Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 25

Dhvajāropaṇa and Dhvajāgopaṇa: Procedure, Stotra, and Phala (Merit) of Raising Viṣṇu’s Flag

अन्तरिक्षंतु यन्नाभिर्द्यौर्मूर्द्धा यस्य चैव हि । पादोऽभूद्यस्य पृथिवी तं वन्दे विश्वरुपिणम् ॥ २५ ॥

antarikṣaṃtu yannābhirdyaurmūrddhā yasya caiva hi | pādo'bhūdyasya pṛthivī taṃ vande viśvarupiṇam || 25 ||

യാരുടെ നാഭി അന്തരീക്ഷവും, ശിരസ് സ്വർഗ്ഗവും, പാദം ഭൂമിയായിത്തീർന്നുവോ—ആ വിശ്വരൂപനായ പ്രഭുവിനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു।

अन्तरिक्षम्the mid-space/atmosphere
अन्तरिक्षम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formसमुच्चय/विरोध-अव्यय (particle: ‘but/indeed’)
यत्which
यत्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun
नाभिःnavel
नाभिः:
विधेय (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate noun
द्यौःheaven/sky
द्यौः:
विधेय (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate noun
मूर्धाhead
मूर्धा:
विधेय (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate noun
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
हिfor/indeed
हि:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; causal/emphatic)
पादःfoot
पादः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभूत्was/became
अभूत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
पृथिवीearth
पृथिवी:
विधेय (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate noun
तम्him
तम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वन्देI worship/salute
वन्दे:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवन्द् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
विश्व-रूपिणम्universal-formed
विश्व-रूपिणम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of तम्; ‘having the form of the universe’

Narada (as a devotional utterance within the teaching context)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

V
Vishnu

FAQs

It teaches Virāṭ/Viśvarūpa contemplation: seeing heaven, atmosphere, and earth as limbs of the Lord, dissolving separateness and strengthening single-pointed devotion.

By directing the mind to bow to the Lord present as the whole cosmos, it turns ordinary perception into worship (smaraṇa and vandana), a core movement of Vishnu-bhakti.

It aligns with Vedic cosmological mapping used in mantra-artha and ritual visualization (kalpa-style contemplation), though no specific Vedanga technique (like vyākaraṇa or jyotiṣa) is explicitly taught in this verse.