Shloka 73

Devanagari script

रणे यं प्रेक्ष्य सीदन्ति हृतस्वा वणिजो यथा । कृपेण तेन ते तात कथमासीत्‌ समागम:,“बेटा! जैसे वणिक्‌ अपना धन छिन जानेपर दु:खी होते हैं, उसी प्रकार युद्धमें जिन्हें देखकर बड़े-बड़े योद्धा शिथिल हो जाते हैं, उन कृपाचार्यके साथ तुम्हारा संग्राम किस प्रकार हुआ?

Translation

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—താതാ! യുദ്ധത്തിൽ അവനെ കണ്ടാൽ തന്നെ, ധനം കവർന്നുപോയ വാണിജൻ പോലെ മഹായോദ്ധാക്കളും തളർന്നു പോകുന്ന ആ കൃപാചാര്യനുമായി നിന്റെ സമാഗമം/സംഗ്രാമം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു?

Word by Word

रणेin battle

यम्whom

प्रेक्ष्यhaving seen

सीदन्तिsink / become dejected

हृतस्वाःthose whose wealth has been taken away

वणिजःmerchants

यथाas / just as

कृपेणwith Kripa (Kripacharya)

तेनwith him

तेyour

तातdear son

कथम्how

आसीत्was

समागमःencounter / meeting (combat)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes