Adhyaya 28 — Alarka Inquires into Varna and Ashrama Dharma; Madalasa Defines the Fourfold Duties
अपत्यसन्ततिं दृष्ट्वा प्राज्ञो चानतिम् ।
वानप्रस्थाश्रमं गच्छेदात्मनः शुद्धिकारणात् ॥
apatyasantatiṃ dṛṣṭvā prājño cānatim /
vānaprasthāśramaṃ gacched ātmanaḥ śuddhikāraṇāt //
സ്വന്തം സന്തതി-പരമ്പര സ്ഥാപിതമായതായി കണ്ടും, ജരയും ക്ഷയവും നിരീക്ഷിച്ചും, ജ്ഞാനി ആത്മശുദ്ധിക്കായി വാനപ്രസ്ഥാശ്രമത്തിലേക്ക്—അഥവാ വനത്തിലേക്ക്—പോകണം।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "vairagya", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Withdrawal is not escapism but a timed dharmic transition: once family continuity is secured and life’s decline is evident, one turns toward austerity and purification.
Ācāra-dharma and varṇāśrama instruction; indirectly supports the Purāṇic project of sustaining social-cosmic order across generations (vaṃśa continuity).
‘Seeing progeny’ symbolizes completion of outward obligations; ‘purification’ points to the inward journey—shifting identity from roles to the witnessing Self.