Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

जटायुस्संवादः — Encounter with Jaṭāyu and the Genealogy of Beings

Aranyakanda 14

स तौ मधुरया वाचा सौम्यया प्रीणयन्निव।उवाच वत्स मां विद्धि वयस्यं पितुरात्मनः।।3.14.3।।

sa tau madhurayā vācā saumyayā prīṇayann iva |

uvāca vatsa māṁ viddhi vayasyaṁ pitur ātmanaḥ ||3.14.3||

അവൻ അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവനെന്നപോലെ, മധുരവും സൗമ്യവും ആയ വാക്കുകളാൽ ആ ഇരുവരോടും പറഞ്ഞു: “വത്സാ, എന്നെ നിന്റെ പിതാവിന്റെ സുഹൃത്തായി അറിയുക.”

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
tauthose two (them)
tau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया/2), Dual
madhurayāsweet
madhurayā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmadhura (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental (तृतीया/3), Singular; adjective qualifying 'vācā'
vācāwith speech/voice
vācā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvāc (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular
saumyayāgentle
saumyayā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaumya (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular; adjective qualifying 'vācā'
prīṇayanpleasing
prīṇayan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√prī (प्री धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular; agrees with 'saḥ'
ivaas if
iva:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormAvyaya; simile particle
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
FormLakāra: Liṭ (लिट्, perfect), Parasmaipada, Purusha: 3rd, Singular
vatsadear child
vatsa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvatsa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormAccusative (द्वितीया/2), Singular
viddhiknow
viddhi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vid (विद् धातु)
FormLakāra: Loṭ (लोट्, imperative), Parasmaipada, Purusha: 2nd (मध्यमपुरुष), Vachana: Singular
vayasyaṃfriend
vayasyaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvayasya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular; predicate complement of 'mām ... viddhi'
pituḥof (your) father
pituḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी/6), Singular
ātmanaḥof your own
ātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी/6), Singular; reflexive 'of yourself/your own' qualifying 'pituḥ'

With a sweet, pleasing, and gentle voice he said to both of them, O dear know me to be a friend of your father.

J
Jaṭāyu
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
D
Daśaratha

FAQs

Dharma here is courteous, truthful self-introduction and relationship-building grounded in prior bonds. Social righteousness begins with gentle speech and honesty (satya).

Jaṭāyu meets Rāma and Lakṣmaṇa in the forest and identifies himself as Daśaratha’s friend to establish trust and protection.

Jaṭāyu’s benevolence and respectful speech (mādhurya, saumyatā), virtues that support dharmic alliance.