Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 49

Bhāgīratha’s Bringing of the Gaṅgā

एवं बहुतिथं कालं नीत्वा यात्यन्तधैर्यवान् । ध्यायन्नारायणं देवं शीर्णपर्णाशनोऽभवत् ॥ ४९ ॥

evaṃ bahutithaṃ kālaṃ nītvā yātyantadhairyavān | dhyāyannārāyaṇaṃ devaṃ śīrṇaparṇāśano'bhavat || 49 ||

ഇങ്ങനെ അത്യന്തം ദീർഘകാലം കഴിച്ചുകൂട്ടി, പരമധൈര്യവാനായ അദ്ദേഹം ഭഗവാൻ നാരായണനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് ഉണങ്ങിയ ഇലകളെ മാത്രം ആഹാരമാക്കി ജീവിച്ചു।

एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb: “thus/in this manner”)
बहुतिथम्for many days/for a long time
बहुतिथम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootबहु-तिथ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (neuter accusative singular adjective)
कालम्time
कालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन (masc. acc. sg.)
नीत्वाhaving spent/passed
नीत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive), धातु: नी (to lead/spend)
यातिgoes
याति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (present indicative, 3rd sg.)
अन्तधैर्यवान्one possessing utmost/enduring courage
अन्तधैर्यवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्त-धैर्य-वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; बहुव्रीहिः—“यस्य अन्ते धैर्यम् अस्ति” (masc. nom. sg. adjective)
ध्यायन्meditating
ध्यायन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपद (present active participle, nom. sg.)
नारायणम्Nārāyaṇa
नारायणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन (masc. acc. sg.)
देवम्the god
देवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; नारायणम् इति विशेष्यस्य विशेषण/अपपद (masc. acc. sg.)
शीर्णपर्णाशनःan eater of fallen/dry leaves
शीर्णपर्णाशनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशीर्ण-पर्ण-आशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; तत्पुरुषः—“शीर्णानि पर्णानि अश्नाति” (masc. nom. sg.)
अभवत्became
अभवत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/imperf.), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (imperfect, 3rd sg.)

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

N
Narayana

FAQs

It highlights sustained sādhana: long-term endurance (dhairya) combined with uninterrupted meditation on Nārāyaṇa, culminating in increased austerity and detachment from ordinary sustenance.

Bhakti here is shown as continuous remembrance (dhyāna) of Nārāyaṇa that stabilizes the mind and empowers the devotee to live simply, even accepting minimal food, without losing devotion.

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught in this verse; the practical takeaway is disciplined dhyāna and tapas as a lived method of spiritual training.