Gṛhastha-praveśa: Vivāha-bheda, Ācāra-śauca, Śrāddha-kāla, and Vaiṣṇava-lakṣaṇa

Verse 1

सनक उवाच । वेदग्रहणपर्यंतं शुश्रूषानियतो गुरोः । अनुज्ञातस्ततस्तेन कुर्यादग्निपरिग्रहम् ॥ १ ॥

സനകൻ പറഞ്ഞു—വേദപഠനം പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ ഗുരുവിന്റെ ശുശ്രൂഷയിൽ നിയമബദ്ധനായി നിലകൊള്ളണം. പിന്നെ ഗുരുവിന്റെ അനുവാദം ലഭിച്ചാൽ പവിത്ര അഗ്നികളെ സ്വീകരിച്ച് സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 2

वेदाश्च धर्मशास्त्राणि वेदाङ्गान्यपि च द्विजः । अधीत्य गुरवे दत्त्वा दक्षिणां संविशेद्वृहम् ॥ २ ॥

വേദങ്ങളും ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും പഠിച്ച ശേഷം ദ്വിജൻ ഗുരുവിന് ദക്ഷിണ അർപ്പിച്ച് പിന്നെ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം.

Verse 3

रुपलावण्यसंपन्नां सगुणां सुकुलोद्भवाम् । द्विजः समुद्वहेत्कन्यां सुशीलां धर्म चारिणीम् ॥ ३ ॥

ദ്വിജൻ രൂപലാവണ്യസമ്പന്നയും സദ്ഗുണയുക്തയും സുകുലജന്മയുമായ സുഷീലയും ധർമ്മാചാരിണിയുമായ കന്യയെ വിവാഹം കഴിക്കണം.

Verse 4

मातृतः पंचमीं धीमान्पितृतः सप्तमीं तथा । द्विजः समुद्वहेत्कन्यथा गुरुतल्पराः ॥ ४ ॥

ബുദ്ധിമാനായ ദ്വിജൻ മാതൃപക്ഷത്തിൽ അഞ്ചാം തലമുറയ്ക്കപ്പുറവും പിതൃപക്ഷത്തിൽ ഏഴാം തലമുറയ്ക്കപ്പുറവും ഉള്ള കന്യയെ വിവാഹം ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുശയ്യ ലംഘിച്ചവനെപ്പോലെ നിന്ദ്യനാകും।

Verse 5

रोगिणीं चैव वृत्ताक्षीं सरोगकुलसंभवाम् । अतिकेशाममकेशां च वाचालां नोद्वहेद्वुधः ॥ ५ ॥

ബുദ്ധിമാൻ രോഗിണി, വൃത്ത/ഉയർന്ന കണ്ണുകളുള്ളവൾ, രോഗബാധിത കുലത്തിൽ ജനിച്ചവൾ, അതികേശമുള്ളവൾ അല്ലെങ്കിൽ കേശമില്ലാത്തവൾ, അതിവാചാലി—ഇവളെ വിവാഹം ചെയ്യരുത്।

Verse 6

कोपानां वामनां चैव दीर्घदेहां विरुपिणीम् । न्यानाधिकाङ्गीमुन्मत्तां पिशुनां नोद्वहेद् बुधः ॥ ६ ॥

ബുദ്ധിമാൻ കോപിഷ്ട, വാമനകായയോ അതിദീർഘദേഹിയോ, വിരൂപിണി, അവയവങ്ങളിൽ കുറവോ അധികമോ ഉള്ളവൾ, ഉന്മത്ത, പരനിന്ദക—ഇവളെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കരുത്।

Verse 7

स्थूलगुल्फां दीर्घजंघां तथैव पुरुषाकृतिम् । श्मश्रुव्यंजनसंयुक्तां कुब्जां चैवाद्वहेन्न च ॥ ७ ॥

കട്ടിയുള്ള കാൽമുട്ടുള്ളവൾ, ദീർഘജംഘയുള്ളവൾ, പുരുഷസദൃശ ആകൃതിയുള്ളവൾ, താടി/മുഖരോമാദി ലക്ഷണങ്ങളുള്ളവൾ, കൂടാതെ കുബ്ജ—ഇവളെ സ്വീകരിക്കരുത്।

Verse 8

वृथाहास्यमुखीं चैव सदान्यगृह वासिनीम् । विवादशीलां भ्रमितां निष्ठुरां नोद्वहेद्रुधः ॥ ८ ॥

ബുദ്ധിമാൻ കാരണം കൂടാതെ എപ്പോഴും ചിരിമുഖമുള്ളവൾ, സ്ഥിരമായി മറ്റുള്ളവരുടെ വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവൾ, കലഹപ്രിയ, ചഞ്ചലമനസ്സോടെ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നവൾ, കഠിനവാക്ക്/സ്വഭാവമുള്ളവൾ—ഇവളെ വിവാഹം ചെയ്യരുത്।

Verse 9

बह्वशिनीं स्थीलदंतां स्थूलोष्ठीं घुर्घुरस्वनाम् । अतिकृष्णां रक्तवर्णां धूर्तां नैवोद्वहे द्वुधः ॥ ९ ॥

അമിതമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവളും, വലിയ പല്ലുകളുള്ളവളും, തടിച്ച ചുണ്ടുകളുള്ളവളും, കൂർക്കംവലിക്കുന്നവളും, കറുത്ത നിറമുള്ളവളും, ചുവന്ന നിറമുള്ളവളും, വഞ്ചകിയുമായ സ്ത്രീയെ ബുദ്ധിമാൻ വിവാഹം കഴിക്കരുത്.

Verse 10

सदा रोदनशीलां च पांडुराभां च कुत्सिताम् । तासश्वासादिसंयुक्तां निद्राशीलां च नोद्वहेत् ॥ १० ॥

എപ്പോഴും കരയുന്നവളും, വിളറിയ നിറമുള്ളവളും, മോശം പെരുമാറ്റമുള്ളവളും, ചുമയും ശ്വാസതടസ്സവും ഉള്ളവളും, എപ്പോഴും ഉറങ്ങുന്നവളുമായ സ്ത്രീയെ വിവാഹം കഴിക്കരുത്.

Verse 11

अनर्थभाषिणीं चैव लोकद्वेष परायणाम् । परापवादनिरतां तस्कारां नोद्वहेद्वुधः ॥ ११ ॥

അർത്ഥശൂന്യമായി സംസാരിക്കുന്നവളും, ജനങ്ങളെ വെറുക്കുന്നവളും, പരദൂഷണം പറയുന്നതിൽ മുഴുകിയവളും, കള്ളിയെപ്പോലെയുള്ളവളുമായ സ്ത്രീയെ ബുദ്ധിമാൻ വിവാഹം കഴിക്കരുത്.

Verse 12

दीर्घनासां च कितवां तनूरुहविभूषिगताम् । गर्वितां बकवृत्तिं च सर्वथा नोद्वहेद्वुधः ॥ १२ ॥

നീണ്ട മൂക്കുള്ളവളും, വഞ്ചകിയും, ശരീരത്തിലെ രോമങ്ങൾ അലങ്കരിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നവളും, അഹങ്കാരിയും, കൊക്കിനെപ്പോലെ കപടസ്വഭാവമുള്ളവളുമായ സ്ത്രീയെ ബുദ്ധിമാൻ ഒരിക്കലും വിവാഹം കഴിക്കരുത്.

Verse 13

बालभावादविज्ञातस्वभावामुद्वहेद्यदि । प्रगल्भां वाऽगुणां ज्ञात्वा सर्वथा तां परित्यजेत् ॥ १३ ॥

ചെറുപ്പമായതുകൊണ്ട് സ്വഭാവം അറിയാതെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും, പിന്നീട് അവൾ നാണമില്ലാത്തവളോ ഗുണമില്ലാത്തവളോ ആണെന്ന് തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്താൽ, അവളെ പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കണം.

Verse 14

भर्त्तृपुत्रेषु या नारी सर्वदा निष्ठुरा भवेत् । परानुकूलिनी या च सर्वथा तां परित्यजेत् ॥ १४ ॥

ഭർത്താവിന്റെ പുത്രന്മാരോടു സദാ കഠിനയായി പെരുമാറുന്ന സ്ത്രീയെയും, പൂർണ്ണമായി പരന്മാരുടെ പക്ഷം പിടിക്കുന്ന സ്ത്രീയെയും, എല്ലാത്തരത്തിലും ഉപേക്ഷിക്കണം.

Verse 15

विवाहाश्चाष्टधा ज्ञेया ब्राह्माद्या मुनिसत्तम । पूर्वः पूर्वो वरो ज्ञेयः पूर्वाभावे परः परः ॥ १५ ॥

മുനിശ്രേഷ്ഠാ! വിവാഹങ്ങൾ ബ്രാഹ്മാദിയായി അഷ്ടവിധം എന്നു അറിയണം. മുൻപുള്ളത് മുൻപുള്ളതേ ശ്രേഷ്ഠം; അത് സാധ്യമല്ലെങ്കിൽ ക്രമമായി പിന്നത്തെ പിന്നത്തെ സ്വീകരിക്കണം.

Verse 16

ब्राह्नो दैवस्तथैवार्षः प्राजापत्यस्तथासुरः । गांधर्वो राक्षसश्चैव पैशाचश्चाष्टमो मतः ॥ १६ ॥

ബ്രാഹ്മം, ദൈവം, ആർഷം, പ്രാജാപത്യം, ആസുരം; കൂടാതെ ഗാന്ധർവം, രാക്ഷസം, പൈശാചം—ഇവയാണ് അഷ്ടവിധ വിവാഹങ്ങൾ എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 17

ब्राह्मेण च विवाहेन वैवाह्यो वै द्विजोत्तमः । दैवेनाप्यथवा विप्र केचिदार्षं प्रचक्षते ॥ १७ ॥

ദ്വിജോത്തമാ! ബ്രാഹ്മവിവാഹം കൊണ്ടു വരൻ യഥാവിധി വിവാഹയോഗ്യനാകുന്നു; ദൈവവിവാഹം കൊണ്ടും, ഹേ വിപ്രാ. ചിലർ ഇതിനെ ആർഷവിവാഹം എന്നു പറയുന്നു.

Verse 18

प्राजापत्यादयो विप्र विवाहाः पंचज गर्हिताः । अभावेषु तु पूर्वेषां कुर्यादेव परान्बुधः ॥ १८ ॥

ഹേ വിപ്രാ! പ്രാജാപത്യാദിയായി അഞ്ചു വിവാഹങ്ങൾ നിന്ദിതമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എങ്കിലും മുൻപുള്ള ശ്രേഷ്ഠവിധങ്ങൾ സാധ്യമല്ലെങ്കിൽ, ബുദ്ധിമാൻ ക്രമമായി പിന്നത്തെ വഴികൾ സ്വീകരിക്കണം.

Verse 19

यज्ञोपवीतद्वितयं सोत्तरीयं च धारयेत् । सुवर्णकुंडले चैव धौतवस्त्रद्वयं तथा ॥ १९ ॥

അവൻ രണ്ട് യജ്ഞോപവീതങ്ങളും ഉത്തരീയവും ധരിക്കണം; കൂടാതെ സ്വർണ്ണകുണ്ഡലങ്ങളും കഴുകിയ വസ്ത്രങ്ങളുടെ ജോഡിയും ധരിക്കണം।

Verse 20

अनुलेपनलित्पांगः कृत्तकेशनखः शुचिः । धारयेद्वैणवं दंडं सोदकं च कमंडलुम् ॥ २० ॥

അംഗങ്ങളിൽ അനുലേപനം ചെയ്ത്, മുടിയും നഖവും മുറിച്ച് ശുചിയായി നിന്ന്, അവൻ വൈഷ്ണവ ദണ്ഡവും ജലം നിറച്ച കമണ്ഡലുവും ധരിക്കണം।

Verse 21

उष्णीषममलं छत्रं पादुके चाप्युपानहौ । धारयेत्पुष्पमाल्ये च सुगंधं प्रियदर्शनः ॥ २१ ॥

പ്രിയദർശനനായ ഭക്തൻ മലിനരഹിതമായ ഉഷ്ണീഷം ധരിച്ച് കുടയും വഹിക്കണം; പാദുകയും ഉപാനഹവും ഉപയോഗിച്ച്, പുഷ്പമാലയും സുഗന്ധവും ധരിക്കണം।

Verse 22

नित्यं स्वाध्यायशीलः स्याद्यथाचारं समाचरेत् । परान्नं नैव भुञ्जीत परवादं च वर्जयेत् ॥ २२ ॥

അവൻ നിത്യവും സ്വാധ്യായത്തിൽ ലീനനായി യഥാചാരമായി പെരുമാറണം. മറ്റുള്ളവരുടെ അന്നം ഭക്ഷിക്കരുത്; പരനിന്ദയും ഒഴിവാക്കണം।

Verse 23

पादेन नाक्रमेत्पादमुच्छिष्टं नैव लंघयेत् । न संहताभ्यां हस्ताभ्यां कंडूयेदात्मनः शिरः ॥ २३ ॥

സ്വന്തം കാലുകൊണ്ട് മറ്റൊരാളുടെ കാലിൽ കാൽവയ്ക്കരുത്; ഉച്ഛിഷ്ടം/അശുചി വസ്തു കടക്കരുത്. രണ്ട് കൈകളും ചേർത്ത് സ്വന്തം തല ചൊറിയരുത്।

Verse 24

पूज्यं देवालयं चैव नापसव्यं व्रजेद्दिजः । देवार्चाचमनस्नानव्रतश्राद्धक्रियादिषु ॥ २४ ॥

ദ്വിജൻ പൂജ്യനെയും ദേവാലയത്തെയും അപസവ്യമായി (ഇടത്തോട്ടു/വാമാവർത്തമായി) പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യരുത്. ദേവാരാധന, ആചമനം, സ്നാനം, വ്രതം, ശ്രാദ്ധം മുതലായ കര്‍മ്മങ്ങളിലും ഇതേ നിയമം.

Verse 25

न भवेन्मुक्तकेशश्च नैकवस्त्रधरस्तथा । नारोहेदुष्ट्रयानं च शुष्कवादं च वर्जयेत् ॥ २५ ॥

മുടി അഴിച്ചുവിട്ട് ഇരിക്കരുത്; ഒരൊറ്റ വസ്ത്രം മാത്രം ധരിക്കയും അരുത്. ഒട്ടകത്തിൽ കയറരുത്; ശുഷ്കവും ഫലമില്ലാത്തതുമായ വാദപ്രതിവാദം ഒഴിവാക്കണം.

Verse 26

अन्य स्त्रियं न गच्छेच्च पैशुन्यं परिवर्जयेत् । नापसव्यं व्रजेद्विप्र गोश्चत्थानलपर्वतान् ॥ २६ ॥

പരസ്ത്രീയിലേക്കു പോകരുത്; പൈശുന്യം (ചാടി-നിന്ദ) ഉപേക്ഷിക്കണം. ഹേ വിപ്രാ! പശു, അശ്വത്ഥവൃക്ഷം, അഗ്നി, പർവ്വതങ്ങൾ എന്നിവയെ അപസവ്യമായി ചുറ്റരുത്.

Verse 27

चतुष्पथं चैत्यवृक्षं र्देवखातं नृपं तथा । असूयां मत्सरत्वं च दिवास्वापं च वर्जयेत् ॥ २७ ॥

ചതുഷ്പഥം (ചവിട്ടുപാതചുരുക്ക്), ചൈത്യവൃക്ഷം, ദേവഖാതം (ദേവാലയ കുളം) എന്നിവിടങ്ങളിലും രാജസന്നിധിയിലും അനുചിതാചാരം ഒഴിവാക്കണം. കൂടാതെ അസൂയ, മത്‌സരം, പകൽനിദ്ര എന്നിവയും വర్జിക്കണം.

Verse 28

न वदेत्परपापानि स्वपुण्यं न प्रकाशयेत् । स्वकं नाम स्वनक्षत्रं मानं चैवातिगोपयेत् ॥ २८ ॥

മറ്റുള്ളവരുടെ പാപങ്ങൾ പറയരുത്; സ്വന്തം പുണ്യം പ്രസിദ്ധീകരിക്കരുത്. സ്വന്തം പേര്, സ്വന്തം നക്ഷത്രം, സ്വന്തം മാനമര്യാദ എന്നിവയും അത്യന്തം രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കണം.

Verse 29

न दुर्जनैः सह वसे न्नाशास्त्रं श्रृणुयात्तथा । आसवद्यूतगीतेषु द्विजस्तु न रर्तिं चरेत् ॥ २९ ॥

ദ്വിജൻ ദുഷ്ടജനങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വസിക്കരുത്; അശാസ്ത്രീയ ഉപദേശങ്ങൾ കേൾക്കരുത്; മദ്യം, ചൂതാട്ടം, കാമോത്തേജക ഗാനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ആസക്തനാകരുത്।

Verse 30

आर्द्रास्थि च तथोच्छिष्टं शूद्रं च पतितं तथा । सर्पं च भषणं स्पृष्ट्वा सचैलं स्नानमाचरेत् ॥ ३० ॥

നനഞ്ഞ അസ്ഥി, ഉച്ചിഷ്ടം, ശൂദ്രൻ, പതിതൻ, പാമ്പ് അല്ലെങ്കിൽ ആഭരണം എന്നിവ സ്പർശിച്ചാൽ ശുദ്ധിക്കായി വസ്ത്രസഹിതം സ്നാനം ചെയ്യണം।

Verse 31

चितिं च चितिकाष्टं च यूपं चांडालमेव च । स्पृष्ट्वा देवलकं चैव सवासा जलमाविशेत् ॥ ३१ ॥

ചിത, ചിതിക്കട്ട, യൂപം, ചാണ്ഡാലൻ അല്ലെങ്കിൽ ദേവലകൻ എന്നിവ സ്പർശിച്ചാൽ ശുദ്ധിക്കായി വസ്ത്രസഹിതം ജലത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം।

Verse 32

दीपखट्वातनुच्छायाकेशवस्रकटोदकम् । अजामार्जंनिमार्जाररेणुर्द्दैवं शुभं हरेत् ॥ ३२ ॥

ദീപം, കട്ടിൽ, നേർത്ത നിഴൽ, മുടി, വസ്ത്രം, ഘടജലം, ആട്, പൂച്ച, തൂപ്പുകോൽ/ശുചീകരകൻ, പൂച്ച ഉയർത്തുന്ന പൊടി, ദൈവികമായ ശുഭനിമിത്തം—ഇവയെ ശുഭമായി സ്വീകരിക്കണം।

Verse 33

शूर्प्पवातं प्रेतधूमं तथा शूद्रान्नभोजनम् । वृषलीपतिसङ्गं च दूरतः परिवर्जयेत् ॥ ३३ ॥

ശൂപ്പിന്റെ കാറ്റ്, പ്രേതകർമ്മത്തിലെ പുക, ശൂദ്രന്റെ അന്നഭോജനം, വൃഷലിയുടെ ഭർത്താവുമായുള്ള കൂട്ടുകെട്ട്—ഇവയെ ദൂരത്തുനിന്നേ ഒഴിവാക്കണം।

Verse 34

असच्छास्त्र्रार्थमननं खादनं नखकेशयोः । तथैव नग्नशयनं सर्वदा परिवर्जयेत् ॥ ३४ ॥

അസത് (അശുഭ) ശാസ്ത്രാർത്ഥം ചിന്തിക്കുക, നഖവും മുടിയും കടിക്കുക, കൂടാതെ നഗ്നമായി ശയിക്കുക—ഇവയെല്ലാം എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം।

Verse 35

शिरोभ्यंगावशिष्टेन तैलेनांगं न लेपयेत् । तांबूलमशुचिं नाद्यात्तथा सुप्तं न बोधयेत् ॥ ३५ ॥

ശിരോഅഭ്യംഗത്തിനു ശേഷം ശേഷിക്കുന്ന എണ്ണ ശരീരത്തിൽ പുരട്ടരുത്। അശുചിയായിരിക്കുമ്പോൾ താംബൂലം കഴിക്കരുത്; ഉറങ്ങുന്നവനെ ഉണർത്തുകയും അരുത്।

Verse 36

नाशुद्धोऽग्निं परिचरेत्पूजयेद्गुरुदेवताः । न वामहस्तेनैकेन पिबेद्वक्रेण वा जलम् ॥ ३६ ॥

അശുദ്ധാവസ്ഥയിൽ അഗ്നിയെ പരിചരിക്കരുത്; ഗുരുവിനെയും ദേവതകളെയും പൂജിക്കരുത്। ഇടത് കൈ മാത്രം ഉപയോഗിച്ചോ വായ് വളച്ചോ വെള്ളം കുടിക്കരുത്।

Verse 37

न चाक्रमेद्गुरोश्छायां तदाज्ञां च मुनीश्वर । न निंदेद्योगिनो विप्रान्व्रतिनोऽपि यतींस्तथा ॥ ३७ ॥

ഹേ മുനീശ്വരാ! ഗുരുവിന്റെ നിഴൽ കടക്കരുത്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആജ്ഞ ലംഘിക്കരുത്। യോഗികൾ, വിപ്രർ, വ്രതധാരികൾ, യതികൾ എന്നിവരെ നിന്ദിക്കരുത്।

Verse 38

परस्परस्य मर्माणि न कदापि वदेद्द्विजः । दर्शे च पौर्णमास्यां च यागं कुर्याद्यथाविधि ॥ ३८ ॥

ദ്വിജൻ പരസ്പരത്തിന്റെ മർമ്മങ്ങൾ (രഹസ്യ ദോഷങ്ങൾ/ദൗർബല്യങ്ങൾ) ഒരിക്കലും പറയരുത്। ദർശവും പൗർണമാസിയും ദിവസങ്ങളിൽ വിധിപ്രകാരം യാഗം നടത്തണം।

Verse 39

उपसनं च होतव्यं सायं प्रातर्द्विजातिभिः । उपासनपरित्यागी सुरापीत्युच्यते बुधैः ॥ ३९ ॥

സായവും പ്രാതഃകാലവും ദ്വിജന്മാർ നിത്യമായി സന്ധ്യാ-ഉപാസന നിർബന്ധമായി ചെയ്യണം. അതു ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനെ പണ്ഡിതർ സുരാപാനിയോടു തുല്യമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 40

अयने विषुवे चैव युगादिषु चतुर्ष्वपि । दर्शे च प्रेतपक्षे च श्राद्धं कुर्याद्गृही द्विजः ॥ ४० ॥

അയനം, വിഷുവം, നാലു യുഗാദി ദിനങ്ങൾ, ദർശ (അമാവാസി) കൂടാതെ പ്രേതപക്ഷത്തിൽ ദ്വിജ ഗൃഹസ്ഥൻ ശ്രാദ്ധം ആചരിക്കണം.

Verse 41

मन्वादिषु मृदाहे च अष्टकासु च नारद । नावधान्ये समायाते गृही श्राद्धं समाचरेत् ॥ ४१ ॥

ഹേ നാരദാ! മന്വാദി ദിനങ്ങളിൽ, മൃദാഹ ദിനത്തിൽ, അഷ്ടകാ ദിനങ്ങളിൽ, നവധാന്യകാലം വന്നപ്പോൾ ഗൃഹസ്ഥൻ വിധിപൂർവ്വം ശ്രാദ്ധം ആചരിക്കണം.

Verse 42

श्रोत्रिये गृहमायाते ग्रहणे चंद्रसूर्योः । पुण्यक्षेत्रेषु तीर्थेषु गृही श्राद्धं समाचरेत् ॥ ४२ ॥

ശ്രോത്രിയ ബ്രാഹ്മണൻ വീട്ടിൽ വന്നപ്പോൾ, ചന്ദ്ര-സൂര്യഗ്രഹണ സമയത്ത്, പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളിലും തീർത്ഥങ്ങളിലും താമസിക്കുമ്പോഴും ഗൃഹസ്ഥൻ ശ്രാദ്ധം വിധിപൂർവ്വം ആചരിക്കണം.

Verse 43

यज्ञो दानं तपो होमः स्वाध्यायः पितृतर्पणम् । वृथा भवति तत्सर्वमूर्द्धपुंड्रं विना कृतम् ॥ ४३ ॥

യജ്ഞം, ദാനം, തപസ്, ഹോമം, സ്വാധ്യായം, പിതൃതർപ്പണം—ഊർധ്വപുണ്ഡ്രം ധരിക്കാതെ ചെയ്താൽ അവയൊക്കെയും നിഷ്ഫലമാകും.

Verse 44

उर्द्धपुंड्रं च तुलसीं श्राद्धे नेच्छंति केचन । वृथाचारः परित्याज्यस्तस्माच्छ्रेयोऽर्थिभिर्द्विजैः ॥ ४४ ॥

ചിലർ ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ ഊർദ്ധ്വപുണ്ഡ്രധാരണവും തുളസീസേവനവും അംഗീകരിക്കാറില്ല. അതിനാൽ പരമശ്രേയസ് ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദ്വിജന്മാർ ഇത്തരത്തിലുള്ള വ്യർത്ഥവും അടിസ്ഥാനരഹിതവുമായ ആചാരം ഉപേക്ഷിക്കണം.

Verse 45

इत्येवमादयो धर्माः स्मृतिमार्गप्रचोदिताः । कार्याद्विजातिभिः सम्यक्सर्वकर्मफलप्रदाः ॥ ४५ ॥

ഇങ്ങനെ തന്നെയുള്ള മറ്റു ധർമ്മങ്ങൾ സ്മൃതിമാർഗ്ഗം പ്രചോദിപ്പിച്ചതാണ്. ദ്വിജാതികൾ അവയെ ശരിയായ വിധത്തിൽ ആചരിക്കണം; അവ എല്ലാ കർമ്മഫലങ്ങളും നൽകുന്നു.

Verse 46

सदा चारपरा ये तु तेषां विष्णुः प्रसीदति । विष्णौ प्रसन्नतां याते किमसाध्यं द्विजोत्तम ॥ ४६ ॥

എപ്പോഴും സദാചാരത്തിൽ പരായണരായവരോട് ഭഗവാൻ വിഷ്ണു പ്രസന്നനാകുന്നു. വിഷ്ണു പ്രസന്നനായാൽ, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, അസാധ്യം എന്തുണ്ട്?