Maṅgalācaraṇa, Naimiṣāraṇya-Sabhā, Sūta-Āhvāna, and Narada Purāṇa-Māhātmya

Verse 1

ॐ श्रीगुरुभ्यो नमः । ॐ श्रीगणेशाय नमः । ॐ नमो भगवते वासुदेवाय । ॐ नारायाणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वतीं चैवततो जयमुदीरयेत् ॥ १ ॥

ഓം ശ്രീഗുരുഭ്യോ നമഃ। ഓം ശ്രീഗണേശായ നമഃ। ഓം ഭഗവതേ വാസുദേവായ നമഃ। നാരായണനെയും നരനെയും നരോത്തമനെയും ദേവി സരസ്വതിയെയും നമസ്കരിച്ച്, പിന്നെ ഈ പുണ്യവചനത്തിന് ‘ജയ’ എന്നു ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 2

ॐ वेदव्यासाय नमः । वृन्दे वृन्दावनासीनमिन्दिरानन्दन्दमन्दिरम् । उपेन्द्रं सांद्रकारुण्यं परानन्दं परात्परम् ॥ १॥ १ ॥

ഓം വേദവ്യാസായ നമഃ। ഹേ വൃന്ദേ! വൃന്ദാവനത്തിൽ ആസീനനായ ഉപേന്ദ്രനെ ഞാൻ ആരാധിക്കുന്നു—അവൻ ഇന്ദിരാ (ലക്ഷ്മി) ആനന്ദത്തിന്റെ ധാമ-മന്ദിരം; അവന്റെ കരുണ ഘനമായി ഒഴുകുന്നു; അവൻ പരമാനന്ദസ്വരൂപനും പരാത്പരനും ആകുന്നു।

Verse 3

ब्रह्मविष्णुमहेशाख्यां यस्यांशा लोकसाधकाः । तमादिदेवं चिद्रूपं विशुद्ध परमं भजे ॥ २ ॥

ഞാൻ ആ ആദിദേവനെ ഭജിക്കുന്നു—അവൻ പരമവിശുദ്ധൻ, ശുദ്ധചൈതന്യസ്വരൂപൻ; അവന്റെ അംശങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശൻ എന്ന പേരിൽ ലോകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം നടത്തുന്നത്।

Verse 4

शौनकाद्या महात्मान ऋषयो ब्रह्मवादिनः । नैमिषाख्ये महारण्ये तपस्तेपुर्मुमुक्षवः ॥ ३ ॥

ശൗനകാദി മഹാത്മാ ഋഷിമാർ—ബ്രഹ്മവാദികൾ—നൈമിഷം എന്ന മഹാവനത്തിൽ മോക്ഷം ആഗ്രഹിച്ച് തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 5

जितेन्द्रिया जिताहाराः सन्तः सत्यपराक्रमाः । यजन्तः परया भक्त्या विष्णुमाद्यं सनातनम् ॥ ४ ॥

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച്, ആഹാരത്തിൽ സംയമം പാലിച്ച്, സത്യത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ വീര്യം ഉള്ള സന്മാർ—പരമഭക്തിയോടെ ആദിയും സനാതനനുമായ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചു।

Verse 6

अनीर्ष्याः सर्वधर्म्मज्ञा लोकानुग्रहतत्पराः । निर्म्ममा निरहंकाराः परस्मिन्नतमानसाः ॥ ५ ॥

അവർ അസൂയരഹിതർ, സർവ്വധർമ്മങ്ങളുടെ തത്ത്വം അറിയുന്നവർ, ലോകാനുഗ്രഹത്തിൽ തത്പരർ. മമതയും അഹങ്കാരവും ഇല്ലാതെ പരമേശ്വരനിൽ മനസ്സിനെ നമിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 7

न्यस्तकामा विवृजिनाः शमादिगुणसंयुताः । कृष्णाजिनोत्तरीयास्ते जटिला ब्रह्मचारिणः ॥ ६ ॥

അവർ ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചവർ, പാപരഹിതർ, ശമാദി ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നർ. കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മം മേലുടുപ്പായി ധരിച്ചു, ജടാധാരികളായി ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ ജീവിച്ചു।

Verse 8

गृणन्तः परमं ब्रह्म जगच्चक्षुः समौजसः । धर्म्मशास्त्रार्थतत्त्वज्ञास्तेपुर्नैमिषकानने ॥ ७ ॥

ജഗത്തിന്റെ കണ്ണായ പരമബ്രഹ്മനെ പുകഴ്ത്തി പാടിക്കൊണ്ട്, സമാന ആത്മതേജസ്സുള്ളതും ധർമ്മശാസ്ത്രാർത്ഥതത്ത്വം അറിയുന്നതുമായ ഋഷിമാർ നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 9

यज्ञैर्यज्ञपतिं केचिज्ज्ञानैर्ज्ञानात्मकं परे । केचिच्च परया भक्त्या नारायणमपूजयन् ॥ ८ ॥

ചിലർ യജ്ഞങ്ങളാൽ യജ്ഞപതിയായ പ്രഭുവിനെ ആരാധിച്ചു; ചിലർ ജ്ഞാനത്താൽ ജ്ഞാനസ്വരൂപനായ പരമേശ്വരനെ ഉപാസിച്ചു; ചിലർ പരാഭക്തിയാൽ നാരായണനെ പൂജിച്ചു।

Verse 10

एकदा ते महात्मानः समाजं चक्रुरुतमाः । धर्मार्थकाममोक्षाणामुपायाञ्ज्ञातुमिच्छवः ॥ ९ ॥

ഒരിക്കൽ ആ ഉത്തമ മഹാത്മ ഋഷിമാർ ഒരു സഭ കൂട്ടി, ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവ നേടാനുള്ള ഉപായങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചു।

Verse 11

षङ्विंशतिसहस्त्राणि मुनीनामूर्द्ध्वरेतसाम् । तेषां शिष्यप्रशिष्याणां संख्या वक्तुं न शक्यते ॥ १० ॥

ഊർധ്വരേതസ്സുകളായ, ബ്രഹ്മചര്യനിഷ്ഠരായ ഇരുപത്താറായിരം മുനിമാർ ഉണ്ട്; അവരുടെ ശിഷ്യ-പ്രശിഷ്യരുടെ എണ്ണം പറയാൻ കഴിയില്ല।

Verse 12

मुनयो भावितात्मानो मिलितास्ते महौजसः । लोकानुग्रहकर्तारो वीतरागा विमत्सराः ॥ ११ ॥

ആ മുനിമാർ ആത്മഭാവിതരും മഹാതേജസ്സുള്ളവരുമായിരുന്നു; അവർ ഒന്നിച്ചുകൂടി—രാഗരഹിതരും മത്‌സരരഹിതരും—ലോകാനുഗ്രഹത്തിനായി പ്രവർത്തിച്ചു।

Verse 13

कानि क्षेत्राणि पुण्यानि कानि तीर्थानि भूतले । कथं वा प्राप्यते मुक्तिर्नृणां तापार्तचेतसाम् ॥ १२ ॥

ഭൂതലത്തിൽ ഏത് ക്ഷേത്രങ്ങൾ പുണ്യപ്രദം, ഏത് തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട്? കൂടാതെ ദുഃഖതാപത്തിൽ പീഡിതചിത്തരായ മനുഷ്യർക്ക് മോക്ഷം എങ്ങനെ ലഭിക്കും?

Verse 14

कथं हरौ मनुष्याणां भक्तिरव्यभिचारिणी । केन सिध्येत च फलं कर्मणस्त्रिविधात्मनः ॥ १३ ॥

മനുഷ്യർക്കു ഹരിയിൽ അവ്യഭിചാരിണിയായ, അചഞ്ചല ഭക്തി എങ്ങനെ ഉദിക്കുന്നു? കൂടാതെ ത്രിവിധസ്വഭാവമുള്ള കർമഫലം ഏത് മാർഗ്ഗത്തിൽ സിദ്ധിക്കുന്നു?

Verse 15

इत्येवं प्रष्टुमात्मानमुद्यतान्प्रेक्ष्य शौनकः । प्राञ्जलिर्वाक्यमाहेदं विनयावनतः सुधीः ॥ १४ ॥

അവർ ഇങ്ങനെ തനിയെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ഒരുങ്ങിയിരിക്കുന്നതു കണ്ടു, സുധിയായ ശൗനകൻ വിനയത്തോടെ നമിഞ്ഞ് കൈകൂപ്പി ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു।

Verse 16

शौनक उवाच । आस्ते सिद्धाश्रमे पुण्ये सूतः पौराणिकोत्तमः । यजन्मखैर्बहुविधैर्विश्वरुपं जनार्दनम् ॥ १५ ॥

ശൗനകൻ പറഞ്ഞു—പുണ്യമായ സിദ്ധാശ്രമത്തിൽ പുരാണവക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സൂതൻ വസിക്കുന്നു; അവൻ പലവിധ യജ്ഞകർമ്മങ്ങളാൽ വിശ്വരൂപ ജനാർദനനെ ആരാധിക്കുന്നു।

Verse 17

स एतदखिलं वेत्ति व्यासशिष्यो महामुनिः । पुराणसंहितावक्ता शान्तो वै रोमहर्षणिः ॥ १६ ॥

വ്യാസശിഷ്യനായ ശാന്തസ്വഭാവ മഹാമുനി രോമഹർഷണി—പുരാണസംഹിതാവക്താവ്—ഇതെല്ലാം സമഗ്രമായി അറിയുന്നു।

Verse 18

युगे युगेऽल्पकान्धर्मान्निरीक्ष्य मधुसूदनः । वेदव्यास स्वरूपेण वेदभागं करोति वै ॥ १७ ॥

യുഗംതോറും ധർമ്മം ക്ഷയിക്കുന്നതു കണ്ടു മധുസൂദനൻ (വിഷ്ണു) വേദവ്യാസസ്വരൂപം ധരിച്ചു വേദത്തെ വിഭാഗിക്കുന്നു।

Verse 19

वेदव्यासमुनिः साक्षान्नारायण इति द्विजाः । शुश्रुमः सर्वशास्त्रेषु सूतस्तु व्यासशासितः ॥ १८ ॥

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, സർവ്വശാസ്ത്രങ്ങളിലും ഞങ്ങൾ കേട്ടിരിക്കുന്നു—മുനി വേദവ്യാസൻ സാക്ഷാൽ നാരായണൻ തന്നേ; സൂതൻ വ്യാസനാൽ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടും നിയുക്തനുമായവൻ।

Verse 20

तेन संशासितः सूतो वेदव्यासेन धीमता । पुराणानि स वेत्त्येव नान्यो लोके ततः परः ॥ १९ ॥

ആ ബുദ്ധിമാനായ വേദവ്യാസനാൽ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ട സൂതൻ തന്നെയാണ് പുരാണങ്ങളെ യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നത്; ഈ ലോകത്ത് ആ ജ്ഞാനത്തിൽ അവനെക്കാൾ മേലുള്ളവൻ ഇല്ല।

Verse 21

स पुराणार्थविल्लोके स सर्वज्ञः स बुद्धिमान् । स शान्तो मोक्षधर्मज्ञः कर्मभक्तिकलापवित् ॥ २० ॥

ഈ ലോകത്തിൽ പുരാണാർത്ഥം യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നവൻ അവൻ തന്നേ; അവൻ സർവ്വജ്ഞൻ, ബുദ്ധിമാൻ, ശാന്തൻ, മോക്ഷധർമ്മജ്ഞൻ, കർമ്മവും ഭക്തിയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സമഗ്രവിദ്യയിൽ നിപുണൻ।

Verse 22

वेदवेदाङ्गशास्त्राणां सारभूतं मुनीश्वराः । जगद्धितार्थं तत्सर्वं पुराणेषूक्तवान्मुनिः ॥ २१ ॥

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! വേദങ്ങളുടെയും വേദാംഗശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും സാരം, ലോകഹിതത്തിനായി, ആ മുനി പുരാണങ്ങളിൽ സമഗ്രമായി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 23

ज्ञानार्णवो वै सूतस्तत्सर्वतत्त्वार्थकोविदः । तस्मात्तमेव पृच्छाम इत्यूचे शौनको मुनीन् ॥ २२ ॥

സൂതൻ നിശ്ചയമായും ജ്ഞാനസമുദ്രമാണ്; സർവ്വതത്ത്വങ്ങളുടെ അർത്ഥ‑താത്പര്യങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ. അതിനാൽ അവനെയേ ചോദിക്കാം എന്നു ശൗനകൻ മുനിമാരോടു പറഞ്ഞു।

Verse 24

ततस्ते मुनयः सर्वे शौनकं वाग्विदां वरम् । समाश्लिष्य सुसंप्रीताः साधु साध्विति चाब्रुवन् ॥ २३ ॥

അപ്പോൾ ആ മുനിമാർ എല്ലാവരും, വാഗ്വിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശൗനകനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ “സാധു! സാധു!” എന്നു പറഞ്ഞു।

Verse 25

अथ ते मुनयो जग्मुः पुण्यं सिद्धाश्रमं वने । मृगव्रजसमाकीर्णं मुनिभिः परिशोभितम् ॥ २४ ॥

അതിനുശേഷം ആ മുനിമാർ വനത്തിലെ പുണ്യമായ സിദ്ധാശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി—മാൻകൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, മുനിമാരുടെ സാന്നിധ്യത്താൽ ശോഭിതമായതുമായിരുന്നു അത്।

Verse 26

मनोज्ञभूरुहलताफलपुष्पविभूषितम् । युक्तं सरोभिरच्छोदैरतिथ्यातिथ्यसंकुलम् ॥ २५ ॥

അത് മനോഹരമായ വൃക്ഷലതകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടും ഫലപുഷ്പഭാരത്തോടെ സമൃദ്ധമായും; സ്വച്ഛനിർമലജലമുള്ള സരോവരങ്ങളാൽ യുക്തമായും, അതിഥികളുടെ നിരന്തര സത്കാര-ആതിഥ്യത്തോടെ നിറഞ്ഞതുമായിരിന്നു।

Verse 27

ते तु नारायणं देवमनन्तमपराजितम् । यजन्तमग्निष्टोमेन ददृशू रोमहर्षणिम् ॥ २६ ॥

എന്നാൽ അവർ അനന്തനും അപരാജിതനുമായ ദേവനാരായണനെ അഗ്നിഷ്ടോമയാഗത്തിലൂടെ ആരാധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു; ആ ദർശനം രോമാഞ്ചവും വിസ്മയവും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു।

Verse 28

यथार्हमर्चितास्तेन सूतेन प्रथितौजसः । तस्यावभृथमीक्षन्तस्तत्र तस्थुर्मखालये ॥ २७ ॥

പ്രശസ്ത തേജസ്സുള്ള ആ സൂതൻ യഥാർഹമായി അവരെ ആദരിച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അവർ യാഗശാലയിൽ തന്നെ നിന്നുകൊണ്ട് യാഗത്തിന്റെ അവഭൃതസ്നാനം (സമാപനസ്നാനം) കാണുവാൻ കാത്തിരുന്നു।

Verse 29

अधरावभृथस्नातं सूतं पौराणिकोत्तमम् । पप्रच्छुस्ते सुखासीनां नैमिषारण्यवासिनः ॥ २८ ॥

അവഭൃതസ്നാനം കഴിഞ്ഞ് പുരാണവക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സൂതൻ സുഖാസീനനായി ഇരിക്കുമ്പോൾ, നൈമിഷാരണ്യവാസികൾ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദ്യം ചെയ്തു।

Verse 30

ऋषय ऊचुः । वयं त्वतिथयः प्राप्ता आतिथेयास्तु सुव्रत । ज्ञानदानोपचारेण पूजयास्मान्यथाविधिः ॥ २९ ॥

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ സുവ്രതാ! ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ അതിഥികളായി എത്തിയിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ നിങ്ങൾ ആതിഥേയനായി, വിധിപ്രകാരം ജ്ഞാനദാനവും യോജ്യമായ ഉപചാരങ്ങളും കൊണ്ട് ഞങ്ങളെ പൂജിക്കണം।

Verse 31

दिवौकसो हि जीवन्ति पीत्वा चन्द्रकलामृतम् । ज्ञानामृतं भूसुरास्तु मुने त्वन्मुखनिःसृतम् ॥ ३० ॥

ദേവലോകവാസികൾ ചന്ദ്രകലാമൃതം പാനം ചെയ്ത് ജീവിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഹേ മുനേ, ഭൂസുര ബ്രാഹ്മണർ നിന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നൊഴുകുന്ന ജ്ഞാനാമൃതം കൊണ്ടാണ് ജീവിക്കുന്നത്.

Verse 32

येनेदमखिलं जातं यदाधारं यदात्मकम् । यस्मिन्प्रतिष्ठितं तात यस्मिन्वा लयमेष्यति ॥ ३१ ॥

യാരാൽ ഈ സമസ്ത ജഗത്ത് ജനിച്ചു, യദേ അതിന്റെ ആധാരവും സ്വഭാവവും; ഹേ താത, യാതിൽ ഇത് സ്ഥാപിതമാണ്, യാതിലേക്കാണ് ഒടുവിൽ ലയിക്കുന്നത്.

Verse 33

केन विष्णुः प्रसन्नः स्यात्स कथं पूज्यते नरैः । कथं वर्णाश्रमाचारश्चातिथेः पूजनं कथम् ॥ ३२ ॥

ഏതു മാർഗ്ഗത്തിൽ വിഷ്ണു പ്രസന്നനാകും, മനുഷ്യർ അവനെ എങ്ങനെ പൂജിക്കണം? വർണാശ്രമാചാരം എങ്ങനെ അനുഷ്ഠിക്കണം, അതിഥിപൂജ എങ്ങനെ നടത്തണം?

Verse 34

सफलं स्याद्यथा कर्म मोक्षोपायः कथं नृणाम् । भक्त्या किं प्राप्यते पुंभिस्तथा भक्तिश्च कीदृशी ॥ ३३ ॥

കർമ്മം എങ്ങനെ സഫലമാകും, മനുഷ്യർക്കു മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള ഉപായം എന്ത്? ഭക്തിയാൽ പുരുഷൻ എന്ത് പ്രാപിക്കുന്നു, എങ്ങനെയുള്ള ഭക്തി അനുഷ്ഠിക്കണം?

Verse 35

वद सूत मुनिश्रेष्ट सर्वमेतदसंशयम् । कस्य नो जायते श्रद्धा श्रोतुं त्वद्वचनामृतम् ॥ ३४ ॥

ഹേ സൂത, മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ഇതെല്ലാം സംശയമില്ലാതെ പറയുക. നിന്റെ വചനാമൃതം ശ്രവിക്കാൻ ആര്‍ക്കാണ് ശ്രദ്ധ ഉദിക്കാത്തത്?

Verse 36

सूत उवाच । श्रृणुध्वमृषयः सर्वे यदिष्टं वो वदामि तत् । गीतं सनकमुख्यैस्तु नारदाय महात्मने ॥ ३५ ॥

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സർവ്വ ഋഷിമാരേ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ശ്രവിക്കുവിൻ. നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുതന്നെ ഞാൻ യഥാവിധി പറയുന്നു—സനകാദി ശ്രേഷ്ഠ ഋഷികൾ മഹാത്മ നാരദനോട് പാടിയ ഈ പവിത്രോപദേശം.

Verse 37

पुराणं नारदोपाख्यमेतद्वेदार्थसंमितम् । सर्वपापप्रशमनं दुष्टग्रहनिवारणम् ॥ ३६ ॥

നാരദോപാഖ്യം എന്ന ഈ പുരാണം വേദാർത്ഥത്തോട് പൂർണ്ണമായി യോജിക്കുന്നു. ഇത് സർവ്വപാപങ്ങൾ ശമിപ്പിക്കുകയും ദുഷ്ടഗ്രഹജന്യ ഉപദ്രവങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 38

दुःस्वप्ननाशनं धर्म्यं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । नारायणकथोपेतं सर्वकल्याणकारणम् ॥ ३७ ॥

ഇത് ദുഃസ്വപ്നങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു, ധാർമ്മികസ്വഭാവമുള്ളതാണ്, ഭുക്തിയും മുക്തിയും എന്ന ഇരുവിധ ഫലവും നൽകുന്നു. നാരായണകഥയാൽ സമ്പന്നമായതിനാൽ ഇത് സർവ്വകല്യാണത്തിനും കാരണമാകുന്നു.

Verse 39

धर्मार्थकाममोक्षाणां हेतुभूतं महाफलम् । अपूर्वपुण्यफलदं श्रृणुध्वं सुसमाहिताः ॥ ३८ ॥

പൂർണ്ണ ഏകാഗ്രതയോടെ ശ്രവിക്കുവിൻ—ഇത് ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയ്ക്കുള്ള കാരണമാകുന്നു; മഹാഫലം നൽകുന്നു; അപൂർവ്വ പുണ്യഫലവും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.

Verse 40

महापातकयुक्तो वा युक्तो वाप्युपपातकैः । श्रृत्वैतदार्षं दिव्यं च पुराणं शुद्धिमाप्नुयात् ॥ ३९ ॥

ആൾ മഹാപാതകങ്ങളാൽ മലിനനായിരിക്കട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ ഉപപാതകങ്ങളാൽ യുക്തനായിരിക്കട്ടെ; ഈ ഋഷിപ്രണീത ദിവ്യപുരാണം ശ്രവിച്ചാൽ അവൻ ശുദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 41

यस्यैकाध्यायपठनाद्वाजिमेधफलं लभेत् । अध्यायद्वयपाठेन राजसूयफलं तथा ॥ ४० ॥

ഈ പുരാണത്തിലെ ഒരു അധ്യായം പാരായണം ചെയ്താൽ അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും; രണ്ട് അധ്യായങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്താൽ അതുപോലെ രാജസൂയയാഗഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 42

ज्येष्ठमासे पूर्णिमायां मूलक्षें प्रयतो नरः । स्नात्वा च यमुना तोये मथुरायामुपोषितः ॥ ४१ ॥

ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിലെ പൗർണ്ണമിദിനത്തിൽ, മൂല നക്ഷത്രത്തിൽ, നിയന്ത്രണമുള്ള മനുഷ്യൻ യമുനാജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മഥുരയിൽ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കണം।

Verse 43

अभ्यर्च्य विधितवत्कृष्णं यत्फलं लभते द्विजाः । तत्फलं समवाप्रोति अध्यायत्रयपाठतः ॥ ४२ ॥

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! വിധിപൂർവ്വം ശ്രീകൃഷ്ണനെ ആരാധിച്ച് ലഭിക്കുന്ന ഫലം, മൂന്ന് അധ്യായങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്താൽ അതേ ഫലമായി പ്രാപ്യമാകുന്നു।

Verse 44

तत्प्रवक्ष्यामि वः सम्यक् शृणुध्वं गदतो मम । जन्मायुतार्जितैः पापैर्मुक्तः कोटिकुलान्वितः ॥ ४३ ॥

അത് ഞാൻ നിങ്ങളോട് ശരിയായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു; എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രവിക്കൂ. ഇതിലൂടെ മനുഷ്യൻ അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, കോടിക്കണക്കിന് കുലങ്ങളോടുകൂടി ശുദ്ധനാകുന്നു।

Verse 45

ब्रह्मणः पदमासाद्य तत्रैव प्रतितिष्ठति । श्रुत्वास्य तु दशाध्यायान्भक्तिभावेन मानवः ॥ ४४ ॥

ബ്രഹ്മപദം പ്രാപിച്ച് അവൻ അവിടെയേ സ്ഥിരനാകുന്നു; എന്നാൽ ഭക്തിഭാവത്തോടെ ഈ പത്ത് അധ്യായങ്ങൾ ശ്രവിക്കുന്ന മനുഷ്യനും ആ പദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 46

निर्वाणमूक्तिं लभते नात्र कार्या विचारणा । श्रेयसां परमं श्रेयः पवित्राणामनुत्तमम् ॥ ४५ ॥

മനുഷ്യൻ നിർവാണ-മുക്തി പ്രാപിക്കുന്നു—ഇവിടെ സംശയത്തിനോ അധിക വിചാരണയ്ക്കോ ആവശ്യമില്ല. ഇത് എല്ലാ ശ്രേയസ്സുകളിലും പരമ ശ്രേയസ്സും, എല്ലാ പവിത്രങ്ങളിലും അനുത്തമ പാവനവുമാണ്.

Verse 47

दुःखप्रनाशनं पुण्यं श्रोतव्यं यत्नतो द्विजाः । श्रद्धया सहितो मर्त्यः श्लोकं श्लोकार्द्धमेव वा ॥ ४६ ॥

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ദുഃഖനാശകമായ ഈ പുണ്യോപദേശം പരിശ്രമത്തോടെ ശ്രവിക്കണം. ശ്രദ്ധയുള്ള മനുഷ്യൻ ഒരു ശ്ലോകമെങ്കിലും—അല്ലെങ്കിൽ അർദ്ധശ്ലോകമെങ്കിലും—കേൾക്കട്ടെ.

Verse 48

पठित्वा मुच्यते सद्यो महापातकराशिभिः । सतामेव प्रवक्तव्यं गुह्याद्गुह्यतरं यतः ॥ ४७ ॥

ഇത് പാരായണം ചെയ്താൽ മഹാപാതകങ്ങളുടെ കൂമ്പാരങ്ങളിൽ നിന്നുപോലും ഉടൻ മോചനം ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഇത് സത്പുരുഷന്മാർക്കേ പ്രസ്താവിക്കണം; കാരണം ഇത് ഗുഹ്യത്തിലും അതിഗുഹ്യമാണ്.

Verse 49

वावयेत्पुरतो विष्णोः पुण्यक्षेत्रे द्विजान्तिके । ब्रह्यद्रोहपराणां च दंभाचारयुतात्मनाम् ॥ ४८ ॥

വിഷ്ണുവിന്റെ സന്നിധിയിൽ, പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണരുടെ സമീപത്ത് ഇതിന്റെ പാരായണം നടത്തിക്കൊള്ളണം—പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രഹ്മ/ബ്രാഹ്മണദ്രോഹത്തിൽ ലീനരായും, ദംഭവും ദുഷ്ടാചാരവും ചേർന്ന മനസ്സുള്ളവർക്കുമായി.

Verse 50

जनानां बकवृतीनां न ब्रूयादिदमुत्तमम् । त्यक्तकामादिदोषाणां विष्णुभक्तिरतात्मनाम् ॥ ४९ ॥

കൊക്കുപോലുള്ള കപടവൃത്തിയുള്ള ജനങ്ങളോട് ഈ ഉത്തമോപദേശം പറയരുത്. ഇത് കാമാദി ദോഷങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് വിഷ്ണുഭക്തിയിൽ രതമായ മനസ്സുള്ളവർക്കാണ്.

Verse 51

सदाचारपराणां च वक्तव्यं मोक्षयसाधनम् । सर्वदेवमयो विष्णुः स्मरतामार्तिनाशनः ॥ ५० ॥

സദാചാരപരായണർക്കു മോക്ഷസാധനം നിർബന്ധമായി ഉപദേശിക്കണം. സർവ്വദേവമയനായ വിഷ്ണു സ്മരിക്കുന്നവരുടെ ആർതി നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 52

सद्भक्तिवत्सलो विप्रा भक्त्या तुष्यति नान्यथा । अश्रद्धयापि यांन्नाच्चि कीर्तितेऽथ स्मूतेऽपि वा ॥ ५१ ॥

ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ഭഗവാൻ സദ്ഭക്തിവത്സലൻ; ഭക്തിയാൽ മാത്രമേ അവൻ തൃപ്തനാകൂ, മറ്റൊന്നാൽ അല്ല. ശ്രദ്ദയില്ലാതെയെങ്കിലും നാമോച്ചാരണം, കീർത്തനം, സ്മരണം എന്നിവ ഫലം നൽകുന്നു.

Verse 53

विमुक्तः पातकैर्मर्त्यो लभते पदमव्ययम् । संसारधोरकान्ताग्दावाग्रिर्मधुसुदनः ॥ ५२ ॥

പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായ മർത്ത്യൻ അവ്യയമായ പദം പ്രാപിക്കുന്നു. സംസാരത്തിന്റെ ഭീകര വനാന്തരത്തിലെ ദാവാഗ്നിയെ മധുസൂദനൻ തന്നെ ദഹിപ്പിച്ച് ശമിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 54

स्मरतां सर्वपापानि नाशयत्याशु सत्तमाः । तदर्थद्योतकमिदं पुराणं श्राव्यमुत्तमम् ॥ ५३ ॥

ഹേ സത്തമന്മാരേ, ഇതിനെ സ്മരിക്കുന്നവരുടെ സർവ്വപാപങ്ങളും ഇത് വേഗത്തിൽ നശിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ ആ അർത്ഥം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന ഈ ഉത്തമപുരാണം നിർബന്ധമായി ശ്രവിക്കണം.

Verse 55

श्रवणात्पठनाद्वापि सर्वपापविनाशकृत् । यस्यास्य श्रवणे बुद्धिर्जायते भक्तिसंयुता ॥ ५४ ॥

ഇത് ശ്രവിക്കുന്നതാലോ പാരായണം ചെയ്യുന്നതാലോ സർവ്വപാപങ്ങളും നശിക്കുന്നു. ഇത് കേട്ട് ഭക്തിയോടുകൂടിയ ബുദ്ധി ആരിൽ ഉദിക്കുന്നു, അവൻ ധന്യൻ.

Verse 56

स एव कृतकृत्यस्तु सर्वशास्त्रार्थकोविदः । यदर्जितं तपः पुण्यं तन्मन्ये सफलं द्विजाः ॥ ५५ ॥

അവനേ യഥാർത്ഥത്തിൽ കൃതകൃത്യൻ; സർവ്വശാസ്ത്രാർത്ഥങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ. ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, അവൻ സമ്പാദിച്ച തപസ്സും പുണ്യവും ഞാൻ സത്യമായി ഫലപ്രദമെന്നു കരുതുന്നു।

Verse 57

यदस्य श्रवणे भाक्तिरन्यथा नहि जायते । सत्कथासु प्रर्वतन्ते सज्जना ये जगाद्धिताः ॥ ५६ ॥

ഇത് ശ്രവണമാത്രം ചെയ്താൽ ഭക്തി ഉദിക്കുന്നു; മറ്റെങ്ങനെ ഇല്ല. ലോകഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന സജ്ജനർ സത്കഥകളിൽ ഏർപ്പെടുന്നു।

Verse 58

निन्दायां कलहे वापि ह्यसन्तः पाप्तात्पराः । पुराणेष्वर्थवादत्वं ये वदन्ति नराधमाः ॥ ५७ ॥

നിന്ദയിലും കലഹത്തിലും ആസക്തരായ അസന്തർ പാപികളേക്കാൾ പോലും അധമർ. പുരാണങ്ങളെ വെറും ‘അർഥവാദം’ (ശൂന്യസ്തുതി) എന്നു പറയുന്ന നരാധമരും നിന്ദ്യർ।

Verse 59

तैरर्जितानि पुण्यानि क्षयं यान्ति द्विजोत्तमाः । समस्तकर्मनिर्मूलसाधनानि नराधमः ॥ ५८ ॥

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ആ മാർഗങ്ങളാൽ സമ്പാദിച്ച പുണ്യങ്ങൾ ക്ഷയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. എന്നാൽ നരാധമർ സമസ്ത കർമങ്ങളെ വേറോടെ നിർമൂലമാക്കുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന ഉപായങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു।

Verse 60

पुराणान्यर्थवादेन ब्रुवन्नरकमश्नुते । अन्यानि साधयन्त्येव कार्याणि विधिना नराः ॥ ५९ ॥

പുരാണങ്ങളെ ‘അർഥവാദം’ എന്നു പറഞ്ഞ് പ്രസംഗിക്കുന്നവൻ നരകം അനുഭവിക്കുന്നു. എന്നാൽ മറ്റു കാര്യങ്ങൾ മനുഷ്യർ വിധി-നിയമപ്രകാരം ചെയ്താലേ സാധ്യമാകൂ।

Verse 61

पुराणानि द्विजश्रेष्टाः साधयन्ति न मोहिताः । अनायासेन यः पुण्यानीच्छतीह द्विजोत्तमाः ॥ ६० ॥

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! മോഹിതരല്ലാത്തവർ പുരാണങ്ങളാൽ തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം സിദ്ധിക്കുന്നു. ഇവിടെ ആരെങ്കിലും അനായാസമായി പുണ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, അവൻ പുരാണാശ്രയം സ്വീകരിക്കട്ടെ.

Verse 62

श्रोतव्यानि पुराणानि तेन वै भक्तिभावतः । पुराणश्रवणे बुद्धिर्यस्य पुंसः प्रवर्तते ॥ ६१ ॥

അതുകൊണ്ട് പുരാണങ്ങൾ ഭക്തിഭാവത്തോടെ തന്നെ ശ്രവിക്കണം. ആരുടെ ബുദ്ധി പുരാണശ്രവണത്തിലേക്ക് പ്രവൃത്തമാകുന്നുവോ, അവനിൽ ഭക്തി ഉണർന്ന് ദൃഢമാകുന്നു.

Verse 63

पुरार्जितानि पापानि तस्य नश्यन्त्यसंशयम् । पुराणे वर्तमानेऽपि पापपाशेन यन्त्रितः । आदरेणान्यगाथासु सक्तबुद्धिः पतत्यधः ॥ ६२ ॥

അവന്റെ പൂർവാർജിത പാപങ്ങൾ സംശയമില്ലാതെ നശിക്കുന്നു. എന്നാൽ പുരാണം പാരായണം നടക്കുമ്പോഴും പാപപാശത്തിൽ ബന്ധിതനായി, തെറ്റായ ആദരത്തോടെ മറ്റു (ലൗകിക) ഗാഥകളിൽ ബുദ്ധി ആസക്തമാക്കുന്നവൻ അധഃപതിക്കുന്നു.

Verse 64

सत्सङ्गदेवार्चनसत्कथासु हितोपदेशे निरतो मनुष्यः । प्रयाति विष्णोः परमं पदं यद्देहावसानेऽच्युततुल्यतेजाः ॥ ६३ ॥

സത്സംഗം, ദേവാരാധനം, സത്കഥാശ്രവണം, ഹിതോപദേശം എന്നിവയിൽ നിരതനായ മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു; ദേഹാവസാനത്തിൽ അച്യുതനോടു തുല്യമായ തേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു.

Verse 65

तस्मादिदं नारदनामधेयं पुण्यं पुराणं श्रुणुत द्विजेन्द्राः । यस्मिञ्छ्रुते जन्मजरादिहीनो नरो भवेदच्युतनिष्टचेताः ॥ ६४ ॥

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജേന്ദ്രന്മാരേ! ‘നാരദ’ എന്ന നാമധേയമുള്ള ഈ പുണ്യപുരാണം ശ്രവിക്കുവിൻ. ഇത് കേട്ടാൽ മനുഷ്യൻ ജന്മം, ജര മുതലായവയിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി അച്യുതനിൽ നിഷ്ഠചിത്തനാകുന്നു.

Verse 66

वरं वरेण्यं वरदं पुराणं निजप्रभाभावितसर्वलोकम् । संकल्पितार्थप्रदमादिदेवं स्मृत्वाव्रजेन्मुक्तिपदं मनुष्यः ॥ ६५ ॥

മനുഷ്യൻ ആ പരമ വരണീയവും വരദായകവുമായ പുരാണത്തെ—സ്വപ്രഭയാൽ സർവ്വലോകങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും അഭീഷ്ടഫലം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന അതിനെ—ആദിദേവനെ കൂടി സ്മരിച്ചാൽ, മോക്ഷപദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 67

ब्रह्मेशविष्ण्वादिशरीरभेदैर्विश्वं सृजत्यत्ति च पाति विप्राः । तमादिदेवं परमं परेशमाधाय चेतस्युपयाति मुक्तिम् ॥ ६६ ॥

ഹേ വിപ്രന്മാരേ! ബ്രഹ്മാ, ഈശൻ (ശിവൻ), വിഷ്ണു മുതലായ വ്യത്യസ്ത ശരീരഭേദങ്ങൾ ധരിച്ചു അവൻ തന്നെ വിശ്വത്തെ സൃഷ്ടിക്കുകയും പോഷിക്കുകയും സംഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ ആദിദേവൻ, പരമ പരേശനെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 68

यो नाम जात्यादिविकल्पहीनः परः पराणां परमः परस्मात् । वेदान्तवेद्यः स्वजनप्रकाशः समीड्यते सर्वपुराणवेदैः ॥ ६७ ॥

ജന്മം, ജാതി മുതലായ ഭേദവികല്പങ്ങളില്ലാത്തതാകുന്നു അവന്റെ നാമം തന്നെ; അവൻ പരാത്പരൻ, പരമങ്ങളിൽ പരമൻ, പരമത്തേക്കാളും പരൻ; വേദാന്തംകൊണ്ട് ജ്ഞേയൻ, തന്റെ ഭക്തർക്കു സ്വയംപ്രകാശൻ—അവനെ സർവ്വപുരാണങ്ങളും വേദങ്ങളും സ്തുതിക്കുന്നു।

Verse 69

तस्मात्तिमीशं जगतां विमुक्तिमुपासनायालमजं मुरारिम् । परं रहस्यं पुरुषार्थहेतुं स्मृत्वा नरो याति भवाब्धिपारम् ॥ ६८ ॥

അതുകൊണ്ട് ലോകങ്ങളുടെ ഈശൻ, ലോകത്തിന്റെ വിമുക്തിസ്വരൂപൻ, അജന്മനായ മുരാരി—പരമ രഹസ്യവും പുരുഷാർത്ഥങ്ങളുടെ ഹേതുവുമായ അവനെ സ്മരിച്ചു ഉപാസിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ ഭവസാഗരം കടക്കുന്നു।

Verse 70

वक्तव्यं धार्मिकेभ्यस्तु श्रद्दधानेभ्य एव च । मुमुक्षुभ्यो यतिभ्यश्च वीतरागेभ्य एव च ॥ ६९ ॥

ഈ ഉപദേശം ധാർമ്മികർക്കും, നിർഭാഗ്യമായി ശ്രദ്ധയുള്ളവർക്കും മാത്രമേ പറയാവൂ; കൂടാതെ മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മുമുക്ഷുക്കൾക്കും, യതികൾക്കും, വൈരാഗ്യമുള്ളവർക്കും മാത്രം।

Verse 71

वक्तव्यं पुण्यदेशे च सभायां देवतागृहे । पुण्यक्षेत्रे पुण्यतीर्थे देव ब्राह्मणसन्निधौ ॥ ७० ॥

ഈ പുണ്യോപദേശം പുണ്യദേശത്ത്, സഭയിൽ, ദേവാലയത്തിൽ; പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലും പുണ്യതീർത്ഥത്തിലും—പ്രത്യേകിച്ച് ദേവന്മാരുടെയും ബ്രാഹ്മണരുടെയും സന്നിധിയിൽ—പറയേണ്ടതാണ്।

Verse 72

उच्छिष्टदेशे वक्तार आख्यानमिदमुत्तमम् । पच्यन्ते नरके घोरे यावदाभूतसंप्लवम् ॥ ७१ ॥

അശുദ്ധസ്ഥാനത്ത് ഈ ഉത്തമാഖ്യാനം പാരായണം ചെയ്യുന്നവർ, സർവ്വഭൂതപ്രളയം വരെയും ഭീകര നരകത്തിൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 73

मृषा श्रृणोति यो मूढो दम्भी भक्तिविवर्जितः । सोऽपि तद्वन्महाघोरे नरके पच्यतेऽक्षये ॥ ७२ ॥

ദംഭിയുമായി, ഭക്തിയില്ലാതെ, കപടാഭിപ്രായത്തോടെ കേൾക്കുന്ന മൂഢൻ—അവനും അതുപോലെ അവസാനമില്ലാത്ത അതിഭീകര നരകത്തിൽ ദഹിക്കുന്നു।

Verse 74

नरो यः सत्कथामध्ये संभाषां कुरुतेऽन्यतः । स याति नरकं घोरं तदेकाग्रमना भवेत् ॥ ७३ ॥

സത്കഥയുടെ നടുവിൽ മറ്റുള്ളവരോട് വശസംഭാഷണം ചെയ്യുന്നവൻ ഭീകര നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അതുകൊണ്ട് മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കണം।

Verse 75

श्रोता वक्ता चविप्रेन्द्रा एष धर्मः सनातनः । असमाहितचित्तस्तु न जानाति हि किंचना ॥ ७४ ॥

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ! യഥാർത്ഥ ശ്രോതാവും യഥാർത്ഥ വക്താവും ആകുന്നതാണ് സനാതനധർമ്മം; എന്നാൽ ചിതം ഏകാഗ്രമല്ലാത്തവന് ഒന്നും ഗ്രഹിക്കാനാവില്ല।

Verse 76

तत एकमना भूत्वा पिबेद्धरिकथामृतम् । कथं संभ्रान्तचित्तस्य कथास्वादः प्रजायते ॥ ७५ ॥

അതുകൊണ്ട് ഏകാഗ്രചിത്തനായി ഹരികഥാമൃതം പാനം ചെയ്യുക. ചിത്തം കലങ്ങിയവന് കഥാരുചി എങ്ങനെ ഉദിക്കും?

Verse 77

किं सुखं प्राप्यते लोके पुंसा संभ्रान्तचेतसा । तस्मात्सर्वं परित्यज्य कामं दुःखस्य साधनम् ॥ ७६ ॥

ചിത്തം കലങ്ങിയ മനുഷ്യന് ഈ ലോകത്ത് എന്ത് സുഖം ലഭിക്കും? അതിനാൽ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് ദുഃഖത്തിന്റെ കാരണമായ കാമത്തെ ത്യജിക്കണം.

Verse 78

समाहितमना भूत्वाकुर्यादच्युतचिन्तनम् । येन केनाप्युपायेन स्मृतो नारायणोऽव्ययः ॥ ७७ ॥

മനസ്സിനെ സമാധാനപ്പെടുത്തി അച്യുതനെ ധ്യാനിക്കണം; ഏതൊരു മാർഗ്ഗത്തിലായാലും അവ്യയനായ നാരായണനെ സ്മരിക്കണം.

Verse 79

अपि पातकयुक्तस्य प्रसन्नः स्यान्नसंशयः । यस्य नारायणे भक्तिर्विभौ विश्वेश्वरेऽव्यये । तस्य स्यात्सफलं जन्म मुक्तिश्चैव करे स्थिता ॥ ७८ ॥

പാപഭാരമുള്ളവനും സംശയമില്ലാതെ പ്രഭുവിന് പ്രീതികരനാകും—സർവ്വവ്യാപിയും അവ്യയനുമായ വിശ്വേശ്വര നാരായണനിൽ ഭക്തിയുള്ളവന്. അവന്റെ ജന്മം സഫലമാകും; മോക്ഷം കൈപ്പത്തിയിൽ നിൽക്കുന്നതുപോലെ ആയിരിക്കും.

Verse 80

धर्मार्थकाममोक्षाख्यपुरुषार्था द्विजोत्तमाः । हरिभक्तिपराणां वै संपद्यन्ते न संशयः ॥ ७९ ॥

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്ന പുരുഷാർത്ഥങ്ങൾ ഹരിഭക്തിയിൽ പരായണരായവർക്കു സംശയമില്ലാതെ സഫലമാകും.