Adhyaya 20

Verse 1

हरिरुवाच । तपसानेन पुण्येन सत्येनानेन ते द्विज । स्तोत्रेण पावनेनापि तुष्टोस्मि व्रियतां वरः

ഹരി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദ്വിജാ! നിന്റെ ഈ പുണ്യമായ തപസ്സിനാലും, ഈ സത്യനിഷ്ഠയാലും, ഈ പാവനസ്തോത്രത്താലും ഞാൻ പ്രസന്നനാകുന്നു; വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.

Verse 2

वरं दद्मि महाभाग यत्ते मनसि वर्तते । यंयमिच्छसि कामं त्वं तंतं ते पूरयाम्यहम्

ഹേ മഹാഭാഗാ! ഞാൻ നിനക്ക് വരം നൽകുന്നു—നിന്റെ മനസ്സിൽ ഉള്ളതെല്ലാം. നീ ഏത് ആഗ്രഹം ആഗ്രഹിച്ചാലും, അതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കായി നിറവേറ്റും.

Verse 3

सोमशर्मोवाच । प्रथमं देहि मे कृष्ण वरमेकं सुवाञ्छितम् । सुप्रसन्नेन मनसा यद्यस्ति सुदया मम

സോമശർമ പറഞ്ഞു—ഹേ കൃഷ്ണാ! ആദ്യം എനിക്ക് അത്യന്തം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു വരം ദയചെയ്യുക; എനിക്കു മേൽ കരുണയോടെ, പൂർണ്ണ പ്രസന്നമനസ്സോടെ ഇരുന്നാൽ.

Verse 4

जन्मजन्मांतरं प्राप्य तव भक्तिं करोम्यहम् । दर्शयस्व परं स्थानमचलं मोक्षदायकम्

ജന്മജന്മാന്തരങ്ങൾ കടന്ന് ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്റെ ഭക്തി അനുഷ്ഠിക്കുന്നു; മോക്ഷം നൽകുന്ന ആ പരമവും അചലവുമായ ധാമം എനിക്ക് ദർശിപ്പിക്കണമേ.

Verse 5

स्ववंशतारकं पुत्रं दिव्यलक्षणसंयुतम् । विष्णुभक्तिपरं नित्यं मम वंशप्रधारकम्

എന്റെ വംശത്തെ തരിക്കുന്ന, ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനായ, നിത്യം വിഷ്ണുഭക്തിയിൽ പരായണനായ, എന്റെ കുലധാരയെ തുടരുന്ന ഒരു പുത്രനെ എനിക്ക് ദയചെയ്യണമേ.

Verse 6

सर्वज्ञं सर्वदं दांतं तपस्तेजः समन्वितम् । देवब्राह्मणलोकानां पालकं पूजकं सदा

സർവ്വജ്ഞനും സർവ്വദാനകനും ദമശീലനും തപസ്സിൽ നിന്നുള്ള തേജസ്സാൽ സമന്വിതനുമായവൻ—ദേവബ്രാഹ്മണലോകങ്ങളുടെ നിത്യപാലകനും പൂജകനുമാകുന്നു.

Verse 7

देवमित्रं पुण्यभावं दातारं ज्ञानपंडितम् । देहि मे ईदृशं पुत्रं दारिद्रं हर केशव

ഹേ ഹരാ, ഹേ കേശവാ! സജ്ജനങ്ങളുടെ മിത്രനും പുണ്യഭാവമുള്ളവനും ദാനശീലനും സത്യജ്ഞാനത്തിൽ പണ്ഡിതനുമായ ഇത്തരമൊരു പുത്രനെ എനിക്ക് ദയചെയ്യുക; ദാരിദ്ര്യം നശിക്കട്ടെ.

Verse 8

भवत्वेवं न संदेहो वरमेनं वृणोम्यहम् । हरिरुवाच । एवमस्तु द्विजश्रेष्ठ भविष्यति न संशयः

“അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ—സംശയമില്ല; ഈ വരം ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.” ഹരി പറഞ്ഞു—“തഥാസ്തു, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ; ഇത് നിശ്ചയമായും സംഭവിക്കും, സംശയമില്ല.”

Verse 9

मत्प्रसादात्सुपुत्रस्तु तव वंश प्रतारकः । भोक्ष्यसि त्वं वरान्भोगान्दिव्यांश्च मानुषानिह

എന്റെ പ്രസാദത്താൽ നിനക്ക് ഒരു സത്പുത്രൻ ജനിക്കും; അവൻ നിന്റെ വംശത്തെ നിലനിർത്തി ഉയർത്തും. ഇഹലോകത്തിൽ തന്നേ നീ ദിവ്യവും മാനുഷവുമായ ശ്രേഷ്ഠഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കും.

Verse 10

समालोक्य परं सौख्यं पुत्रसंभवजं शुभम् । यावज्जीवसि विप्र त्वं तावद्दुःखं न पश्यसि

പുത്രജന്മത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന ആ പരമ മംഗളസുഖം ദർശിച്ച്—ഹേ വിപ്രാ! നീ ജീവിക്കുന്നതോളം ദുഃഖം നീ കാണുകയില്ല.

Verse 11

दाता भोक्ता गुणग्राही भविष्यसि न संशयः । सुतीर्थे मरणं चापि यास्यसि त्वं परां गतिम्

നിസ്സംശയം നീ ദാതാവും ഭോക്താവും ഗുണഗ്രാഹിയും ആകും. സുതീർത്ഥത്തിൽ ദേഹത്യാഗം ചെയ്താലും നീ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കും.

Verse 12

एवं वरं हरिर्दत्त्वा सप्रियाय द्विजाय सः । अंतर्धानं गतो देवः स्वप्नवत्परिदृश्यते

ഇങ്ങനെ ഹരി പ്രിയയോടുകൂടിയ ആ ദ്വിജന് വരം നൽകി അന്തർധാനം പ്രാപിച്ചു; ദേവൻ സ്വപ്നംപോലെ ദർശനമായി തോന്നി.

Verse 13

तदा सुमनया युक्तः सोमशर्मा द्विजोत्तमः । सुतीर्थे पावने तस्मिन्रेवातीरे सुपुण्यदे

അപ്പോൾ സുമനയോടുകൂടിയ ദ്വിജോത്തമൻ സോമശർമൻ ആ പാവന സുതീർത്ഥത്തിൽ, രേവാതീരത്തിലെ അതിപുണ്യപ്രദ ദേശത്ത് എത്തി.

Verse 14

अमरकंटके विप्रो दानं पुण्यं करोति सः । गते बहुतरे काले तस्य वै सोमशर्मणः

അമരകണ്ടകത്തിൽ ആ ബ്രാഹ്മണൻ ദാനരൂപമായ പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു. ഏറെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ സോമശർമന്റെ കാര്യത്തിൽ...

Verse 15

कपिलारेवयोः संगे स्नानं कृत्वा स निर्गतः । दृष्टवान्पुरतो विप्रः श्वेतमेकं हि कुंजरम्

കപിലാ-രേവാ സംഗമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് അവൻ പുറത്തുവന്നു; അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ മുന്നിൽ ഒരു വെളുത്ത ആനയെ കണ്ടു.

Verse 16

सुप्रभं सुंदरं दिव्यं सुमदं चारुलक्षणम् । नानाभरणशोभांगं बहुलक्ष्म्या समन्वितम्

അത് അത്യന്തം പ്രഭാമയവും സുന്ദരവും ദിവ്യവും ആയിരുന്നു; മൃദുവായ ഗർവത്തോടെ മനോഹര ലക്ഷണങ്ങളാൽ ചിഹ്നിതം. നാനാവിധാഭരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അവയവങ്ങൾ ശോഭിച്ചു; അപാര ലക്ഷ്മീ-സമൃദ്ധിയാൽ സമന്വിതമായിരുന്നു.

Verse 17

सिंदूरैः कुंकुमैस्तस्य कुंभस्थले विराजिते । कर्णनीलोत्पलयुतं पताकादंडसंयुतम्

അതിന്റെ കുംഭശിഖരത്തിൽ സിന്ദൂരവും കുങ്കുമവും ശോഭിച്ചു. ഇരുവശങ്ങളിലും നീലോത്പലസദൃശമായ കർണ്ണാഭരണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ധ്വജദണ്ഡവും പതാകയും ചേർന്ന് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.

Verse 18

नागोपरिस्थितो दिव्यः पुरुषो दृढसुप्रभः । दिव्यलक्षणसंपन्नः सर्वाभरणभूषितः

നാഗത്തിന്റെ മുകളിൽ ഒരു ദിവ്യപുരുഷൻ നിലകൊണ്ടിരുന്നു—ദൃഢനും അത്യന്തം പ്രഭാമയനും. ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനും സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതനും ആയിരുന്നു.

Verse 19

दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः । सुसौम्यं सोमवत्पूर्णच्छत्रचामरसंयुतम्

അവൻ ദിവ്യമാലകളും അംബരങ്ങളും ധരിച്ചു, ദിവ്യസുഗന്ധങ്ങളാൽ അനുലിപ്തനായിരുന്നു. അത്യന്തം സൗമ്യനായി, പൗർണ്ണമി ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ദീപ്തനായി, സമ്പൂർണ്ണ രാജഛത്രവും ചാമരങ്ങളും കൊണ്ട് സേവിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

Verse 20

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे एेंद्रे सुमनो । पाख्याने सुव्रतोत्पत्तिर्नाम विंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പഞ്ചപഞ്ചാശത്സഹസ്രസംഹിതയുടെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ ഐന്ദ്ര വിഭാഗത്തിൽ, സുമനഃ-ആഖ്യാനാന്തർഗതമായ ‘സുവ്രതോത്പത്തി’ എന്ന ഇരുപതാം അധ്യായം സമാപ്തമാകുന്നു.

Verse 21

सगजं सुंदरं दृष्ट्वा पुरुषं दिव्यलक्षणम् । व्यतर्कयत्सोमशर्मा विस्मयाविष्टमानसः

ആനയോടുകൂടി ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളുള്ള ആ സുന്ദരപുരുഷനെ കണ്ടപ്പോൾ സോമശർമന്റെ മനസ്സ് വിസ്മയത്തിൽ മുങ്ങി; അവൻ ആലോചനയിൽപ്പെട്ടു।

Verse 22

कोऽयं प्रयाति दिव्यांगः पंथानं प्राप्य सुव्रतः । एवं चिंतयतस्तस्य यावद्गृहं समाप्तवान्

“പാതയിലൂടെ പോകുന്ന ഈ ദിവ്യാംഗൻ, സുവ്രതധാരി ആരാണ്?” എന്നു അവൻ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ആ വ്യക്തി ഇതിനകം തന്റെ വീട്ടിലെത്തി।

Verse 23

प्रविशंतं गृहद्वारं देवरूपं मनोहरम् । हर्षेण महताविष्टः सोमशर्मा द्विजोत्तमः

വീട്ടുവാതിലിലൂടെ പ്രവേശിക്കുന്ന ദേവരൂപവും മനോഹരവുമായ അവനെ കണ്ടപ്പോൾ ദ്വിജോത്തമനായ സോമശർമൻ മഹാഹർഷത്തിൽ ആവിഷ്ടനായി।

Verse 24

स्वगृहं प्रति धर्मात्मा त्वरमाणः प्रयाति च । गृहद्वारं गतो यावत्तावत्तं तु न पश्यति

ധർമ്മാത്മാവ് തന്റെ വീട്ടിലേക്കു വേഗത്തിൽ പോകുന്നു; വീട്ടുവാതിലിലെത്തുന്നതുവരെ അത് അവനു കാണപ്പെടുകയുമില്ല।

Verse 25

पतितान्येव पुष्पाणि सौहृद्यानि महामतिः । दिव्यानि वासयुक्तानि प्रांगणे द्विजसत्तमः

ഹേ ദ്വിജസത്തമാ! ആ മഹാമതി പ്രാങ്കണത്തിൽ വീണുകിടന്ന പുഷ്പങ്ങളേ വെച്ചു—ദിവ്യവും സുഗന്ധയുക്തവും സൗഹൃദഭാവം നിറഞ്ഞതും।

Verse 26

चंदनैः कुंकुमैः पुण्यैः सुगंधैस्तु विलेपितम् । स्वकीयं प्रांगणे दृष्ट्वा दूर्वाक्षतसमन्वितम्

പുണ്യചന്ദനവും മംഗളകുങ്കുമവും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും പുരട്ടിയതിനെ, സ്വന്തം പ്രാകാരത്തിൽ ദൂർവയും അക്ഷതവും ചേർത്ത് അലങ്കരിച്ചതായി കണ്ടു.

Verse 27

स एवं विस्मयाविष्टश्चिंतयानः पुनः पुनः । ददर्श सुमनां प्राज्ञो दिव्यमंगलसंपदम्

ഇങ്ങനെ വിസ്മയത്തിൽ മുങ്ങി വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, ശാന്തചിത്തനായ പ്രാജ്ഞൻ ദിവ്യമംഗളസമ്പത്തുള്ള സുമനയെ ദർശിച്ചു.

Verse 28

सोमशर्मोवाच । केन दत्तानि दिव्यानि एतान्याभरणानि च । शृंगारंरूपसौभाग्यं वस्त्रालंकारभूषणम्

സോമശർമൻ പറഞ്ഞു—ഈ ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ ആരാണ് നൽകിയതു? ഈ ശൃംഗാരം, രൂപസൗഭാഗ്യം, വസ്ത്രങ്ങൾ, അലങ്കാരങ്ങൾ, ഭൂഷണങ്ങൾ ആരുടെ ദാനം?

Verse 29

तन्मे त्वं कारणं भद्रे कथयस्वाविशंकिता । एवं संभाष्यतां भार्यां विरराम द्विजोत्तमः

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ഭദ്രേ, ആ കാര്യം എനിക്ക് സംശയമില്ലാതെ പറയുക. ഇങ്ങനെ ഭാര്യയോട് സംസാരിച്ചു ദ്വിജോത്തമൻ മൗനമായി.

Verse 30

सुमनोवाच । शृणु कांत समायातः कश्चिद्देववरोत्तमः । श्वेतनागसमारूढो दिव्याभरणभूषितः

സുമന പറഞ്ഞു—പ്രിയനേ, കേൾക്കുക; ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഒരാൾ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു, ശ്വേതഗജത്തിൽ ആരൂഢനായി ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതനായി.

Verse 31

दिव्यगंधानुलिप्तांगो दिव्याश्चर्यसमन्वितः । न जाने को हि देवोसौ विप्रगंधर्वसेवितः

അവന്റെ അംഗങ്ങൾ ദിവ്യസുഗന്ധം പൂശപ്പെട്ടതും ദിവ്യമായ അത്ഭുതഗുണങ്ങളാൽ സമന്വിതവുമായിരുന്നു. ബ്രാഹ്മണരും ഗന്ധർവരും സേവിക്കുന്ന ആ ദേവസമൻ ആരെന്നു എനിക്കറിയില്ല।

Verse 32

स्तूयमानः समायातो देवगंधर्वचारणैः । योषितः पुण्यरूपाढ्या रूपशृंगारसंयुताः

ദേവന്മാരും ഗന്ധർവരും ചാരണരും സ്തുതിഗാനം ചെയ്യുമ്പോൾ അവൻ എത്തി; പുണ്യരൂപിണികളായ, മംഗളസൗന്ദര്യസമ്പന്നമായ, രൂപശൃംഗാരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച സ്ത്രീകളും കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു।

Verse 33

सर्वाभरणशोभाढ्याः सर्वाः पूर्णमनोरथाः । ताभिः सह समक्षं मे पुरुषेण महात्मना

എല്ലാവരും എല്ലാ ആഭരണങ്ങളുടെയും ശോഭയാൽ ദീപ്തരായിരുന്നു; എല്ലാവരുടെയും മനോരഥങ്ങൾ പൂർത്തിയായി. അവരുടെ കൂടെ, എന്റെ കണ്ണുമുന്നിൽ, ആ മഹാത്മപുരുഷൻ നിലകൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 34

चतुष्कं पूरितं रत्नैः सर्वशोभासमन्वितम् । तत्राहमासने पुण्ये स्थापिता ब्राह्मणैः किल

നാലു വസ്തുക്കളുടെ സമുച്ചയം രത്നങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും സർവശോഭകളാൽ സമന്വിതവുമായിരുന്നു. അവിടെ പുണ്യാസനത്തിൽ എന്നെ ബ്രാഹ്മണർ വാസ്തവമായി സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 35

वस्त्रालंकारभूषां मे ददुस्ते सर्व एव हि । वेदमंगलगीतैस्तु शास्त्रगीतैश्च पुण्यदैः

അവർ എല്ലാവരും എനിക്ക് വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും ഭൂഷണങ്ങളും നൽകി. അതോടൊപ്പം വേദമംഗളഗീതങ്ങളും ശാസ്ത്രോക്ത പുണ്യദായക സ്തോത്രഗാനങ്ങളും ആലപിക്കപ്പെട്ടു।

Verse 36

अभिषिक्तास्मि तैः सर्वैरंतर्धानं पुनर्गताः । मामेवं परितः सर्वे पुनरूचुर्द्विजोत्तम

അവർ എല്ലാവരും എനിക്ക് അഭിഷേകം നടത്തി; പിന്നെ അവർ വീണ്ടും അന്തർധാനമായി. തുടർന്ന് അവർ എല്ലാവരും എന്നെ ചുറ്റി നിന്നുകൊണ്ട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമാ।

Verse 37

तव गेहं वयं सर्वे वसिष्यामः सदैव हि । शुचिर्भव सुकल्याणि भर्त्रा सार्द्धं सदैव हि

ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും നിശ്ചയമായും നിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ സദാ വസിക്കും. ഹേ സുകല്യാണീ, ഭർത്താവിനോടൊപ്പം എന്നും ശുചിയായി ഇരിക്കൂ।

Verse 38

एवमुक्त्वा गताः सर्वे एवं दृष्टं मयैव हि । तया यत्कथितं वृत्तं समाकर्ण्य महामतिः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവർ എല്ലാവരും പോയി; സത്യമായി ഞാൻ തന്നെ അങ്ങനെ കണ്ടു. അവൾ പറഞ്ഞ സംഭവവിവരം കേട്ട് ആ മഹാമതി…

Verse 39

पुनश्चिंतां प्रपन्नोऽसौ किमिदं देवनिर्मितम् । विचिन्तयित्वाथ तदा सोमशर्मा महामतिः

അവൻ വീണ്ടും ആശങ്കയിൽ ആഴ്ന്നു—“ഇത് എന്ത്, ദേവനിർമ്മിതമോ?” അപ്പോൾ മഹാമതി സോമശർമ ആലോചിച്ച്…

Verse 40

ब्रह्मकर्मणि संयुक्तः साधर्म्यं धर्ममुत्तमम् । तस्माद्गर्भं महाभागा दधार व्रतशालिनी

അവർ ബ്രാഹ്മണോചിതമായ പവിത്രകർമ്മങ്ങളിൽ ഏകീഭവിച്ച്, ഉത്തമധർമ്മത്തിന്റെ സാമ്യസൗഹൃദത്തിൽ നിലകൊണ്ടു; അതിനാൽ ആ വ്രതശാലിനിയായ മഹാഭാഗ്യവതി ഗർഭം ധരിച്ചു।

Verse 41

तेन गर्भेण सा देवी अधिकं शुशुभे तदा । संदीप्तपुत्रसंयुक्त तेजोज्वालासमन्विता

ആ ഗർഭധാരണത്താൽ ആ ദേവി അപ്പോൾ കൂടുതൽ പ്രകാശിച്ചു—ദീപ്തിമാനായ പുത്രനോടു ചേർന്ന്, ദിവ്യ തേജസ്സിന്റെ ജ്വാലയാൽ സമന്വിതയായി।

Verse 42

सा हि जज्ञे च तपसा तनयं देवसन्निभम् । अंतरिक्षे ततो नेदुर्देवदुंदुभयस्तदा

അവൾ തപസ്സിന്റെ ബലത്തിൽ ദേവസന്നിഭനായ പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു; അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ ദേവദുന്ദുഭികൾ മുഴങ്ങി।

Verse 43

शंखान्दध्मुर्महादेवा गंधर्वा ललितं जगुः । अप्सरसस्तथा सर्वा ननृतुस्तास्तदा किल

അപ്പോൾ മഹാദേവന്മാർ ശംഖങ്ങൾ ഊതിച്ചു; ഗന്ധർവർ മധുരമായി പാടി; എല്ലാ അപ്സരസ്സുകളും, പറയപ്പെടുന്നതുപോലെ, അന്നേരം നൃത്തം ചെയ്തു।

Verse 44

अथ ब्रह्मासुरैः सार्द्धं समायातो द्विजोत्तमः । चकार नाम तस्यैव सुव्रतेति समाहितः

പിന്നീട് ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരും കൂടെ വന്ന ദ്വിജോത്തമൻ, മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, അവൾക്ക് ‘സുവ്രതാ’ എന്ന നാമം നൽകി।

Verse 45

नाम कृत्वा ततो देवा जग्मुः सर्वे महौजसः । गतेषु तेषु देवेषु सोमशर्मासु तस्य च

നാമകരണം നടത്തി ആ മഹൗജസ്സുള്ള ദേവന്മാർ എല്ലാവരും പുറപ്പെട്ടു; അവർ പോയശേഷം സോമശർമനും, അവന്റെ സഹചാരനും, മുന്നോട്ട് നീങ്ങി।

Verse 46

जातकर्मादिकं कर्म चकार द्विजसत्तमः । जाते पुत्रे महाभागे सुव्रते देवनिर्मिते

മഹാഭാഗ്യനും സുവ്രതനും ദേവനിർമ്മിതനെന്നപോലെ തോന്നുന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചപ്പോൾ ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ ജാതകർമ്മാദി എല്ലാ സംസ്കാരകർമ്മങ്ങളും നിർവഹിച്ചു।

Verse 47

तस्य गेहे महालक्ष्मीर्धनधान्यसमाकुला । गजाश्वमहिषी गावः कांचनं रत्नमेव च

അവന്റെ വീട്ടിൽ മഹാലക്ഷ്മിയുടെ സമൃദ്ധി നിറഞ്ഞിരുന്നു—ധനധാന്യങ്ങളാൽ സമാകുലം; ആന, കുതിര, മഹിഷി, പശു, കൂടാതെ സ്വർണ്ണവും രത്നങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 48

यथा कुबेरभवनं शुशुभे धनसंचयैः । तत्सोमशर्मणो गेहं तथैव परिराजते

കുബേരന്റെ ഭവനം ധനസഞ്ചയങ്ങളാൽ എങ്ങനെ ശോഭിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ സോമശർമന്റെ ഗൃഹവും അതേ പ്രകാശത്തോടെ പരിരാജിക്കുന്നു।

Verse 49

ध्यानपुण्यादिकं कर्म चका रद्विजसत्तमः । तीर्थयात्रां गतो विप्रो नानापुण्यसमाकुलः

ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ ധ്യാനാദി പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു; ആ ബ്രാഹ്മണൻ നാനാവിധ പുണ്യത്തോടെ സമാകുലനായി തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 50

अन्यानि यानि पुण्यानि दानानि द्विजसत्तमः । चकार तत्र मेधावी ज्ञानपुण्य समन्वितः

മറ്റുള്ള പുണ്യങ്ങളും ദാനങ്ങളും എന്തെല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നുവോ, അവയും ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ അവിടെ നിർവഹിച്ചു—അവൻ മേധാവിയും ജ്ഞാനജന്യ പുണ്യത്തോടെ സമന്വിതനുമായിരുന്നു।

Verse 51

एवं साधयते धर्मं पालयेच्च पुनःपुनः । पुत्रस्य जातकर्मादि कर्माणि द्विजसत्तमः

ഇങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ ധർമ്മം വീണ്ടും വീണ്ടും ആചരിച്ച് സംരക്ഷിക്കണം; കൂടാതെ പുത്രനുവേണ്ടി ജാതകർമ്മം മുതലായ എല്ലാ സംസ്കാരകർമ്മങ്ങളും വിധിപൂർവ്വം നിർവഹിക്കണം.

Verse 52

विवाहं कारयामास हर्षेण महता किल । पुत्रस्य पुत्राः संजाताः सगुणा लक्षणान्विताः

അവൻ തീർച്ചയായും മഹാ ഹർഷത്തോടെ പുത്രന്റെ വിവാഹം നടത്തിച്ചു. പിന്നീടു കാലക്രമത്തിൽ പുത്രന്റെ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു—സദ്ഗുണസമ്പന്നരും ശുഭലക്ഷണയുക്തരുമായി.

Verse 53

सत्यधर्मतपोपेता दानधर्मरताः सदा । स तेषां पुण्यकर्माणि सोमशर्मा चकार ह

അവർ സത്യവും ധർമ്മവും തപസ്സും നിറഞ്ഞവരായി, എപ്പോഴും ദാനധർമ്മത്തിൽ നിരതരായിരുന്നു. സോമശർമ അവർക്കായി ആ പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു.

Verse 54

पौत्राणां तु महाभागस्तेषां सुखेन मोदते । सर्वं सौख्यं च संभुज्य जरारोगविवर्जितः

ആ മഹാഭാഗ്യവാൻ തന്റെ പൗത്രന്മാരോടൊപ്പം സുഖത്തോടെ ആനന്ദിക്കുന്നു. എല്ലാ സുഖങ്ങളും അനുഭവിച്ചിട്ടും അവൻ ജരയും രോഗവും ഇല്ലാത്തവനായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 55

पंचविंशाब्दिको यद्वत्तद्वत्कायं तु तस्य हि । सूर्यतेजः प्रतीकाशः सोमशर्मा महामतिः

അവൻ ഇരുപത്തിയഞ്ച് വയസ്സായിരുന്നപോലെ തന്നെയായിരുന്നു അവന്റെ ദേഹം. മഹാമതി സോമശർമ സൂര്യതേജസ്സുപോലെ ദീപ്തിമാനായി പ്രകാശിച്ചു.

Verse 56

सा चापि शुशुभे देवी सुमना पुण्यमंगलैः । पुत्रपौत्रैर्महाभागा दानव्रतैश्च संयमैः

ആ ദേവി സുമനയും പുണ്യ-മംഗളാചാരങ്ങളാൽ ശോഭിച്ചു; പുത്രപൗത്രസമൃദ്ധയായി, ദാനം, വ്രതം, സംയമം എന്നിവകൊണ്ട് മഹാഭാഗ്യവതിയായി ദീപ്തയായി।

Verse 57

अतिभाति विशालाक्षी पुण्यैः पतिव्रतादिभिः । तारुण्येन समायुक्ता यथा षोडशवार्षिकी

വിശാലനേത്രയായ അവൾ പതിവ്രതാദി പുണ്യങ്ങളാൽ അത്യന്തം ദീപ്തിയോടെ തിളങ്ങുന്നു; യൗവനസൗന്ദര്യത്തോടെ, അവൾ പതിനാറുകാരിയെപ്പോലെ തോന്നുന്നു।

Verse 58

मोदमानौ महात्मानौ दंपती चारुमंगलौ । हर्षेण च समायुक्तौ पुण्यात्मानौ महोदयौ

ആ മഹാത്മ ദമ്പതികൾ മനോഹരവും മംഗളകരവും ആയിരുന്നു; ഹർഷാനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞ പുണ്യാത്മാക്കളായി അവർ മഹത്തായ സമൃദ്ധിയിലേക്കുയർന്നു।

Verse 59

एवं तयोस्तु वृत्तांतं पुण्याचारसमन्वितम् । सुव्रतस्य प्रवक्ष्यामि व्रतचर्यां द्विजोत्तमाः

ഇങ്ങനെ ആ ഇരുവരുടെയും പുണ്യാചാരസമന്വിതമായ വൃത്താന്തം പറഞ്ഞ ശേഷം, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ഇനി ‘സുവ്രത’ എന്ന വ്രതത്തിന്റെ അനുഷ്ഠാനക്രമം ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു।

Verse 60

यथा तेन समाराध्य नारायणमनामयम्

എങ്ങനെ ആ നിരാമയനായ നാരായണനെ വിധിപൂർവം സമാരാധിച്ച്।