HomeRamayanaAranya KandaSarga 3Shloka 19
Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

विराधप्रश्नोत्तर-युद्धम्

Viradha’s Challenge and the Clash in Dandaka

तच्छूलं वज्रसङ्काशं गगने ज्वलनोपमम्।द्वाभ्यां शराभ्यां चिच्छेद रामः शस्त्रभृतांवरः।।3.3.19।।

tacchūlaṃ vajrasaṅkāśaṃ gagane jvalanopamam | dvābhyāṃ śarābhyāṃ ciccheda rāmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ ||3.3.19||

വജ്രസദൃശവും ആകാശത്തിൽ അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്നതുമായ ആ ശൂലം, ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ രണ്ടു ശരങ്ങളാൽ ചേദിച്ചു.

तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम् (qualifying शूलम्)
शूलम्spear
शूलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्
वज्रसङ्काशम्resembling a thunderbolt
वज्रसङ्काशम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + सङ्काश (प्रातिपदिक)
Formउपमान-तत्पुरुष: वज्रस्य सङ्काशम् ‘thunderbolt-like’; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम् (qualifying शूलम्)
गगनेin the sky
गगने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगगन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचनम्
ज्वलनोपमम्like blazing fire
ज्वलनोपमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्वलन (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक)
Formउपमान-तत्पुरुष: ज्वलनस्य उपमम् ‘like fire’; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्
द्वाभ्याम्with two
द्वाभ्याम्:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootद्वि (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्यावाचक; तृतीया (3rd) द्विवचनम् (dual)
शराभ्याम्with (two) arrows
शराभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया द्विवचनम्
चिच्छेदcut asunder
चिच्छेद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootछिद् (धातु)
Formलिट् (perfect); परस्मैपद; प्रथमा-पुरुष एकवचनम्
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचनम्
शस्त्रभृताम्of weapon-bearers
शस्त्रभृताम्:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक) + भृत् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: शस्त्रं भृतः ‘weapon-bearers’; पुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचनम्
वरःthe best
वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचनम् (predicate/apposition to रामः)

Then Viradha with his voice filling the forest said, Instead of asking about me you both should speak out who you are and where you are going

R
Rāma
Ś
śūla (spear/spike)
V
vajra (thunderbolt)
S
sky (gagana)
F
fire (jvalana)
A
arrows (śara)

FAQs

Dharma favors precise, necessary action: Rāma neutralizes the threat efficiently, using skill to prevent harm rather than indulging in excess violence.

As Virādha attacks with a blazing spear, Rāma intercepts it midair and breaks it with two arrows.

Competence joined with restraint—martial mastery exercised for protection.