Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

सीतान्वेषणारम्भः

The Search for Sita Begins

तं ततस्सान्त्वयामास लक्ष्मणः प्रियबान्धवः।बहुप्रकारं धर्मज्ञः प्रश्रितं प्रश्रिताञ्जलिः।।।।

taṃ tataḥ sāntvayāmāsa lakṣmaṇaḥ priyabāndhavaḥ | bahuprakāraṃ dharmajñaḥ praśritaṃ praśritāñjaliḥ ||

അപ്പോൾ ധർമ്മജ്ഞനും രാമന്റെ പ്രിയസഹചാരിയും ആയ ലക്ഷ്മണൻ, വിനയത്തോടെ കൂപ്പിയ കൈകളോടെ, പലവിധത്തിൽ അവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.

तम्him
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/अनन्तर-अव्यय (adverb: then/thereupon)
सान्त्वयामासconsoled
सान्त्वयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसान्त्वय् (धातु; denominative from सान्त्व)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रियबान्धवःdear kinsman/friend
प्रियबान्धवः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रियबान्धव (प्रातिपदिक: प्रिय + बान्धव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
बहुप्रकारम्in many ways
बहुप्रकारम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहुप्रकार (प्रातिपदिक: बहु + प्रकार)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (accusative used adverbially: 'in many ways')
धर्मज्ञःknower of dharma
धर्मज्ञः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्मज्ञ (प्रातिपदिक: धर्म + ज्ञ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
प्रश्रितम्humbly
प्रश्रितम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रश्रित (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (adverbially: humbly)
प्रश्रिताञ्जलिःwith folded palms
प्रश्रिताञ्जलिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रश्रिताञ्जलि (प्रातिपदिक: प्रश्रित + अञ्जलि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Then Lakshmana, the knower of dharma and a dear friend offered obeisance most humbly with folded palms and consoled Rama in many ways.

L
Lakṣmaṇa
R
Rāma

FAQs

Dharma here is expressed as compassionate duty: Lakṣmaṇa supports the afflicted Rāma with humility and respectful conduct, showing that right action includes consoling and steadying those overwhelmed by grief.

After Sītā’s disappearance/abduction, Rāma is distraught; Lakṣmaṇa attempts to calm and counsel him.

Lakṣmaṇa’s devotion and disciplined humility—he approaches with folded palms and offers guidance without arrogance.