Adhyaya 24

Verse 1

सूत उवाच । हतं श्रुत्वा दितिः पुत्रं सुबलं बलमेव च । रुदितं करुणं कृत्वा हा हा कष्टं भृशं मम

സൂതൻ പറഞ്ഞു—സുബലനും ബലനും എന്ന തന്റെ പുത്രന്മാർ ഹതരായെന്ന് കേട്ട ദിതി കരുണയായി കരഞ്ഞു: “ഹാ ഹാ! എന്റെ ദുഃഖം എത്ര ഭീകരം!” എന്നു വിലപിച്ചു।

Verse 2

एवं सुकरुणं कृत्वा बहुकालं तपस्विनी । सा गता कश्यपं कांतं तमुवाच यशस्विनी

ഇങ്ങനെ ദീർഘകാലം കരുണാഭാവം ധരിച്ച ആ തപസ്വിനി, യശസ്വിനിയായ ദിതി പ്രിയനായ കശ്യപന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു അവനോട് പറഞ്ഞു।

Verse 3

तव पुत्रो महापाप इंद्रः सुरगणेश्वरः । सागरोपगतं दृष्ट्वा बलं मे ब्रह्मलक्षणम्

നിന്റെ പുത്രനായ ഇന്ദ്രൻ, ദേവഗണങ്ങളുടെ അധീശ്വരൻ, മഹാപാപിയാണ്; ബ്രഹ്മലക്ഷണയുക്തമായ എന്റെ ബലം സമുദ്രത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത് കണ്ടു അവൻ അങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചു।

Verse 4

वज्रेण घातयामास संध्यामास्यंतमेव हि । एवं श्रुत्वा ततः क्रुद्धो मरीचितनयस्तदा

സന്ധ്യാസമയത്തുതന്നെ അവൻ വജ്രംകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു അവനെ വധിച്ചു; ഇത് കേട്ട് മരീചിയുടെ പുത്രൻ അപ്പോൾ ക്രോധിച്ചു।

Verse 5

क्रोधेन महताविष्टः प्रजज्वालेव वह्निना । अवलुंच्य जटामेकां शुच्यग्नौ स द्विजोत्तमः

മഹാക്രോധത്തിൽ ആവിഷ്ടനായി അവൻ അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചു; ആ ദ്വിജോത്തമൻ ജടയുടെ ഒരു കുരു പിഴുതെടുത്തു ശുചിയായ യജ്ഞാഗ്നിയിൽ അർപ്പിച്ചു।

Verse 6

इंद्रस्यैव वधार्थाय पुत्रमुत्पादयाम्यहम् । तस्मात्कुंडात्समुत्पन्नो हुताशनमुखादपि

“ഇന്ദ്രവധത്തിനായി മാത്രമേ ഞാൻ പുത്രനെ ഉത്പാദിപ്പിക്കൂ; അവൻ ആ കുണ്ടത്തിൽ നിന്നു—ഹുതാശന്റെ വായിൽ നിന്നെന്നപോലെ—ഉദ്ഭവിക്കും।”

Verse 7

कृष्णांजनचयोपेतः पिंगाक्षो भीषणाकृतिः । दंष्ट्राकरालवक्त्रांतो जगतां भयदायकः

കറുത്ത അഞ്ജനത്തിന്റെ കട്ടപൂശലോടെ, പിങ്ങലനേത്രനും ഭീകരാകൃതിയുമുള്ളവൻ—പുറത്തുനീണ്ട ദംഷ്ട്രകളാൽ വികരാളമായ മുഖത്തോടെ—ലോകങ്ങൾക്ക് ഭയകാരകനായി।

Verse 8

महाचर्वरिको घोरः खड्गचर्मधरस्तथा । सर्वांगतेजसा दीप्तो महामेघोपमो बली

ഘോരനായ മഹാചർവരികൻ ഖഡ്ഗവും ചർമവും (ഢാൽ) ധരിച്ചു, സർവ്വാംഗതേജസ്സാൽ ദീപ്തനായി—ബലവാനായി മഹാമേഘസദൃശനായി തോന്നി।

Verse 9

उवाच कश्यपं विप्रमादेशो मम दीयताम् । कस्मादुत्पादितो विप्र भवता कारणं वद

അവൻ കശ്യപ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു—“എനിക്ക് നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞ നൽകുക. ഹേ വിപ്ര, ഏതു കാരണത്താൽ നിങ്ങൾ എന്നെ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു? കാരണം പറയുക.”

Verse 10

तमहं साधयिष्यामि प्रसादात्तव सुव्रत । कश्यप उवाच । अस्या मनोरथं पुत्र पूरयस्व ममैव हि

ഹേ സുവ്രതാ! നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഞാൻ അത് സാധിപ്പിക്കും. കശ്യപൻ പറഞ്ഞു—പുത്രാ, എന്റെ കാരണത്താൽ അവളുടെ മനോരഥം നിറവേറ്റുക.

Verse 11

अदित्यास्त्वं महाप्राज्ञ जहि इंद्रं दुरात्मकम् । निहते देवराजे हि ऐंद्रं पदं प्रभुंक्ष्व च

ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ! നീ ആദിത്യന്മാരിൽ ഒരുവനാണ്; ദുരാത്മാവായ ഇന്ദ്രനെ വധിക്ക. ദേവരാജൻ ഹതനായാൽ ഐന്ദ്രപദത്തിന്റെ പരമാധികാരവും അനുഭവിക്ക.

Verse 12

एवं तेन समादिष्टः कश्यपेन महात्मना । वृत्रस्तु उद्यमं चक्रे तस्येंद्रस्य वधाय च

ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ കശ്യപന്റെ ആജ്ഞ ലഭിച്ച വൃത്രൻ ഇന്ദ്രവധത്തിനായി ശ്രമവും ഒരുക്കവും ആരംഭിച്ചു.

Verse 13

धनुर्वेदस्य चाभ्यासं स चक्रे पौरुषान्वितः । बलं वीर्यं तथा क्षात्रं तेजो धैर्यसमन्वितम्

പുരുഷാർത്ഥം നിറഞ്ഞവനായി അവൻ ധനുർവേദാഭ്യാസം ചെയ്തു—ബലം, വീര്യം, ക്ഷാത്രഭാവം, തേജസ്സ്, ധൈര്യം എന്നിവയാൽ സമന്വിതനായി.

Verse 14

दृष्ट्वा हि तस्य दैत्यस्य सहस्राक्षो भयातुरः । उपायं चिंतितं तस्य वृत्रस्यापि दुरात्मनः

ആ ദൈത്യനെ കണ്ട സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഭയാകുലനായി; ആ ദുരാത്മാവായ വൃത്രനെ നേരിടാനുള്ള ഉപായം ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി.

Verse 15

वधार्थं देवदेवेन समाहूय महामुनीन् । सप्तर्षीन्प्रेषयामास वृत्रं दैत्येश्वरं प्रति

വൃത്രവധത്തിനായി ദേവദേവൻ മഹാമുനിമാരെ ആഹ്വാനിച്ച്, ദൈത്യേശ്വരനായ വൃത്രന്റെ അടുക്കൽ സപ്തർഷികളെ അയച്ചു।

Verse 16

भवंतस्तत्र गच्छंतु यत्र वृत्रः स तिष्ठति । संधिं कुर्वंतु वै तेन सार्द्धं मम मुनीश्वराः

വൃത്രൻ നിലകൊള്ളുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും പോകുക; എന്റെ മുനീശ്വരന്മാരേ, അവനോടൊപ്പം നിശ്ചയമായി സന്ധി ചെയ്യുക।

Verse 17

एवं तेन समादिष्टा मुनयः सप्त ते तदा । वृत्रासुरं ततः प्रोचुः सहस्राक्ष प्रचालिताः

അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ആ ഏഴ് മുനിമാർ അപ്പോൾ സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ) പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ വൃത്രാസുരനോട് സംസാരിച്ചു।

Verse 18

सख्यं कर्तुं प्रयच्छेत्स क्रियतां दैत्यसत्तम । ऋषयः सप्ततत्त्वज्ञा ऊचुर्वृत्रं महाबलम्

ഹേ ദൈത്യസത്തമാ, സഖ്യം നൽകുക—സഖ്യം സ്ഥാപിക്കപ്പെടട്ടെ. ഇങ്ങനെ തത്ത്വജ്ഞരായ സപ്തർഷികൾ മഹാബലനായ വൃത്രനോട് പറഞ്ഞു।

Verse 19

सहस्राक्षो महाप्राज्ञो भवता सह सत्तम । मैत्रमिच्छति वै कर्तुं तत्कथं न करोषि किम्

ഹേ സത്തമാ, സഹസ്രാക്ഷനായ മഹാപ്രാജ്ഞ ഇന്ദ്രൻ നിനക്കൊപ്പം സത്യമായി മൈത്രി ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എന്നാൽ നീ എന്തുകൊണ്ട് ചെയ്യുന്നില്ല?

Verse 20

अर्धमैंद्रं पदं वीर सत्वं भुंक्ष्व सुखेन वै । वर्तंत्वर्द्धेन इंद्रस्तु असुरा देवतास्तथा

ഹേ വീരാ, ഇന്ദ്രപദത്തിന്റെ അർദ്ധഭാഗം നീ സുഖത്തോടെ അനുഭവിക്ക; ഇന്ദ്രൻ ശേഷാർദ്ധത്തിൽ ജീവിക്കട്ടെ; അസുരരും ദേവതകളും അങ്ങനെ തന്നേ.

Verse 21

सुखं वर्तंतु ते सर्वे वैरं चैव विसृज्य वै । वृत्र उवाच । यदि सत्येन देवेंद्रो मैत्रमिच्छति सत्तमः

നിങ്ങൾ എല്ലാവരും സുഖമായി വസിക്കട്ടെ; വൈരം സത്യമായി ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ. വൃത്രൻ പറഞ്ഞു—ദേവേന്ദ്രൻ സത്തമൻ സത്യത്തോടെ മൈത്രി ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ…

Verse 22

सत्यमाश्रित्य चैवाहं करिष्ये नात्र संशयः । छद्म चैवं पुरस्कृत्य इंद्रो द्रोहं समाचरेत्

സത്യത്തെ ആശ്രയിച്ച് ഞാൻ അത് തീർച്ചയായും ചെയ്യും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. എന്നാൽ ഇന്ദ്രൻ വഞ്ചനയെ മുന്നിൽ വെച്ച് ദ്രോഹം ചെയ്തു.

Verse 23

तदा किं क्रियते विप्रा इत्यर्थे प्रत्ययं हि किम् । ऋषयस्त्विंद्रमाचख्युरित्यर्थं प्रत्ययं वद

‘അപ്പോൾ എന്ത് ചെയ്യണം, ഹേ വിപ്രന്മാരേ?’—ഇവിടെ ‘കിം’ എന്നത് ചോദ്യം സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദമാണ്. ഋഷികൾ ഇന്ദ്രനെ ഉദ്ദേശിച്ചു പറഞ്ഞതിനാൽ—ആ ഉക്തിയുടെ ആശയവും വിശദീകരിക്കൂ.

Verse 24

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे वृत्र । वंचनंनाम चतुर्विंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പഞ്ചപഞ്ചാശത്സഹസ്രസംഹിതയുടെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ ‘വൃത്രവഞ്ചനം’ എന്ന ഇരുപത്തിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.

Verse 25

ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्लिप्येहं नात्र संशयः । छद्म चैवं पुरस्कृत्य इंद्रो द्रोहं समाचरेत्

ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാപങ്ങളാൽ ഞാൻ ഇവിടെ തീർച്ചയായും മലിനനാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഇങ്ങനെ ഒരു മറവുചാട്ടം മുന്നിൽ വെച്ച് ഇന്ദ്രൻ ദ്രോഹം നടത്തും.

Verse 26

ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्लिप्येहं नात्र संशयः । इत्युवाच महाप्राज्ञ त्वामेवं स पुरंदरः

“ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാപങ്ങളാൽ ഞാൻ ഇവിടെ മലിനനായിരിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.” ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഇങ്ങനെ പുരന്ദരൻ (ഇന്ദ്രൻ) നിന്നോട് പറഞ്ഞു.

Verse 27

एतेन प्रत्ययेनापि सख्यं कुरु महामते । वृत्र उवाच । भवतां शिष्टमार्गेण सत्येनानेन तस्य च

“ഈ ഉറപ്പുകൊണ്ടെങ്കിലും, ഹേ മഹാമതേ, സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്ക.” വൃത്രൻ പറഞ്ഞു—“നിങ്ങളുടെ ശിഷ്ടമാർഗ്ഗാനുസൃതമായ സത്യാചരണത്താൽ, കൂടാതെ അവന്റെ ഈ സത്യത്താലും…”

Verse 28

मैत्रमेवं करिष्यामि तेन सार्द्धं द्विजोत्तमाः । वृत्रमिंद्रस्यसंस्थानं नीतं ब्राह्मणपुङ्गवैः

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ഞാൻ അവനോടൊപ്പം ഇങ്ങനെ തന്നെ സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കും. ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ ബലം-സ്ഥാനമുള്ള വൃത്രനെ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണർ വഴിനടത്തി കൊണ്ടുപോയി.

Verse 29

इन्द्रस्तमागतं दृष्ट्वा वृत्रं मित्रार्थमुद्यतः । सिंहासनात्समुत्थाय अर्घमादाय सत्वरः

വൃത്രൻ വന്നെത്തുന്നതു കണ്ട ഇന്ദ്രൻ, സൗഹൃദാർത്ഥം ഉത്സുകനായി, സിംഹാസനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് വേഗത്തിൽ അർഘ്യം എടുത്ത് അവനെ ആദരിച്ചു.

Verse 30

ददौ तस्मै स धर्मात्मा वृत्राय द्विजसत्तम । अर्धं भुंक्ष्व महाप्राज्ञ ऐंद्रमेतन्महत्पदम्

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ആ ധർമ്മാത്മാവ് വൃത്രനു ഈ മഹത്തായ ഐന്ദ്രസമമായ രാജപദം നൽകി—“ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഇതിന്റെ പകുതി അനുഭവിക്ക” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 31

वर्तितव्यं सुखेनापि आवाभ्यां दैत्यसत्तम । एवं विश्वासयन्दैत्यं वृत्र मैत्रेण वै तदा

“ഹേ ദൈത്യശ്രേഷ്ഠാ, നാം ഇരുവരും സുഖത്തോടെ ജീവിക്കണം.” ഇങ്ങനെ വൃത്രൻ അന്ന് മൈത്രിഭാവത്തോടെ ദൈത്യനെ വീണ്ടുംവീണ്ടും ആശ്വസിപ്പിച്ചു.

Verse 32

गतेषु तेषु विप्रेषु स्वस्थानं द्विजसत्तम । छिद्रं पश्यति दुष्टात्मा वृत्रस्यापि सदैव हि

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ആ ബ്രാഹ്മണർ പോയശേഷം, ആ ദുഷ്ടമനസ്സൻ തന്റെ സ്ഥാനത്തേക്ക് ചെന്നു വൃത്രനിലും പിഴവിനുള്ള വിടവ് എപ്പോഴും തേടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 33

सावधानत्वमिंद्रोपि दिवारात्रौ प्रचिंतयेत् । तस्यच्छिद्रं न पश्येत वृत्रस्यापि महात्मनः

ഇന്ദ്രനും പകലും രാത്രിയും ജാഗ്രതയെക്കുറിച്ച് നിരന്തരം ചിന്തിക്കണം; കാരണം ആ മഹാത്മാവായ വൃത്രനിൽ ഒരു പിഴവിന്റെ വിടവുമെങ്കിലും അവന് കാണാനാവില്ല.

Verse 34

उपायं चिंतयामास तस्यैव वधहेतवे । रंभा संप्रेषिता तेन मोहयस्व महासुरम्

അവന്റെ വധത്തിനായിട്ടുതന്നെ അവൻ ഒരു ഉപായം ആലോചിച്ചു; പിന്നെ രംഭയെ അയച്ച്—“ആ മഹാസുരനെ മോഹിപ്പിക്ക” എന്നു കല്പിച്ചു.

Verse 35

येनकेनाप्युपायेन यथा हत्वा लभे सुखम् । तथा कुरुष्व कल्याणि संमोहाय सुरद्विषः

ഏതു ഉപായം കൊണ്ടായാലും അവനെ വധിച്ച് എനിക്ക് സുഖം ലഭിക്കുമാറാകട്ടെ—അങ്ങനെ തന്നേ ചെയ്യുക, ഹേ കല്യാണി; ദേവദ്വേഷികളെ മോഹിപ്പിക്കാനായി।

Verse 36

वनं पुण्यं महादिव्यं पुण्यपादपसेवितम् । बहुवृक्षफलोपेतं मृगपक्षिसमाकुलम्

ആ വനമോ പുണ്യവും മഹാദിവ്യവും ആയിരുന്നു; പുണ്യവൃക്ഷങ്ങളുടെ സേവനത്താൽ ശോഭിച്ചു, പലവൃക്ഷഫലങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായി, മൃഗപക്ഷികളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു।

Verse 37

विमानमंदिरैर्दिव्यैः सर्वत्र परिशोभितम् । दिव्यगंधर्वसंगीतं भ्रमराकुलितं सदा

അത് എല്ലായിടത്തും ദിവ്യ വിമാനംപോലുള്ള മന്ദിരപ്രാസാദങ്ങളാൽ ശോഭിച്ചു; ദിവ്യ ഗന്ധർവസംഗീതം മുഴങ്ങുകയും എപ്പോഴും ഭ്രമരസമൂഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുകയും ചെയ്തു।

Verse 38

कोकिलानां रुतैः पुण्यैः सर्वत्र मधुरायतैः । शिखिसारंगनादैश्च सर्वत्र सुसमाकुलम्

എല്ലായിടത്തും കുയിലുകളുടെ പുണ്യമായ കൂകൽ മധുരമായി മുഴങ്ങുകയും, എല്ലായിടത്തും മയിലിന്റെയും മാൻകളുടെയും നാദങ്ങൾ കൊണ്ട് അത് സുസമാകുലമായിരിക്കുകയും ചെയ്തു।

Verse 39

दिव्यैस्तु चंदनैर्वृक्षैः सर्वत्र समलंकृतम् । वापीकुंडतडागैश्च जलपूर्णैर्मनोहरैः

അത് എല്ലായിടത്തും ദിവ്യ ചന്ദനവൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; ജലപൂർണ്ണമായ മനോഹര വാപികൾ, കുണ്ഡങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 40

कमलैः शतपत्रैश्च पुष्पितैः समलंकृतम् । देवगंधर्वसंसिद्धैश्चारणैश्चैव किन्नरैः

ആ സ്ഥലം വിരിഞ്ഞ താമരകളും ശതപത്രപുഷ്പങ്ങളുംകൊണ്ട് മനോഹരമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ദേവഗന്ധർവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ, കിന്നരന്മാർ എന്നിവരാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.

Verse 41

मुनिभिः शुशुभे दिव्यैर्दिव्योद्यानवरेण च । अप्सरोगणसंकीर्णं नानाकौतुकमंगलैः

ദിവ്യ മുനിമാരാലും അത്യുത്തമമായ സ്വർഗ്ഗോദ്യാനത്താലും അത് അതിവിശേഷമായി ശോഭിച്ചു. അപ്സരാഗണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും നാനാവിധ ഉത്സവ-മംഗളകർമ്മങ്ങളാൽ അലങ്കൃതവുമായിരുന്നു.

Verse 42

हेमप्रासादसंबाधं दंडच्छत्रैश्च चामरैः । कलशैश्च पताकाभिः सर्वत्रसमलंकृतम्

അത് സ്വർണ്ണപ്രാസാദങ്ങളാൽ നിബിഡമായിരുന്നു. ദണ്ഡങ്ങൾ, ഛത്രങ്ങൾ, ചാമരങ്ങൾ, കലശങ്ങൾ, പതാകകൾ എന്നിവകൊണ്ട് എല്ലായിടത്തും മനോഹരമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

Verse 43

वेदध्वनिसमाकीर्णं गीतध्वनिसमाकुलम् । एवं नंदनमासाद्य सा रंभा चारुहासिनी

അത് വേദപാരായണത്തിന്റെ നാദത്താൽ നിറഞ്ഞതും ഗീതധ്വനിയാൽ മുഴങ്ങുന്നതുമായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ നന്ദനത്തെ പ്രാപിച്ച്, ചാരുഹാസിനിയായ രംഭ അവിടെ പ്രവേശിച്ചു.

Verse 44

अप्सरोभिः समं तत्र क्रीडत्येवं विलासिनी । सूत उवाच । एकदा तु स वृत्रो वै कालाकृष्टो गतो वनम्

അവിടെ ആ വിലാസിനി അപ്സരസ്സുകളോടൊപ്പം ഇങ്ങനെ ക്രീഡിച്ചു. സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഒരിക്കൽ ആ വൃത്രൻ കാലത്താൽ ആകർഷിതനായി വനത്തിലേക്കു പോയി.

Verse 45

कतिभिर्दानवैः सार्द्धं मुदया परया युतः । अलक्ष्ये भ्रमते पार्श्वं तस्यैव च महात्मनः

ചില ദാനവന്മാരോടൊപ്പം പരമാനന്ദം നിറഞ്ഞവൻ, അദൃശ്യനായി ആ മഹാത്മാവിന്റെ തന്നെ പാർശ്വത്തിൽ ചുറ്റി നടന്നു.

Verse 46

देवराजोपि विप्रेंद्रश्छिद्रान्वेषी द्विषां किल । स हि वृत्रो महाप्राज्ञो विश्वस्तः सर्वकर्मसु

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ! ദേവരാജനായ ഇന്ദ്രനും ശത്രുക്കളുടെ ദോഷം തേടുന്നവനെന്നു പറയപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ വൃത്രൻ മഹാപ്രാജ്ഞനും എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും വിശ്വസ്തനുമായിരുന്നു.

Verse 47

इंद्रं मित्रं परं जानन्भयं चक्रे न तस्य सः । भ्रममाणो वनं पश्येत्सर्वत्र परमं शुभम्

ഇന്ദ്രനെ പരമമിത്രനെന്നു അറിഞ്ഞതിനാൽ അവൻ ഭയം സൃഷ്ടിച്ചില്ല. വനത്തിൽ അലഞ്ഞുനടന്നാലും എല്ലായിടത്തും പരമശുഭം തന്നെയായിരുന്നു അവൻ കാണുന്നത്.

Verse 48

सुरम्यं कौतुकवनं वनितागणसंकुलम् । चंदनस्यापि वृक्षस्य छायां शीतां सुपुण्यदाम्

അത് മനോഹരമായ കൗതുകവനം, സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞത്; കൂടാതെ ചന്ദനവൃക്ഷങ്ങളുടെ തണുത്ത നിഴലും ഉണ്ടായിരുന്നു—അത്യന്തം ശുഭവും പുണ്യപ്രദവും.

Verse 49

समाश्रित्य विशालाक्षी रंभा तत्र प्रदीव्यति । सखीभिस्तु महाभागा दोलारूढा यशस्विनी

അവിടെ വിശാലനേത്രയായ രംഭാ ആശ്രയം പ്രാപിച്ച് ദീപ്തയായി തെളിഞ്ഞു. ആ യശസ്വിനിയായ മഹാഭാഗ്യവതി സഖികളോടൊപ്പം ഊഞ്ഞാലിൽ ഇരുന്നിരുന്നു.

Verse 50

गायते सुस्वरं गीतं सर्वविश्वप्रमोहनम् । तत्र वृत्रः समायातः कामाकुलितमानसः

സുമധുരസ്വരത്തിൽ സർവ്വവിശ്വത്തെയും മോഹിപ്പിക്കുന്ന ഗാനം പാടപ്പെട്ടു. അവിടെ വൃത്രൻ എത്തി; കാമവ്യാകുലമായ മനസ്സോടെ അവൻ കലങ്ങിയിരുന്നു.

Verse 51

दोलारूढां समालोक्य रंभां चारुसुलोचनाम्

ഊഞ്ഞാലിൽ ഇരിക്കുന്ന, മനോഹര വിശാലനയനയായ രംഭയെ കണ്ടു,