Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 15

Māsopavāsa (Month-long Fast) and Repeated Parāka Observances: Procedure and Fruits

चतुः कृत्वः कृतं येन पाराकं मुनिसत्तम । स लभेत्परमं पुण्यमष्टान्गिष्टोमसंभवम् ॥ १५ ॥

catuḥ kṛtvaḥ kṛtaṃ yena pārākaṃ munisattama | sa labhetparamaṃ puṇyamaṣṭāngiṣṭomasaṃbhavam || 15 ||

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ആരെങ്കിലും പാരാക വ്രതം നാലുതവണ അനുഷ്ഠിച്ചാൽ, അവൻ പരമ പുണ്യം പ്രാപിക്കും—അത് എട്ട് അഗ്നിഷ്ടോമ യജ്ഞങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പുണ്യത്തോടു തുല്യം.

चतुःfour (times)
चतुः:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable numeral form)
कृत्वःtimes
कृत्वः:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकृत्वस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, आवृत्तिवाचक (frequency adverb: 'times')
कृतम्done/performed
कृतम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'पाराकम्' इति कर्म-विशेषण
येनby whom
येन:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
पाराकम्the Pārāka vow
पाराकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाराक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (व्रत-नाम), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मुनिसत्तमO best of sages
मुनिसत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (सत्तमः मुनिः), पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
he
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लभेत्should obtain
लभेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
परमम्supreme
परमम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'पुण्यम्' इति विशेषण
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अष्टाङ्गिष्टोमसंभवम्arising from the eightfold Iṣṭoma
अष्टाङ्गिष्टोमसंभवम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + इष्टोम (प्रातिपदिक) + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास (अष्ट-अङ्ग-इष्टोमात् सम्भवम्/सम्भूतम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'पुण्यम्' इति विशेषण

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata: Pārāka

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: adbhuta

N
Narada

FAQs

It elevates vrata-based tapas (austere fasting) as a potent source of puṇya, stating that repeating the Pārāka fast four times yields merit comparable to major Vedic sacrifices.

While the verse focuses on vrata and merit, it supports bhakti-oriented discipline by valuing self-restraint and vow-observance—common devotional supports—alongside (and even comparable to) large ritual sacrifices.

Ritual-knowledge is implied through the reference to Agniṣṭoma (a Śrauta yajña), showing how Purāṇic vrata-phala literature maps austerities to the merit-scale of Vedic sacrificial rites.