Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Procedure for the Guḍa-dhenū (Jaggery-Cow) Gift; Ten Dhenu-dānas; Yearlong Gaṅgā Worship and Darśana

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपातेऽथवा पुनः । युगादौ चैव मन्वादौ चोपरागादिपर्वसु ॥ २८ ॥

ayane viṣuve puṇye vyatīpāte'thavā punaḥ | yugādau caiva manvādau coparāgādiparvasu || 28 ||

അയനം, വിഷുവം, പുണ്യമായ വ്യതീപാതം, കൂടാതെ യുഗാരംഭവും മന്വന്തരാരംഭവും, ഗ്രഹണാദി പർവ്വങ്ങളിലും—(ഇവ പ്രത്യേക പുണ്യകാലങ്ങളാണ്).

ayaneat the solstice (ayana)
ayane:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootayana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
viṣuveat the equinox
viṣuve:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootviṣuva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
puṇyeholy/meritorious
puṇye:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying ayane/viṣuve etc.)
vyatīpāteat Vyatīpāta (astronomical conjunction)
vyatīpāte:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvyatīpāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
athavāor
athavā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootathavā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive)
punaḥagain/further
punaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति/पुनः-अव्यय (adverb)
yuga-ādauat the beginning of an age
yuga-ādau:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः: ‘yugasya ādau’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
evaindeed/also
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-निपात
manu-ādauat the beginning of a Manvantara
manu-ādau:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmanu (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः: ‘manos/manoḥ? (manu) ādau’ = ‘at the beginning of a Manvantara’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
uparāga-ādi-parvasuon festivals such as eclipses
uparāga-ādi-parvasu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootuparāga (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + parvan (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural); तत्पुरुषः: ‘uparāga-ādīni parvāṇi’ (festivals beginning with eclipses)

Narada (teaching within the Uttara-Bhaga’s tirtha/vrata-kāla context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

It highlights “kāla-viśeṣa” (sacred time): solstices, equinoxes, Vyatīpāta, Yuga/Manvantara beginnings, and eclipses are presented as especially potent windows for dharmic acts, multiplying the merit of rites such as snāna, dāna, japa, and vrata.

By directing devotees to spiritually charged parva-times, it supports bhakti-sādhana in practice—encouraging intensified nāma-japa, pūjā, and offerings during auspicious cosmic junctions when devotion is traditionally considered more fruitful.

It reflects Jyotiṣa (Vedāṅga astrology/astronomy) and the calendrical science of parva determination—recognizing ayana, viṣuva, Vyatīpāta yoga, and uparāga (eclipse) as key markers for selecting ritual time.