Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

लोकसमुत्पत्ति-वर्णनम् तथा इक्ष्वाकुवंश-प्रशंसा

Cosmogony and Ikshvaku Genealogy as Counsel to Rama

शङ्खणस्य च पुत्रोऽभूच्छूर श्रीमान्सुदर्शनः।सुदर्शनस्याग्निवर्णः अग्निवर्णस्य शीघ्रगः।।2.110.30।।शीघ्रगस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रशुश्रुवः।प्रशुश्रुवस्य पुत्रोभूदम्बरीषो महाद्युतिः।।2.110.31।।अम्बरीषस्य पुत्रोभून्नहुषः सत्यविक्रमः।नहुषस्य च नाभागः पुत्रः परमधार्मिकः।।2.110.32।।अजश्च सुव्रतश्चैव नाभागस्य सुतावुभौ।अजस्यैव च धर्मात्मा राजा दशरथस्सुतः।।2.110.33।।

tasya jyeṣṭho 'si dāyādo rāma ity abhiviśrutaḥ |

tad gṛhāṇa svakaṃ rājyam avekṣasva janaṃ nṛpa ||

നീ അവന്റെ ജ്യേഷ്ഠ ദായാദൻ—‘രാമൻ’ എന്ന നാമത്തിൽ സർവ്വത്ര പ്രസിദ്ധൻ. അതിനാൽ, ഹേ നൃപാ, നിന്റെ സ്വന്തം രാജ്യം സ്വീകരിച്ച് പ്രജയെ പരിപാലിക്കണമേ.

śīghragasyaof Śīghraga
śīghragasya:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśīghraga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
maruḥMaru
maruḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootmaru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
putraḥson
putraḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/predicate noun)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक (appositional)
maroḥof Maru
maroḥ:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmaru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
putraḥson
putraḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/predicate noun)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
praśuśruvaḥPraśuśruva
praśuśruvaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootpraśuśruva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
praśuśruvasyaof Praśuśruva
praśuśruvasya:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpraśuśruva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
putraḥson
putraḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
abhūtwas/became (was born)
abhūt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ambarīṣaḥAmbarīṣa
ambarīṣaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootambarīṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mahādyutiḥof great splendour
mahādyutiḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + dyuti (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘great-splendour’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अम्बरीषस्य विशेषणम्

The son of Shankhana was the glorious Sudarshana, father of Agnivarna. Shighraga was the son of Agnivarna whose son was Maru. Maru's son was Prashushruva and to Prashushruva was born splendid Ambarisha. Nahusha of indisputable prowess was the son of Ambarisha whose son was the supremely righteous Nabhaga. Nabhaga had two sons, Aja and Suvrata and Aja's son was the righteous king Dasaratha.

R
Rāma
D
Daśaratha
K
Kingdom (rājya)
P
People (jana)

FAQs

Rajadharma: the rightful heir should accept responsibility to protect and govern the people, treating kingship as duty rather than privilege.

After establishing Daśaratha’s lineage, the speaker urges Rāma to take up the kingdom as the eldest heir.

Responsibility and guardianship—leadership expressed as care for the people.