Adhyaya 44

Verse 1

मार्कंडेय उवाच । शृणु राजन्प्रयागस्य माहात्म्यं पुनरेव तु । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജാവേ, പ്രയാഗത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം വീണ്ടും കേൾക്കുക; അത് ശ്രവിച്ചാൽ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 2

मानसं नाम तत्तीर्थं गंगायामुत्तरे तटे । त्रिरात्रोपोषितो भूत्वा सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ഗംഗയുടെ ഉത്തര തീരത്ത് ‘മാനസാ’ എന്ന തീർത്ഥമുണ്ട്; അവിടെ മൂന്നു രാത്രികൾ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും ലഭിക്കും।

Verse 3

गोभूहिरण्यदानेन यत्फलं प्राप्नुयान्नरः । एतत्फलमवाप्नोति तत्तीर्थं स्मरते पुनः

ഗോ, ഭൂമി, സ്വർണം എന്നിവ ദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം ഏതോ, അതേ ഫലം ആ തീർത്ഥത്തെ സ്മരിക്കുന്നതുമാത്രം കൊണ്ടും വീണ്ടും ലഭിക്കുന്നു।

Verse 4

अकामो वा सकामो वा गंगायां यो विपद्यते । मृतस्तु भवति स्वर्गे नरकं न च पश्यति

നിഷ്കാമനായാലും സകാമനായാലും—ഗംഗയിൽ ദേഹത്യാഗം ചെയ്യുന്നവൻ മരണാനന്തരം സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കും; നരകം കാണുകയില്ല।

Verse 5

अप्सरोगणसंगीतैः सुप्तोऽसौ प्रतिबुध्यते । हंससारसयुक्तेन विमानेन स गच्छति

അപ്സരാഗണങ്ങളുടെ ഗീത-സംഗീതത്താൽ അവൻ നിദ്രയിൽ നിന്നു ഉണരുന്നു; ഹംസ-സാരസയുക്തമായ വിമാനം കയറി അവൻ യാത്ര ചെയ്യുന്നു।

Verse 6

बहुवर्षाणि राजेन्द्र षट्सहस्राणि भुंजते । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टः क्षीणकर्मा दिवश्च्युतः

ഹേ രാജേന്ദ്രാ! അവർ അനേകം വർഷങ്ങൾ—ആറായിരം വർഷങ്ങൾ—സ്വർഗ്ഗസുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പുണ്യം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് പതിച്ച് ദിവ്യലോകത്തിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വീഴുന്നു.

Verse 7

सुवर्णमणिमुक्ताढ्ये जायते स महाकुले । षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टितीर्थशतानि च

അവൻ സ്വർണം, മണി, മുത്ത് എന്നിവകൊണ്ട് സമൃദ്ധമായ മഹാകുലത്തിൽ ജനിക്കുന്നു; കൂടാതെ അറുപതിനായിരം തീർത്ഥങ്ങളുടെയും അറുപത് നൂറ് തീർത്ഥങ്ങളുടെയും പുണ്യഫലവും ലഭിക്കുന്നു.

Verse 8

माघेमासि गमिष्यंति गंगायमुनसंगमे । गवां शतसहस्रस्य सम्यग्दत्तस्य यत्फलम्

മാഘമാസത്തിൽ ഗംഗാ-യമുന സംഗമത്തിലേക്ക് പോകുന്നവർക്ക്, ശരിയായ വിധത്തിൽ ഒരു ലക്ഷം പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലത്തോട് തുല്യമായ പുണ്യഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 9

प्रयागे माघमासे तु त्र्यहंस्नानस्य तत्फलम् । गंगायमुनयोर्मध्ये पंचाग्निं यस्तु साधयेत्

പ്രയാഗത്തിൽ മാഘമാസത്തിൽ ഗംഗാ-യമുനകളുടെ മദ്ധ്യേ പഞ്ചാഗ്നി തപസ്സു ചെയ്യുന്നവന്, മൂന്ന് ദിവസത്തെ സ്നാനഫലത്തോട് തുല്യമായ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 10

अहीनांगो ह्यरोगश्च पंचेन्द्रियसमन्वितः । यावंति रोमकूपाणि तस्य गात्रस्य देहिनः

അവൻ അവയവഹീനതയില്ലാത്തവനായി, രോഗരഹിതനായി, പഞ്ചേന്ദ്രിയസമ്പന്നനായി മാറുന്നു; കൂടാതെ ആ ദേഹിയുടെ അവയവങ്ങളിൽ എത്ര രോമകൂപങ്ങളുണ്ടോ അത്ര (പുണ്യഫലം/ലാഭം) ലഭിക്കുന്നു.

Verse 11

तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जंबूद्वीपपतिर्भवेत्

അത്രയേറെ ആയിരം വർഷങ്ങൾ അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; പിന്നെ പുണ്യം ക്ഷയിച്ചാൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് പതിച്ച് ജംബൂദ്വീപത്തിന്റെ രാജാവാകുന്നു.

Verse 12

स भुक्त्वा विपुलान्भोगांस्तत्तीर्थं भजते नरः । जलप्रवेशं यः कुर्यात्संगमे लोकविश्रुते

അവൻ സമൃദ്ധമായ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് ആ തീർത്ഥത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു; ലോകപ്രസിദ്ധമായ സംഗമത്തിൽ ജലത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവൻ അതിന്റെ പുണ്യഫലം നേടുന്നു.

Verse 13

राहुग्रस्तो यथा सोमो विमुक्तः सर्वपातकैः । सोमलोकमवाप्नोति सोमेन सह मोदते

രാഹുവാൽ ഗ്രസിക്കപ്പെട്ട ചന്ദ്രൻ വിമുക്തനായി പാപബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് വിടുതൽ നേടുന്നതുപോലെ, (ഭക്തൻ) സർവ്വപാതകങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി സോമലോകം പ്രാപിച്ച് സോമനോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 14

षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च । स्वर्गलोकमवाप्नोति ऋषिगंधर्वसेवितः

അവൻ അറുപതിനായിരം വർഷങ്ങളും പിന്നെയും ആറുനൂറ് വർഷങ്ങളും സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കുന്നു; അവിടെ ഋഷികളും ഗന്ധർവരും അവനെ സേവിച്ച് ആദരിക്കുന്നു.

Verse 15

परिभ्रष्टस्तु राजेंद्र समृद्धे जायते कुले । अधःशिरास्तु यो ज्वालामूर्ध्वपादः पिबेन्नरः

ഹേ രാജേന്ദ്രാ! തന്റെ നിലയിൽ നിന്ന് ച്യുതനായവൻ സമൃദ്ധമായ കുലത്തിൽ ജന്മിക്കുന്നു; എന്നാൽ തല താഴെയും പാദങ്ങൾ മുകളിലുമായി, ജ്വാലയെ ശിരസ്സായി കരുതി കുടിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ഘോര ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 16

शतं वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । परिभ्रष्टस्तु राजेंद्र अग्निहोत्री भवेन्नरः

അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ഒരു ലക്ഷം വർഷം മഹിമപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഹേ രാജേന്ദ്ര, ധർമ്മമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിപ്പോയാൽ ആ മനുഷ്യൻ അഗ്നിഹോത്രകർമ്മത്തിൽ ബന്ധിതനായ അഗ്നിഹോത്രി ആകുന്നു.

Verse 17

भुक्त्वा तु विपुलान्भोगांस्तत्तीर्थं भजते नरः । यस्तु देहं विकर्तित्वा शकुनिभ्यः प्रयच्छति

വിപുലമായ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം മനുഷ്യൻ ആ തീർത്ഥത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നു. കൂടാതെ, സ്വന്തം ദേഹം മുറിച്ചുതുണ്ടാക്കി ശകുനി പക്ഷികൾക്ക് (ഗൃധ്രാദി) അർപ്പിക്കുന്നവൻ…

Verse 18

विहंगैरुपभुक्तस्य शृणु तस्यापि यत्फलम् । शतं वर्षसहस्राणां सोमलोके महीयते

പക്ഷികൾ ഉപഭോഗിച്ച ആ കർമത്തിന്റെ ഫലവും കേൾക്കുക—അവൻ സോമലോകത്തിൽ ഒരു ലക്ഷം വർഷം മഹിമപ്പെടുന്നു.

Verse 19

ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः । गुणवान्रूपसंपन्नो विद्वान्सुप्रियदेहवान्

പിന്നീട് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതനായി അവൻ ധാർമ്മികനായ രാജാവാകുന്നു—ഗുണവാൻ, രൂപസമ്പന്നൻ, വിദ്യാവാൻ, മനോഹരദേഹൻ.

Verse 20

भुक्त्वा तु विपुलान्भोगांस्तत्तीर्थं भजते पुनः । यामुने चोत्तरे कूले प्रयागस्य तु दक्षिणे

വിപുലമായ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം അവൻ വീണ്ടും ആ തീർത്ഥത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നു—യമുനയുടെ ഉത്തര തീരത്ത്, പ്രയാഗത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത്.

Verse 21

ऋणप्रमोचनं नाम तीर्थं तत्परमं स्मृतम् । एकरात्रोषितो भूत्वा ऋणैः सर्वैः प्रमुच्यते

‘ഋണപ്രമോചന’ എന്ന തീർത്ഥം പരമോത്തമമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ ഋണബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.

Verse 22

सूर्यलोकमवाप्नोति अनृणी च सदा भवेत्

അവൻ സൂര്യലോകം പ്രാപിക്കുകയും സദാ അനൃണി—ഋണമുക്തൻ—ആയിരിക്കുകയും ചെയ്യും.

Verse 44

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे प्रयागमाहात्म्ये चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ പദ്മ മഹാപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഗഖണ്ഡത്തിൽ ‘പ്രയാഗമാഹാത്മ്യം’ എന്ന നാല്പത്തിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.