Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 126
Jīva–Ātman Inquiry; Kṣetrajña Doctrine; Karma-based Varṇa; Four Āśramas and Sannyāsa Discipline
कृत्वाग्निहोत्रं स्वशरीरसंस्थं शरीरमग्निं स्वमुखे जुहोति । विप्रस्तु भैक्षोपगतैर्हविर्भिश्चिताग्निना संव्रजते हि सोकान् ॥ १२६ ॥
kṛtvāgnihotraṃ svaśarīrasaṃsthaṃ śarīramagniṃ svamukhe juhoti | viprastu bhaikṣopagatairhavirbhiścitāgninā saṃvrajate hi sokān || 126 ||
സ്വശരീരത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ അഗ്നിഹോത്രം നിർവഹിച്ചു, ശരീരമെന്ന അഗ്നിയെ സ്വന്തം വായിൽ തന്നേ ഹോമമായി അർപ്പിക്കുന്നു. ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഭിക്ഷയിൽ ലഭിച്ച ഹവിസ്സുകളോടെ യാത്രതിരിക്കുന്നു; ചിതാഗ്നി തന്നെ ശോകങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
Sanatkumara (in instruction to Narada on moksha-dharma and the renunciate’s inner yajña)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
FAQs
It reframes Agnihotra as an inner sacrifice: the renunciate internalizes the sacred fire and offers the ego-bound sense of ‘body’ into spiritual discipline, pointing toward liberation through detachment.
While the verse is primarily moksha-dharma (renunciation), its spirit supports bhakti by demanding surrender—treating one’s very life and body as an offering, which aligns with devotional self-offering (ātma-nivedana).
It alludes to Śrauta/Smārta ritual logic—Agnihotra, havis (oblations), and bhaikṣa (alms) discipline—showing how external yajña principles are internalized for a sannyāsin’s life of regulated conduct.