Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

सीतारावणसंवादः

Ravana Reveals Himself; Sita Affirms Rama’s Dharma

इति ब्रुवाणां कैकेयीं श्वशुरो मे स मानदः।।3.47.9।।अयाचतार्थैरन्वर्थैर्न च याञ्चां चकार सा।

iti bruvāṇāṃ kaikeyīṃ śvaśuro me sa mānadaḥ | ayācatārthair anvarthair na ca yāñcāṃ cakāra sā || 3.47.9 ||

കൈകേയി ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ, മാന്യനായ എന്റെ ശ്വശുരനായ രാജാവ് യോജ്യമായ ധനസമ്പത്തുകൾ അർപ്പിച്ചു; എങ്കിലും അവൾ ആ പ്രാർത്ഥന സ്വീകരിച്ചില്ല.

इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (Quotative particle)
ब्रुवाणाम्(to her) who was speaking
ब्रुवाणाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Root√ब्रू (धातु) → ब्रुवाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले परस्मैपदी शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कैकेयीम् इत्यस्य विशेषणम् (to the speaking Kaikeyī)
कैकेयीम्Kaikeyī (acc.)
कैकेयीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकैकेयी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्वशुरःfather-in-law
श्वशुरः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootश्वशुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मेmy
मे:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मानदःhonourable/respectable
मानदः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeAdjective
Rootमानद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; श्वशुरः/सः इत्यस्य विशेषणम्
अयाचतrequested/asked
अयाचत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√याच् (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अर्थैःwith riches/means
अर्थैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (Plural)
अन्वर्थैःwith fitting/ample (gifts)
अन्वर्थैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootअन्वर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; अर्थैः इत्यस्य विशेषणम् (appropriate/ample)
not
:
सम्बन्ध (Negation particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
and
:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
याञ्चाम्begging/request
याञ्चाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयाञ्चा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चकारdid/made (i.e., agreed)
चकार:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
साshe
सा:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

The king, my father-in-law, who respected her offered riches. Which she did not accept.

K
Kaikeyī
D
Daśaratha (implied: father-in-law, king)

FAQs

It underscores how dharma-based governance can be destabilized when negotiation fails and demands become absolute rather than reasonable.

The king tries to avert the crisis by offering wealth, but Kaikeyī refuses, insisting on her demanded boons.

The king’s conciliatory, respectful approach (mānada) is emphasized, though it proves ineffective against rigid insistence.