Previous Verse
Next Verse

Shloka 96

Adhyaya 50Mind-Born Progeny, Svayambhuva Manu’s Lineage, and Brahmā’s Ordinance to Duḥsaha (Alakṣmī’s Retinue)

देशाचारान् समयान् ज्ञातिधर्मं जपं होपं मङ्गलं देवतेष्टिम् ।

सम्यक्शौचं विधिवल्लोकवादान् पुंसस्त्वया कुर्वतो मास्तु सङ्गः ॥

deśācārān samayān jñātidharmaṃ japaṃ hopaṃ maṅgalaṃ devateṣṭim /

samyakśaucaṃ vidhivallokavādān puṃsas tvayā kurvato māstu saṅgaḥ

ദേശാചാരങ്ങൾ, അംഗീകൃത സമ്പ്രദായങ്ങൾ, ബന്ധുക്കളോടുള്ള ധർമ്മം, ജപം, ഹോമം, മംഗളകർമ്മങ്ങൾ, ദേവപൂജ, ശൗചം, യഥോചിത സദാചാരം എന്നിവ ശരിയായി പാലിക്കുന്ന മനുഷ്യനോടു—ഹേ യക്ഷാ—നിനക്ക് യാതൊരു സഹവാസവും ഉണ്ടാകരുത്।

देश-आचारान्local customs
देश-आचारान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देशस्य आचाराः)
समयान्conventions/agreements
समयान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
ज्ञाति-धर्मम्duty toward kinsmen
ज्ञाति-धर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञाति (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्ञातीनां धर्मः)
जपम्recitation (japa)
जपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
होमम्fire-offering (homa)
होमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मङ्गलम्auspicious rite/act
मङ्गलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमङ्गल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
देवता-इष्टिम्deity-sacrifice/oblation
देवता-इष्टिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक) + इष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवतायाः इष्टिः = offering/sacrifice to a deity)
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (properly)
शौचम्purity/cleanliness
शौचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विधिवत्as prescribed
विधिवत्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (according to rule)
लोक-वादान्popular sayings/talk
लोक-वादान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + वाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य वादाः = sayings/talk of people)
पुंसःof a man/person
पुंसः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुम्स्/पुंस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (करण/कर्ता-सह), एकवचन
कुर्वतःof (you) doing/performing
कुर्वतः:
Kriyā-sambandha (क्रियासम्बन्ध)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/शानच्-प्रत्ययः), परस्मैपदी-धातोः शतृ; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (of one who is doing)
माdo not / let not
मा:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (prohibitive particle)
अस्तुlet there be
अस्तु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative/benedictive sense), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचन (let it be)
सङ्गःassociation/attachment
सङ्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Brahmā instructing a Yakṣa (reported by Mārkaṇḍeya)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Brahmā
DharmaĀcāraŚaucaHomaJapaDevapūjā

FAQs

The righteous life is depicted as inherently protective: disciplined practice (ācāra) creates an environment where harmful forces find no ‘grip’. Dharma is thus both ethical and apotropaic (warding off harm).

Didactic dharma instruction; not pancalakṣaṇa.

Japa, homa, śauca, and deva-īṣṭi are ‘field-purifiers’. The Yakṣa’s non-association signals that sustained sattva and mantra-agni form a subtle boundary (rakṣā-cakra) around the practitioner.