Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Adhyaya 15Karmic Retribution: Rebirths After Naraka and the King’s Compassion in Hell

गर्दभो जायते जन्तुः पित्रोश्चाप्यवमानकः ।

मातापितरावाक्रुश्य शारिका सम्प्रजायते ॥

gardabho jāyate jantuḥ pitroś cāpy avamānakaḥ /

mātāpitarāv ākruśya śārikā samprajāyate

പിതൃകളെ അപമാനിക്കുന്ന ജീവി കഴുതയായി ജനിക്കുന്നു. മാതാപിതാക്കളെ നിന്ദിക്കുന്നവൻ ശാരിക (മൈന) പക്ഷിയായി ജനിക്കുന്നു.

gardabhaḥa donkey
gardabhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgardabha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
jāyateis born
jāyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (जन् धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
jantuḥa creature
jantuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjantu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
pitroḥof (his) parents (father and mother)
pitroḥ:
Sambandha (सम्बन्ध; षष्ठी)
TypeNoun
Rootpitṛ (पितृ प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Dual (द्विवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
apialso
api:
Sambandha/Anvaya (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात)
avamānakaḥone who insults / a reviler
avamānakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootavamānaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
mātā-pitaraumother and father (parents)
mātā-pitarau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmātṛ+pitṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Dual (द्विवचन)
ākruśyahaving abused / having shouted at
ākruśya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā-√kruś (क्रुश् धातु)
FormAbsolutive/gerund (ल्यप्)
śārikāa myna bird
śārikā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśārikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
sam-prajāyateis born (as)
sam-prajāyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-pra-√jan (जन् धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
Yamakiṅkara

{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "dharma", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Yama
Pitṛ-dharmaFilial dutyKarmic rebirthSpeech ethics

FAQs

Respect toward parents and ancestors is foundational to dharma; abuse of speech against them is treated as a serious moral failure with tangible karmic consequences.

Ethical/ritual instruction (especially pitṛ-related dharma), not the purāṇa’s five defining marks.

The myna—known for mimicry and loud speech—fits the symbolism of harmful words returning as a birth defined by chatter; the donkey image suggests burden and dullness arising from disrespect of one’s roots.