Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning
ग्रहोदयाः प्राणहताः खखाष्टैकोद्धता गतिः । चक्रासवो लब्धयुती स्व्रहोरात्रासवः स्मृताः ॥ १४४ ॥
grahodayāḥ prāṇahatāḥ khakhāṣṭaikoddhatā gatiḥ | cakrāsavo labdhayutī svrahorātrāsavaḥ smṛtāḥ || 144 ||
ഗ്രഹോദയങ്ങളെ ‘പ്രാണഹത’ എന്നു വിളിക്കുന്നു; ഗണിതമായി നിർണ്ണയിച്ച ഗതി ‘ഖഖാഷ്ടൈകോദ്ധതാ-ഗതി’ എന്നായി സ്മൃതം. ലബ്ധി (ലഭിച്ച ഫലം) ചേർന്ന പരിക്രമണചക്രങ്ങൾ ‘ചക്രാസവ’ എന്നു പറയുന്നു; ദിന-രാത്രി അളവുകൾ ‘അഹോരാത്രാസവ’ എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
Sanatkumara (teaching Narada in a technical/definitional passage)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
It frames time (kāla) as knowable through precise Jyotiṣa measures—planetary risings, motions, cycles, and day-night calculations—supporting correct dharma practice and disciplined life that ultimately aids Mokṣa-oriented living.
By clarifying technical time-units used in calendrical reckoning, it indirectly supports Bhakti practice: vrata dates, pūjā timings, and sacred observances depend on accurate ahorātra and graha computations, ensuring devotion is performed at the proper times.
Vedāṅga Jyotiṣa: terminology for planetary rising (grahodayā), motion (gati), revolution/cycle (cakra), computed result (labdhi), and day-night measures (ahorātra) used in traditional astronomical/astrological calculation.