Shloka 61
द्वादशः सर्गः — Kaikeyi’s Boons and Dasaratha’s Moral Collapse
Ayodhya Kanda 12
न कथञ्चिदृते रामाद्भरतो राज्यमावसेत्।।।।रामादपि हि तं मन्ये धर्मतो बलवत्तरम्।
na kathañcid ṛte rāmād bharato rājyam āvaset |
rāmād api hi taṃ manye dharmato balavattaram ||
രാമനെ മാറ്റിവെച്ച് രാജ്യം സ്വീകരിക്കേണ്ടിവന്നാൽ ഭരതൻ ഒരിക്കലും, യാതൊരു വിധത്തിലും, രാജ്യം ഏറ്റെടുക്കുകയില്ല; ധർമ്മത്തിൽ അവൻ രാമനേക്കാളും ശക്തനെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
O cruel one, O woman of sinful resolve, O vile (creature), O woman of evil deeds, what wrong or sin do you really see in Rama or in me.
FAQs
Legitimate rule cannot be built on injustice; Bharata’s dharma is portrayed as refusing gain that comes from violating rightful succession and truth.
Daśaratha argues that Kaikeyī’s plan is self-defeating because Bharata himself would reject a throne obtained by wronging Rāma.
Bharata’s integrity and dharma-niṣṭhā (steadfastness in righteousness).