Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 128

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

सावित्रीपंजरं नाम सर्वरक्षाकरं नृणाम् । व्योमकेशार्लकासक्तां सुकिरीटविराजिताम् ॥ १२८ ॥

sāvitrīpaṃjaraṃ nāma sarvarakṣākaraṃ nṛṇām | vyomakeśārlakāsaktāṃ sukirīṭavirājitām || 128 ||

ഇത് ‘സാവിത്രീ പഞ്ജരം’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; മനുഷ്യർക്കു സർവ്വവിധ സംരക്ഷണം നൽകുന്ന കവചമാണിത്. ആകാശസമമായ കേശങ്ങളുള്ളവൾ, അലങ്കാരഗുച്ചങ്ങളാൽ ഭൂഷിത, മനോഹര കിരീടത്തിൽ ദീപ്തയായ സാവിത്രീ।

sāvitrī-paṃjaramthe ‘Sāvitrī-cage’ (protective hymn/yantra)
sāvitrī-paṃjaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsāvitrī + paṃjara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र द्वितीया (object) अधिक; तत्पुरुष (सावित्र्याः पंजरम्)
nāmanamed/called
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-निपात (quotative/labeling particle)
sarva-rakṣā-karambringing all protection
sarva-rakṣā-karam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva + rakṣā + kara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (सर्वा रक्षाः करोति)
nṛṇāmof men/people
nṛṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
vyoma-keśa-arlaka-āsaktāmattached to/adorning the sky-like hair with arlaka-flowers
vyoma-keśa-arlaka-āsaktām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvyoma + keśa + arlaka + āsakta (कृदन्त; सञ्ज्/आसक्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त ‘āsakta’ (attached); तत्पुरुषसमास (…-आसक्ता)
su-kirīṭa-virājitāmadorned with a beautiful crown
su-kirīṭa-virājitām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu + kirīṭa + virājita (कृदन्त; राज्/विराजित)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त ‘virājita’ (shining/adorned); तत्पुरुषसमास

Sanatkumara (in dialogue with Narada, describing the mantra/protective hymn)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

S
Savitrī

FAQs

It introduces the Sāvitrī Pañjara as a ‘protective enclosure’—a mantra-hymn intended to surround the practitioner with comprehensive spiritual and worldly protection, anchored in reverence to the Devī Sāvitrī.

Bhakti is expressed through contemplative praise (dhyāna-stuti) of Sāvitrī’s divine form—crown, ornaments, and cosmic hair—so devotion becomes a means of invoking her protective grace.

The verse reflects mantra-śāstra practice linked to Vedāṅga-style ritual application: using a named protective ‘pañjara’ (rakṣā) as a structured recitation for safeguarding, a common technical feature of ritual manuals.