Previous Verse
Next Verse

Shloka 86

पञ्चाप्सरो-सरः कथनम् तथा अगस्त्याश्रममार्गनिर्देशः

Panchapsara Lake Account and Directions to Agastya

मार्गं निरोद्धुं निरतो भास्करस्याचलोत्तमः।निदेशं पालयन्यस्य विन्ध्यशैला न वर्धते।।3.11.85।।अयं दीर्घायुषस्तस्य लोके विश्रुतकर्मणः।अगस्त्यस्याश्रम श्रीमान्विनीतजनसेवितः।।3.11.86।।

ayaṃ dīrghāyuṣas tasya loke viśrutakarmaṇaḥ | agastyasyāśramaḥ śrīmān vinītajanasevitaḥ ||

ഇത് ദീർഘായുസ്സും ലോകവിഖ്യാതകൃത്യങ്ങളും ഉള്ള അഗസ്ത്യമഹർഷിയുടെ ശ്രീമത്തായ ആശ്രമം; വിനീതരും ശിഷ്ടരുമായ ജനങ്ങൾ സേവിക്കുന്നതു.

अयम्this
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दीर्घायुषःof the long-lived
दीर्घायुषः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootdīrgha-āyus (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (दीर्घम् आयुः यस्य); पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; 'तस्य' इत्यस्य विशेषणरूपेण सम्बन्ध
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
विश्रुतकर्मणःof renowned deeds
विश्रुतकर्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootviśruta-karmaṇ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विश्रुतं कर्म यस्य); पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; 'तस्य' इत्यस्य विशेषणम्
अगस्त्यस्यof Agastya
अगस्त्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootagastya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
आश्रमःhermitage
आश्रमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
श्रीमान्splendid, illustrious
श्रीमान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśrīmat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'आश्रमः' इत्यस्य विशेषणम्
विनीतजनसेवितःserved by humble people
विनीतजनसेवितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvinīta-jana-sevita (प्रातिपदिक)
Formसमासः (विनीताः जनाः तैः सेवितः); अन्तिमपद 'सेवित' = √sev + kta (PPP); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'आश्रमः' इत्यस्य विशेषणम्

This is the hermitage of the longlived Agastya who is renowned for his deeds and is served by humble people. The great mountain Vindhya that was growing incessantly and obstructing the path of the Sun stopped growing any more in obedience to Agastya's words.

A
Agastya
Ā
Āśrama (hermitage)

FAQs

Dharma is sustained through seva and vinaya: a righteous teacher’s abode thrives with disciplined service, and fame is grounded in truthful, beneficial action rather than display.

The sage concludes by pointing out Agastya’s hermitage and describing its glory and the respectful community that serves there.

Agastya’s exemplary life (viśruta-karma) and the attendants’ humility—showing a dharmic community built on service and self-restraint.