Shloka 6
(हिडिम्बं च बकं चैव किर्मीरं च जटासुरम् । हत्वा निष्कण्टकं चक्रेडरण्यं सवर्त: सुखम् ।।) इन्होंने ही हिडिम्ब, बकासुर, किर्मीर और जटासुर-को मारकर वनको सर्वथा निष्कण्टक और सुखमय बनाया था। यश्चासीदश्वबन्धस्ते नकुलो5यं परंतप: । गोसड्ख्य: सहदेवश्न माद्रीपुत्रो महारथौ,और ये शत्रुओंको संताप देनेवाले नकुल जो अबतक आपके यहाँ अश्वशालाके प्रबन्धक रहे हैं और ये सहदेव हैं, जो गौओंकी सँभाल करते आये हैं। ये दोनों (हमारी माता) माद्रीके पुत्र एवं महारथी वीर हैं। उत्तम शृंगार, सुन्दर वेष और आभूषणोंसे सुशोभित ये दोनों भाई बड़े ही रूपवान् और यशस्वी हैं। भरतवंशियोंमें श्रेष्ठ ये नकुल-सहदेव युद्धमें सहस्रों महारथियोंका सामना करनेमें समर्थ हैं
arjuna uvāca | hiḍimbaṃ ca bakaṃ caiva kirmīraṃ ca jaṭāsuram | hatvā niṣkaṇṭhakaṃ cakrur araṇyaṃ sarvataḥ sukham ||
അർജുനൻ പറഞ്ഞു—ഹിഡിംബൻ, ബകാസുരൻ, കിർമീരൻ, ജടാസുരൻ എന്നിവരെ വധിച്ച് അവർ വനത്തെ പൂർണ്ണമായി മുള്ളില്ലാത്തതാക്കി—എല്ലാ ദിക്കിലും ഭയരഹിതവും സുഖമയവും ആക്കി. ഈ കൃത്യങ്ങൾ ഓർമ്മിപ്പിച്ച് അർജുനൻ വ്യക്തമാക്കുന്നത്: പാണ്ഡവരുടെ ശക്തി വെറും പരാക്രമമല്ല; മറ്റുള്ളവരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി വിനിയോഗിക്കുന്ന സംരക്ഷണശക്തിയാണ്—ഭയം നീക്കി, സുരക്ഷ പുനഃസ്ഥാപിച്ച്, ധർമ്മക്രമം നിലനിർത്തുന്നത്.
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
Power is validated by its dharmic use: removing fear and harm from society. The verse frames heroism as protection—making a dangerous space ‘thornless’—rather than violence for its own sake.
Arjuna is identifying and praising the Pāṇḍavas by recalling their earlier feats in the forest—especially the slaying of rākṣasas—arguing that such warriors are capable of securing safety and order.