Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Mohinī’s Speech

Mohinyāḥ Bhāṣaṇam

किं जातैर्बहुभिः पुत्रैः शोकसंतापकारकैः । वरमेकः कुलालंबी यत्र विश्रमते कुलम् ॥ १० ॥

kiṃ jātairbahubhiḥ putraiḥ śokasaṃtāpakārakaiḥ | varamekaḥ kulālaṃbī yatra viśramate kulam || 10 ||

ശോകവും സന്താപവും വരുത്തുന്ന അനേകം പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായാൽ എന്ത് പ്രയോജനം? കുലത്തിന് ആധാരമായ ഒരേയൊരു പുത്രൻ ശ്രേഷ്ഠൻ; അവനിൽ വംശം ആശ്രയവും വിശ്രമവും കണ്ടെത്തുന്നു।

किम्what (use)
किम्:
Prayojana (प्रयोजन/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक (interrogative)
जातैःby (having) been born
जातैः:
Karaṇa (करण)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle) ‘जात’ used substantively; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; ‘with/through those born’
बहुभिःmany
बहुभिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; qualifying पुत्रैः
पुत्रैःsons
पुत्रैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
शोकसंतापकारकैःcausing grief and distress
शोकसंतापकारकैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशोक + संताप + कारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘शोकं संतापं च कुर्वन्ति’ (causing grief and distress), qualifying पुत्रैः
वरम्better (is)
वरम्:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (indeclinable usage meaning ‘better’/‘preferable’)
एकःone
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; qualifying (implicit) पुत्रः
कुलालंबीfamily-supporting
कुलालंबी:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुल + आलम्बिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘कुलम् आलम्बते’ (supporting the family), qualifying एकः (पुत्रः)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय (relative adverb), स्थानवाचक (locative sense)
विश्रमतेrests, finds repose
विश्रमते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-श्रम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
कुलम्the family
कुलम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

Narada (instructional puranic voice; framed within the Narada–Sanatkumara teaching style)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

FAQs

It teaches a dharmic principle: lineage is truly sustained not by numbers but by virtue—one righteous child who supports elders and protects family duties is superior to many who create suffering.

Indirectly, it prioritizes sattvic character and responsibility—qualities that also support Vishnu-bhakti—because a devotee-child becomes a refuge for the family through dharma, service, and steadiness.

No specific Vedanga (like Vyakarana, Jyotisha, or Kalpa) is taught in this verse; it is primarily niti and grihastha-dharma—practical ethics for family stability.