Shloka 28
अष्टादशः सर्गः
Kaikeyī Discloses the Boons: Exile to Daṇḍaka and Bharata’s Consecration
अहो धिङ्नार्हसे देवि वक्तुं मामीदृशं वचः।अहं हि वचनाद्राज्ञः पतेयमपि पावके।।।।भक्षयेयं विषं तीक्ष्णं मज्जेयमपि चार्णवे।नियुक्तो गुरुणा पित्रा नृपेण च हितेन च।।।।
aho dhiṅ nārhase devi vaktuṃ mām īdṛśaṃ vacaḥ | ahaṃ hi vacanād rājñaḥ pateyam api pāvake ||
bhakṣayeyam viṣaṃ tīkṣṇaṃ majjeyam api cārṇave | niyukto guruṇā pitrā nṛpeṇa ca hitena ca ||
അയ്യോ, ധിക്കാരം! ദേവീ, എന്നോട് ഇത്തരമൊരു വാക്ക് പറയുന്നത് നിനക്കു യോജിച്ചതല്ല. രാജാവിന്റെ വചനത്താൽ ഞാൻ അഗ്നിയിലേക്കും ചാടും; തീക്ഷ്ണവിഷം പോലും കുടിക്കും; സമുദ്രത്തിൽ പോലും മുങ്ങും—കാരണം അദ്ദേഹം എന്റെ പിതാവും ഗുരുസമാനനും ഹിതൈഷിയുമായ നൃപൻ; അദ്ദേഹത്തിന്റെ കല്പനയാൽ നിയുക്തനായ ഞാൻ എല്ലാം ചെയ്യും.
Alas, what a pity, O queen, it does not behove you to speak to me such words. I can jump into fire. Since he is my father, preceptor and wellwisher, I shall consumedeadly poison or even get drowned in the sea if he so commands.
FAQs
Rāma asserts the primacy of obedience to rightful authority—especially father and king—grounded in satya and duty: a command from such a guardian is to be followed even at extreme personal cost.
After Kaikeyī pressures him to comply with Daśaratha’s unspoken intent, Rāma rebukes her tone and declares his unwavering readiness to obey the king’s command.
Dharma-niṣṭhā (steadfastness in duty) and satya-niṣṭhā (faithfulness to pledged word), expressed as radical compliance with legitimate command.