Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

अष्टादशः सर्गः

Kaikeyī Discloses the Boons: Exile to Daṇḍaka and Bharata’s Consecration

यदि तद्वक्ष्यते राजा शुभं वा यदि वाऽशुभम्।करिष्यसि ततस्सर्वमाख्यास्यामि पुनस्त्वहम्।।।।

yadi tad vakṣyate rājā śubhaṃ vā yadi vāśubham | kariṣyasi tatas sarvam ākhyāsyāmi punas tv aham ||

രാജാവ് ശുഭമോ അശുഭമോ എന്ത് കല്പിച്ചാലും നീ അതെല്ലാം നിർവഹിക്കും എങ്കിൽ, പിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും നിന്നോട് എല്ലാം വിശദമായി പറയും.

yadiif
yadi:
Vākya-sambandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
FormConditional particle (शर्त-निपात)
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun, neuter, accusative singular
vakṣyatewill say
vakṣyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormFuture (लृट्), 3rd person singular, ātmanepada
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine, nominative singular
śubhamauspicious (thing)
śubham:
Karma (कर्म) (content of speech)
TypeNoun
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, accusative singular
or
:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormDisjunctive particle (विकल्प)
yadiif
yadi:
Vākya-sambandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
FormConditional particle
or
:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormDisjunctive particle
aśubhaminauspicious (thing)
aśubham:
Karma (कर्म) (content of speech)
TypeNoun
Rootaśubha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, accusative singular
kariṣyasiyou will do / fulfill
kariṣyasi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormFuture (लृट्), 2nd person (मध्यमपुरुष) singular, parasmaipada
tataḥthen
tataḥ:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAvyaya, adverb ‘then/thereafter’
sarvameverything
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormNeuter, accusative singular
ākhyāsyāmiI shall tell
ākhyāsyāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā + khyā (धातु)
FormFuture (लृट्), 1st person singular, parasmaipada
punaḥagain
punaḥ:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAvyaya, adverb
tubut
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/विरोधसूचक)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun, nominative singular

If you fulfil whatever the king says, pleasant or unpleasant, I shall relate to you everything.

K
Kaikeyī
R
Rāma
D
Daśaratha (king)

FAQs

Dharma is framed as unconditional compliance with the king’s word; however, the verse also raises ethical tension about informed consent—Kaikeyī withholds full disclosure until compliance is promised.

Kaikeyī conditions her full explanation on Rāma’s prior commitment to carry out whatever Daśaratha says.

Rāma’s obedience and integrity are being tested—whether he will commit to duty before knowing its cost.