्ता मया सह।।1.70.4।।

ഞാൻ അവനെ കാണുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; യജ്ഞത്തിന്റെ രക്ഷകനായി അവനെയാണു ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. ആ മഹാതേജസ്വിയും എന്റെ കൂടെ ഈ സന്തോഷം പങ്കുവെച്ചു അനുഭവിക്കട്ടെ.

Verse 5

एवमुक्ते तु वचने शतानन्दस्य सन्निधौ।आगता: केचिदव्यग्रा जनकस्तान् समादिशत्।।1.70.5।।

ശതാനന്ദന്റെ സന്നിധിയിൽ ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ചില ജാഗ്രതയുള്ള സേവകർ എത്തി; ജനകൻ അവർക്കു കല്പന നൽകി.

Verse 6

शासनात्तु नरेन्द्रस्य प्रययुश्शीघ्रवाजिभि:।समानेतुं नरव्याघ्रं विष्णुमिन्द्राज्ञया यथा।।1.70.6।।

നരേന്ദ്രന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവർ വേഗമേറിയ കുതിരകളിൽ പുറപ്പെട്ടു—മനുഷ്യവ്യാഘ്രനായ അവനെ കൊണ്ടുവരാൻ; ഇന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം വിഷ്ണുവിനെ വിളിക്കുന്നതുപോലെ.

Verse 7

साङ्काश्यां ते समागत्य ददृशुश्च कुशध्वजम्।न्यवेदयन्यथावृत्तं जनकस्य च चिन्तितम्।।1.70.7।।

സാങ്കാശ്യയിൽ എത്തി അവർ കുശധ്വജനെ കണ്ടുമുട്ടി; സംഭവിച്ചതെല്ലാംയും ജനകന്റെ മനസ്സിലെ നിശ്ചയവും യഥാവിധി അറിയിച്ചു.

Verse 8

तद्वृत्तं नृपति श्शृत्वा दूतश्रेष्ठैर्महाबलै:।अज्ञायाऽथ नरेन्द्रस्य आजगाम कुशध्वज:।।1.70.8।।

മഹാബലശാലികളായ ദൂതശ്രേഷ്ഠരിൽ നിന്ന് ആ വൃത്താന്തം കേട്ട്, നരേന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞ മനസ്സിലാക്കി കുശധ്വജൻ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 9

स ददर्श महात्मानं जनकं धर्मवत्सलम्।सोऽभिवाद्य शतानन्दं राजानं चापि धार्मिकम्।।1.70.9।।राजार्हं परमं दिव्यमासनं चाऽध्यरोहत।

അവൻ ധർമ്മപ്രിയനായ മഹാത്മാവ് ജനകനെ ദർശിച്ചു. ശതാനന്ദനെയും ധാർമ്മികനായ രാജാവിനെയും വന്ദിച്ച്, രാജയോഗ്യമായ പരമ ദിവ്യമായ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു.

Verse 10

उपविष्टावुभौ तौ तु भ्रातरावतितेजसौ।।1.70.10।।प्रेषयामासतुर्वीरौ मन्त्रिश्रेष्ठं सुदामनम्।

ആ രണ്ടു തേജസ്വിയായ സഹോദരന്മാർ ഒരുമിച്ചു ഇരുന്നപ്പോൾ, ആ വീരന്മാർ മന്ത്രിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുദാമനനെ അയച്ചു.

Verse 11

गच्छ मन्त्रिपते शीघ्रमैक्ष्वाकुममितप्रभम्।।1.70.11।।आत्मजैस्सह दुर्धर्षमानयस्व समन्त्रिणम्।

“ഹേ മന്ത്രിപതേ, വേഗം പോകുക; അമിതപ്രഭനായ, ദുർധർഷനായ ഇക്ഷ്വാകുകുലനാഥൻ ദശരഥനെ, തന്റെ പുത്രന്മാരോടും മന്ത്രിമാരോടും കൂടി ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.”

Verse 12

औपकार्यां स गत्वा तु रघूणां कुलवर्धनम्।।1.70.12।।ददर्श शिरसा चैनमभिवाद्येदमब्रवीत्।

അവൻ ഉപകാര്യത്തിലേക്കു ചെന്നു രഘുകുലവർധകനായ ദശരഥനെ കണ്ടു; ശിരസ്സ് നമിച്ച് അഭിവാദ്യം ചെയ്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 13

अयोध्याधिपते वीर वैदेहो मिथिलाधिप:।।1.70.13।।स त्वां द्रष्टुं व्यवसितस्सोपाध्यायपुरोहितम्।

“ഹേ അയോധ്യാധിപതേ വീരാ, വൈദേഹനായ ജനകൻ—മിഥിലാധിപൻ—അങ്ങയെ ഉപാധ്യായന്മാരോടും പുരോഹിതനോടും കൂടി ദർശിക്കുവാൻ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു.”

Verse 14

मंत्रिश्रेष्ठवच श्शृत्वा राजा सर्षिगणस्तदा।।1.70.14।।सबंधुरगमत्तत्र जनको यत्र वर्तते।

മന്ത്രിശ്രേഷ്ഠന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രവിച്ച രാജാവ്, അന്ന് ഋഷിസമൂഹങ്ങളോടും സ്വന്തം ബന്ധുജനങ്ങളോടും കൂടി, ജനകൻ ഇരുന്നിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് ചെന്നു.

Verse 15

स राजा मन्त्रिसहित स्सोपाध्याय: सबान्धव:।।1.70.15।।वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठो वैदेहमिदमब्रवीत्।

ആ രാജാവ് മന്ത്രിമാരോടും ഉപാധ്യായന്മാരോടും ബന്ധുജനങ്ങളോടും കൂടി—വാക്പ്രാവീണ്യത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ—വിദേഹരാജൻ ജനകനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 16

विदितं ते महाराज इक्ष्वाकुकुलदैवतम्।।1.70.16।।वक्ता सर्वेषु कृत्येषु वसिष्ठो भगवानृषि:।

മഹാരാജാവേ, ഭഗവാൻ ഋഷി വസിഷ്ഠൻ ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിന്റെ ദൈവത-രക്ഷകനാണെന്നും, എല്ലാ കൃത്യങ്ങളിലുമുള്ള വിധികർമ്മങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അധികൃത വക്താവാണെന്നും നിങ്ങൾക്കു നന്നായി അറിയാം.

Verse 17

विश्वामित्राभ्यनुज्ञातस्सह सर्वैर्महर्षिभि:।।1.70.17।।एष वक्ष्यति धर्मात्मा वसिष्ठो मे यथाक्रमम्।

വിശ്വാമിത്രന്റെ അനുവാദത്തോടെയും എല്ലാ മഹർഷിമാരുടെയും സമ്മതത്തോടെയും, ധർമാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ എന്റെ വംശപരമ്പര നിങ്ങളോട് യഥാക്രമം വിവരിക്കും.

Verse 18

एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठे राज्ञां मध्ये महात्मनाम्।।1.70.18।।तूष्णींभूते दशरथे वसिष्ठो भगवानृषि:।उवाच वाक्यं वाक्यज्ञो वैदेहं सपुरोधसम्।।1.70.19।।

ഇങ്ങനെ മഹാത്മാക്കളായ രാജാക്കന്മാരുടെ സഭയിൽ പറഞ്ഞിട്ട് നരശ്രേഷ്ഠനായ ദശരഥൻ മൗനമായി. തുടർന്ന് വാക്യജ്ഞനായ ഭഗവാൻ ഋഷി വസിഷ്ഠൻ, പുരോഹിതന്മാരോടൊപ്പം ഇരുന്നിരുന്ന വിദേഹരാജൻ ജനകനോട് യുക്തമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 19

एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठे राज्ञां मध्ये महात्मनाम्।।1.70.18।।तूष्णींभूते दशरथे वसिष्ठो भगवानृषि:।उवाच वाक्यं वाक्यज्ञो वैदेहं सपुरोधसम्।।1.70.19।।

ഇങ്ങനെ മഹാത്മാക്കളായ രാജാക്കന്മാരുടെ സഭയിൽ പറഞ്ഞിട്ട് നരശ്രേഷ്ഠനായ ദശരഥൻ മൗനമായി. തുടർന്ന് വാക്യജ്ഞനായ ഭഗവാൻ ഋഷി വസിഷ്ഠൻ, പുരോഹിതന്മാരോടൊപ്പം ഇരുന്നിരുന്ന വിദേഹരാജൻ ജനകനോട് യുക്തമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 20

अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्यय:।तस्मान्मरीचि स्संजज्ञे मरीचे: काश्यप: सुत:।।1.70.20।।

അവ്യക്തത്തിൽ നിന്നു ശാശ്വതനും നിത്യനും അവ്യയനുമായ ബ്രഹ്മാവ് പ്രാദുര്ഭവിച്ചു. അവനിൽ നിന്നു മരീചി ജനിച്ചു; മരീചിയിൽ നിന്നു അവന്റെ പുത്രനായ കശ്യപൻ ജനിച്ചു.

Verse 21

विवस्वान् काश्यपाज्जज्ञे मनुर्वैवस्वत स्स्मृत:।मनु: प्रजापति: पूर्वमिक्ष्वाकुस्तु मनोस्सुत:।।1.70.21।।

കശ്യപനിൽ നിന്നു വിവസ്വാൻ ജനിച്ചു; വിവസ്വാനിൽ നിന്നു വൈവസ്വതൻ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന മനു ജനിച്ചു—അവൻ മുൻപ് പ്രജാപതിയായി അറിയപ്പെട്ടവൻ; മനുവിന്റെ പുത്രനായി ഇക്ഷ്വാകു ജനിച്ചു.

Verse 22

तमिक्ष्वाकुमयोध्यायां राजानं विद्धि पूर्वकम्।इक्ष्वाकोस्तु सुतश्श्रीमान् कुक्षिरित्येव विश्रुत:।।1.70.22।।

അയോധ്യയിൽ ഇക്ഷ്വാകുവിനെ ആദിപൂർവിക രാജാവായി അറിയുക. ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ ശ്രീമാനായ പുത്രൻ ‘കുക്ഷി’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു.

Verse 23

कुक्षेरथात्मज: श्रीमान् विकुक्षिरुदपद्यत।विकुक्षेस्तु महातेजा बाण: पुत्र: प्रतापवान्।।1.70.23।।

കുക്ഷിയുടെ ശ്രീമാനായ പുത്രനായി വികുക്ഷി ജനിച്ചു; വികുക്ഷിയിൽ നിന്നു മഹാതേജസ്സും പ്രതാപവാനുമായ പുത്രൻ ബാണൻ ജനിച്ചു.

Verse 24

बाणस्य तु महातेजा अनरण्य: प्रतापवान्।अनरण्यात्पृथुर्जज्ञे त्रिशङ्कुस्तु पृथोस्सुत:।।1.70.24।।

ബാണനിൽ മഹാതേജസ്സും പ്രതാപവും ഉള്ള അനരണ്യൻ ജനിച്ചു. അനരണ്യനിൽ നിന്ന് പൃഥു ജനിച്ചു; പൃഥുവിന്റെ പുത്രൻ ത്രിശങ്കുവായിരുന്നു.

Verse 25

त्रिशङ्कोरभवत्पुत्रो दुन्दुमारो महायशा:।युवनाश्वसुतस्त्वासीन्मान्धाता पृथिवीपति:।।1.70.25।।

ത്രിശങ്കുവിന് മഹായശസ്സുള്ള ദുന്ദുമാരൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. യുവനാശ്വനിൽ നിന്ന് ഭൂമിപതി മാൻധാതാവും ജനിച്ചു.

Verse 26

मान्धातुस्तु सुत श्श्रीमान् सुसन्धिरुदपद्यत।सुसन्धेरपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसन्धि: प्रसेनजित्।।1.70.26।।

മാൻധാതാവിന് ശ്രീമാനായ സുസന്ധി എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. സുസന്ധിക്ക് രണ്ടു പുത്രന്മാർ—ധ്രുവസന്ധിയും പ്രസേനജിത്തും—ജനിച്ചു.

Verse 27

यशस्वी ध्रुवसन्धेस्तु भरतो नाम नामत:।भरतात्तु महातेजा असितो नाम जातवान्।।1.70.27।।

ധ്രുവസന്ധിക്ക് യശസ്വിയായ ഭരതൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. ഭരതനിൽ നിന്ന് മഹാതേജസ്സുള്ള അസിതൻ ജനിച്ചു.

Verse 28

यस्यैते प्रतिराजान उदपद्यन्त शत्रव:।हैहयास्तालजंघाश्च शूराश्च शशिबिन्दव:।।1.70.28।।

അസിതനോടു വിരോധമായി ശത്രുക്കളായി പ്രതിരാജാക്കന്മാർ ഉയർന്നു—ഹൈഹയ, താലജംഘ, ശശിബിന്ദു വംശങ്ങളിലെ ശൂരന്മാർ.

Verse 29

तांस्तु स प्रतियुध्यन् वै युद्धे राजा प्रवासित:।हिमवन्तमुपागम्य भृगुप्रस्रवणेऽवसत्।।1.70.29।।असितोऽल्पबलो राजा मन्त्रिभिस्सहितस्तदा।

യുദ്ധത്തിൽ അവരോടു പ്രതിയുദ്ധം ചെയ്ത രാജാവ് പരാജയപ്പെട്ടു പ്രവാസത്തിലാക്കപ്പെട്ടു. ഹിമവാനെ പ്രാപിച്ച്, ശക്തി ക്ഷീണിച്ച അസിതരാജാവ് അന്നു മന്ത്രിമാരോടുകൂടെ ഭൃഗുപ്രസ്രവണത്തിൽ വസിച്ചു.

Verse 30

द्वे चास्य भार्ये गर्भिण्यौ बभूवतुरिति श्रुतम्।।1.70.30।। एका गर्भविनाशाय सपत्न्यै सगरं ददौ।

ശ്രുതിപ്രകാരം അവന്റെ രണ്ടു ഭാര്യമാരും ഗർഭിണികളായി. അവരിൽ ഒരുത്തി, സഹപത്നിയുടെ ഗർഭം നശിപ്പിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, അവൾക്കു വിഷം നൽകി.

Verse 31

तत श्शैलवरं रम्यं बभूवाभिरतो मुनि:।।1.70.31।।भार्गवश्च्यवनो नाम हिमवन्तमुपाश्रित:।

അതിനുശേഷം ഭൃഗുവംശജനായ ‘ച്യവനൻ’ എന്ന മുനി ഹിമവാനിൽ ആശ്രയം പ്രാപിച്ച്, ആ രമ്യമായ ശ്രേഷ്ഠപർവതത്തിൽ ആനന്ദത്തോടെ വസിച്ചു.

Verse 32

तत्रैका तु महाभागा भार्गवं देववर्चसम्।।1.70.32।।ववन्दे पद्मपत्राक्षी काङ्क्षन्ती सुतमात्मन:।

അവിടെ അവരിൽ ഒരുത്തി മഹാഭാഗ്യവതിയും പദ്മപത്രാക്ഷിയുമായവൾ, ദേവതുല്യപ്രഭയുള്ള ഭാർഗവനെ തന്റെ പുത്രപ്രാപ്തിക്കായി ആഗ്രഹിച്ച് വന്ദിച്ചു.

Verse 33

तमृषिं साऽभ्युपागम्य कालिंदी चाभ्यवादयत्।।1.70.33।।स तामभ्यवदद्विप्र: पुत्रेप्सुं पुत्रजन्मनि।

ആ ഋഷിയുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു കാലിന്ദി ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു. പുത്രലാഭത്തിനും പുത്രജന്മത്തിനും ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന അവളോടു ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 34

तव कुक्षौ महाभागे सुपुत्रस्सुमहाबल:।।1.70.34।।महावीर्यो महातेजा अचिरात्सञ्जनिष्यति।गरेण सहित श्श्रीमान् मा शुच: कमलेक्षणे।।1.70.35।।

ഹേ മഹാഭാഗ്യവതീ, നിന്റെ ഗർഭത്തിൽ മഹാബലമുള്ള സദ്പുത്രൻ രൂപം കൊള്ളുന്നു.

Verse 35

तव कुक्षौ महाभागे सुपुत्रस्सुमहाबल:।।1.70.34।।महावीर्यो महातेजा अचिरात्सञ्जनिष्यति।गरेण सहित श्श्रीमान् मा शुच: कमलेक्षणे।।1.70.35।।

മഹാവീര്യനും മഹാതേജസ്സും ഉള്ള അവൻ അധികം വൈകാതെ ജനിക്കും. വിഷം കൂടെയുണ്ടായാലും അവൻ ശ്രീമാനായിരിക്കും; ഹേ കമലനേത്രേ, ശോകിക്കരുത്.

Verse 36

च्यवनं तु नमस्कृत्य राजपुत्री पतिव्रता।पतिशोकातुरा तस्मात्पुत्रं देवी व्यजायत।।1.70.36।।

ച്യവനനെ നമസ്കരിച്ചു, പതിവ്രതയായ രാജകുമാരി ഭർത്താവിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ ആകുലയായിരുന്നിട്ടും ദേവി ഒരു പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.

Verse 37

सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया।सह तेन गरेणैव जात: स सगरोऽभवत्।।1.70.37।।

എന്നാൽ സഹപത്നി ഗർഭം നശിപ്പിക്കാനായി അവൾക്ക് വിഷം നൽകി. ആ വിഷത്തോടുകൂടി തന്നെയാണ് കുഞ്ഞ് ജനിച്ചത്; അതിനാൽ അവൻ ‘സഗരൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായി.

Verse 38

सगरस्यासमञ्जस्तु असमञ्जात्तथांऽशुमान्।दिलीपोंऽशुमत: पुत्रो दिलीपस्य भगीरथ:।।1.70.38।।

സഗരന്റെ പുത്രൻ അസമഞ്ജൻ; അസമഞ്ജനിൽ നിന്ന് അംശുമാൻ ജനിച്ചു. അംശുമാന്റെ പുത്രൻ ദിലീപൻ, ദിലീപന്റെ പുത്രൻ ഭഗീരഥൻ.

Verse 39

भगीरथात्ककुत्स्थश्च ककुत्स्थस्य रघुस्सुत:।रघोस्तु पुत्रस्तेजस्वी प्रवृद्ध: पुरुषादक:।।1.70.39।।कल्माषपादो ह्यभवत्तस्माज्जातस्तु शंखण:।

ഭഗീരഥനിൽ നിന്ന് കകുത്സ്ഥൻ; കകുത്സ്ഥന്റെ പുത്രൻ രഘു. രഘുവിന്റെ തേജസ്വിയായ പുത്രൻ പ്രവൃദ്ധൻ; അവൻ പുരുഷാദകൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി, കല്മാഷപാദൻ എന്നും അറിയപ്പെട്ടു; അവനിൽ നിന്ന് ശംഖണൻ ജനിച്ചു.

Verse 40

सुदर्शन: शङ्घणस्य अग्निवर्ण स्सुदर्शनात्।।1.70.40।।शीघ्रगस्त्वग्निवर्णस्य शीघ्रगस्य मरु स्सुत:।मरो: प्रशुश्रुकस्त्वासीदम्बरीष: प्रशुश्रृकात्।।1.70.41।।

ശംഖണന്റെ പുത്രൻ സുദർശനൻ; സുദർശനനിൽ നിന്ന് അഗ്നിവർണൻ ജനിച്ചു.

Verse 41

सुदर्शन: शङ्घणस्य अग्निवर्ण स्सुदर्शनात्।।1.70.40।।शीघ्रगस्त्वग्निवर्णस्य शीघ्रगस्य मरु स्सुत:।मरो: प्रशुश्रुकस्त्वासीदम्बरीष: प्रशुश्रृकात्।।1.70.41।।

അഗ്നിവർണന്റെ പുത്രൻ ശീഘ്രഗൻ; ശീഘ്രഗന്റെ പുത്രൻ മരു. മരുവിൽ നിന്ന് പ്രശുശ്രുകൻ ജനിച്ചു; പ്രശുശ്രുകനിൽ നിന്ന് അംബരീഷൻ ജനിച്ചു.

Verse 42

अम्बरीषस्य पुत्रोऽभून्नहुष: पृथिवीपति:।नहुषस्य ययातिस्तु नाभागस्तु ययातिज:।।1.70.42।।

അംബരീഷന്റെ പുത്രൻ ഭൂമിപതി രാജാവായ നഹുഷൻ. നഹുഷന്റെ പുത്രൻ യയാതി; യയാതിയുടെ പുത്രൻ നാഭാഗൻ.

Verse 43

नाभागस्य बभूवाज: अजाद्दशरथोऽभवत्।अस्माद्दशरथाज्जातौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।।1.70.43।।

നാഭാഗനിൽ നിന്ന് അജൻ ജനിച്ചു; അജനിൽ നിന്ന് ദശരഥൻ ജനിച്ചു; ആ ദശരഥനിൽ നിന്ന് രാമനും ലക്ഷ്മണനും എന്ന രണ്ടു സഹോദരന്മാർ ജനിച്ചു.

Verse 44

ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഹേ പ്രജാപാലകാ! ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിലെ ഈ വീരന്മാർ ആദിമുതൽ ശുദ്ധവംശപരമ്പരയുള്ളവർ, ധർമ്മത്തിൽ പരമനിഷ്ഠരായവർ, സത്യത്തിൽ അചഞ്ചലരായവർ ആകുന്നു. രാമനും ലക്ഷ്മണനും വേണ്ടി നിങ്ങളുടെ രണ്ടു പുത്രിമാരെ വിവാഹാർത്ഥം ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു; ഇരുപക്ഷവും തുല്യമായി യോഗ്യമായതിനാൽ, യോജിച്ച രണ്ടു വധുക്കളെ ദയപൂർവ്വം നൽകുന്നതു യുക്തമാണ്.