Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Tīrtha-Māhātmya of the Sarasvatī Region and the Praise of Kurukṣetra

Pilgrimage Merits

पुण्यमाहुः कुरुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रात्सरस्वतीम् । सरस्वत्याश्च तीर्थानि तीर्थेभ्यश्च पृथूदकम्

puṇyamāhuḥ kurukṣetraṃ kurukṣetrātsarasvatīm | sarasvatyāśca tīrthāni tīrthebhyaśca pṛthūdakam

കുരുക്ഷേത്രം പരമ പുണ്യമെന്ന് അവർ പറയുന്നു; കുരുക്ഷേത്രത്തേക്കാൾ പുണ്യമേറിയത് സരസ്വതി; സരസ്വതിയുടെ തീർത്ഥങ്ങൾ അതിലും പുണ്യമേറിയവ; ആ തീർത്ഥങ്ങളേക്കാൾ പുണ്യതമം പൃഥൂദകം।

पुण्यम्holy/meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘कुरुक्षेत्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्
आहुःthey say
आहुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
कुरुक्षेत्रम्Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—कुरूणां क्षेत्रम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
कुरुक्षेत्रात्from Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अपादान (from)
सरस्वतीम्Sarasvatī (river/goddess)
सरस्वतीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
सरस्वत्याःof Sarasvatī
सरस्वत्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
तीर्थानिsacred fords/pilgrimage places
तीर्थानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन
तीर्थेभ्यःfrom the tīrthas
तीर्थेभ्यः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), बहुवचन; अपादान (from)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
पृथूदकम्Pṛthūdaka
पृथूदकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथूदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—पृथु + उदक

Unspecified (narratorial/quoted tradition: 'they say')

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: tirtha

Sandhi Resolution Notes: पुण्यमाहुः = पुण्यम् + आहुः; कुरुक्षेत्रात्सरस्वतीम् = कुरुक्षेत्रात् + सरस्वतीम्; सरस्वत्याश्च = सरस्वत्याः + च; तीर्थेभ्यश्च = तीर्थेभ्यः + च

K
Kurukṣetra
S
Sarasvatī
T
Tīrthas (pilgrimage fords)
P
Pṛthūdaka

FAQs

It presents a graded sacred geography: Kurukṣetra is holy, Sarasvatī is holier, the tīrthas along Sarasvatī are holier still, and Pṛthūdaka is singled out as the most meritorious among them.

Indirectly, it supports devotional practice by valuing pilgrimage and sacred remembrance: visiting and venerating tīrthas is portrayed as a potent aid for cultivating faith, purity, and God-centered living.

It encourages intentional spiritual effort—seeking uplifting places and practices—while implying that merit increases with deeper engagement in sacred spaces rather than complacency with what is merely well-known.