Adhyaya 36: Madalasa’s Final Counsel and the Renunciation of King Ritadhvaja

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽलर्कानुशासने वर्ज्यावर्ज्यनाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः । षट्त्रिंशोऽध्यायः । जड उवाच— स एवमनुशिष्टः सन् मात्रा संप्राप्य यौवनम् । ऋतध्वजसुतश्चक्रे सम्यग्दारपरिग्रहम् ॥

ഇങ്ങനെ ശ്രീമാർകണ്ഡേയപുരാണത്തിൽ അലർക്കോപദേശത്തിനകത്തെ ‘വർജ്യവും അവർജ്യവും’ എന്ന പഞ്ചത്രിംശാധ്യായം സമാപ്തമായി. ഇനി ഷട്ത്രിംശാധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. ജഡൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ഉപദേശം ലഭിച്ച്, മാതാവിനോടുകൂടെ യൗവനം പ്രാപിച്ച ഋതധ്വജപുത്രൻ വിധിപൂർവ്വം വിവാഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

Verse 2

पुत्रांश्चोत्पादयामास यज्ञैश्चाप्ययजद्विभुः । पितुश्च सर्वकालेषु चकाराज्ञानुपालनम् ॥

അവൻ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു; യജ്ഞങ്ങളും നടത്തി; കൂടാതെ എല്ലായ്പ്പോഴും പിതാവിന്റെ ആജ്ഞകൾ യഥാവിധി അനുസരിച്ചു.

Verse 3

ततः कालेन महता संप्राप्य चरमं वयः । चक्रेऽभिषेकं पुत्रस्य तस्य राज्ये ऋतध्वजः ॥

പിന്നീട് ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം, ജീവിതത്തിന്റെ അന്തിമഘട്ടത്തെ പ്രാപിച്ച ഋതധ്വജൻ ആ രാജ്യത്തിൽ തന്റെ പുത്രന്റെ രാജാഭിഷേകം നടത്തിച്ചു।

Verse 4

भार्यया सह धर्मात्मा यियासुस्तपसे वनम् । अवतीर्णो महारक्षो महाभागो महीपतिः ॥

ആ ധർമ്മാത്മാവായ രാജാവ്—മഹാരക്ഷകനും ഭാഗ്യവാനായ ഭൂപതിയും—ഭാര്യയോടൊപ്പം തപസ്സിനായി വനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 5

मदालसा च तनयं प्राहेदं पश्चिमं वचः । कामोपभोगसंसर्गप्रहाणाय सुतस्य वै ॥

മദാലസാ തന്റെ പുത്രനോട് ഈ അന്തിമ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു—കാമജന്യ സമ്പർക്കങ്ങളോടും ഭോഗങ്ങളോടും ഉള്ള ആസക്തി ഉപേക്ഷിക്കാനായി തന്നെയായിരുന്നു അവ।

Verse 6

मदालसोवाच यदा दुःखमसह्यं ते प्रियबन्धुवियोगजम् । शत्रुबाधोद्भवं वापि वित्तनाशात्मसम्भवम् ॥

മദാലസാ പറഞ്ഞു—പ്രിയബന്ധുക്കളുടെ വേർപാടിൽ നിന്നോ, ശത്രുക്കളുടെ പീഡനത്തിൽ നിന്നോ, അല്ലെങ്കിൽ ധനനാശത്തിൽ നിന്നോ ജനിച്ച അസഹ്യമായ ദുഃഖം നിനക്കു വന്നാൽ—

Verse 7

भवेतत्कुर्वतो राज्यं गृहधर्मावलम्बिनः । दुःखायतनभूतो हि ममत्वालम्बनो गृही ॥

ഇത്തരം ദുഃഖം ഗൃഹസ്ഥധർമ്മത്തിന്റെ കടമകളും ആസക്തികളും പിടിച്ചുകൊണ്ട് രാജ്യം ഭരിക്കുന്നവനെയാണു ബാധിക്കുന്നത്; കാരണം ‘മമത്വം’ ആശ്രയിക്കുന്ന ഗൃഹസ്ഥജീവിതം സത്യത്തിൽ ശോകത്തിന്റെ ആസനമാകുന്നു।

Verse 8

तदास्मात्पुत्र ! निष्कृष्य मद्दत्तादङ्गुलीयकात् । वाच्यं ते शासनं पट्टे सूक्ष्माक्षरनिवेशितम् ॥

അപ്പോൾ, മകനേ, ഞാൻ നൽകിയ മുദ്രിക (മോതിരം)യിൽ നിന്നു അതിനെ പുറത്തെടുക്കുക; സൂക്ഷ്മാക്ഷരങ്ങളിൽ പട്ടയിൽ എഴുതിപ്പൊതിഞ്ഞ ഉപദേശം നീ വായിക്കുക।

Verse 9

जड उवाच इत्युक्त्वा प्रददौ तस्मै सौवर्णं साङ्गुलीयकम् । आशिषश्चापि या योग्याः परुषस्य गृहे सतः ॥

ജഡൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് അവൾ അവനു സ്വർണമുദ്രിക (പൊൻമോതിരം) നൽകി; അവൻ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ കഴിയുമ്പോൾ പരുഷനു യോജിച്ച അനുഗ്രഹങ്ങളും അവൾ പ്രസാദിച്ചു।

Verse 10

ततः कुबलयाश्वोऽसौ सा च देवी मदालसा । पुत्राय दत्त्वा तद्राज्यं तपसे काननं गतौ ॥

അതിനുശേഷം കുബലയാശ്വനും മഹതിയായ മദാലസയും രാജ്യം പുത്രനു ഏല്പിച്ച് തപസ്സിനായി വനത്തിലേക്ക് പോയി।