Shloka 24

Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)

Devanagari script

समर्थनासु सर्वासु हितं च प्रियमेव च । संवर्णयेत्‌ तदेवास्य प्रियादपि हितं॑ भवेत्‌,कर्तव्य और अकर्तव्यके निर्णयके सभी अवसरोंपर हितकारक और प्रिय वचन कहे। यदि दोनों सम्भव न हों, तो प्रिय वचनका त्याग करके भी जो हितकारक हो, वही बात कहे (हितविरोधी प्रिय वचन कदापि न कहे)

Translation

കർതവ്യം-അകർതവ്യം നിർണ്ണയിക്കുന്ന എല്ലാ അവസരങ്ങളിലും ഹിതകരവും പ്രിയവുമായ വാക്കുകൾ പറയണം; രണ്ടും ഒരുമിച്ച് സാധ്യമല്ലെങ്കിൽ, പ്രിയത ഉപേക്ഷിച്ചാലും ഹിതകരമായതേ പറയണം—ഹിതത്തിന് വിരുദ്ധമായ പ്രിയവാക്ക് ഒരിക്കലും പറയരുത്.

Word by Word

समर्थनासुin (all) occasions/circumstances

सर्वासुin all

हितम्beneficial (word/thing)

चand

प्रियम्pleasant/dear (word/thing)

एवindeed/only

चand

संवर्णयेत्should describe/speak (say)

तत्that

एवonly/indeed

अस्यof him/of this person

प्रियात्than the pleasant (thing/word)

अपिeven/also

हितम्the beneficial (thing) (is/should be)

भवेत्should be / would be

Speaker

धौग्य उवाच

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes