Shloka 11
Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)
यथा राजतकुले प्राप्य सर्वान् दोषांस्तरिष्यथ । दुर्वसं चैव कौरव्य जानता राजवेश्मनि,इसलिये मैं भी जो युक्तियुक्त बातें बताऊँगा, उन्हें यहाँ ध्यान देकर सुनो। राजपुत्रो! मैं यह बता रहा हूँ कि राजाके घरमें रहकर कैसा बर्ताव करना चाहिये? उसके अनुसार राजकुलमें रहते हुए भी तुमलोग वहाँके सब दोषोंसे पार हो जाओगे। कुरुनन्दन! विवेकी पुरुषके लिये भी राजमहलमें निवास करना अत्यन्त कठिन है
Dhaumya uvāca | yathā rājatakule prāpya sarvān doṣāṁs tariṣyatha | durvasaṁ caiva kauravya jñānatā rājaveśmani ||
ധൗമ്യൻ പറഞ്ഞു—രാജകുലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിട്ടും അവിടെ ഉദിക്കുന്ന എല്ലാ ദോഷങ്ങളെയും എങ്ങനെ അതിക്രമിക്കാമെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു. ഹേ കൗരവ്യ, അറിവുള്ളവന്ക്കുപോലും രാജവേശ്മത്തിൽ വാസം ദുഷ്കരം; അതിനാൽ രാജഗൃഹത്തിൽ യഥോചിതമായ പെരുമാറ്റത്തെക്കുറിച്ചുള്ള എന്റെ യുക്തിയുക്ത ഉപദേശം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.
धौग्य उवाच
Educational Q&A
Life in a royal household is morally and practically perilous; one must follow disciplined, prudent conduct to avoid the ‘faults’ of court life—temptations, intrigue, rash speech, and actions that compromise dharma.
Dhaumya begins instructing the Kuru princes (the Pāṇḍavas, in context of their incognito stay) on how to behave while residing in a king’s palace so they can pass safely through the dangers and defects associated with courtly life.