Shloka 9
Virāṭa Rescued from Suśarmā; Night Battle and Royal Gratitude (विराटमोक्षणं सुशर्मवधाभिमुखं च)
पततां लोकवीराणां सव्यदक्षिणमस्यताम् | रथा रथै: समाजम्मु: पादातैश्व पदातय:,बाणोंके कारण अन्तरिक्ष मानो जुगनुओंसे भर गया हो, इस प्रकार चकमक हो रहा था। दाँयें-बाँयें बाण मारनेवाले वे विश्वविख्यात धनुर्धर वीर जब घायल होकर गिरते थे, उस समय उनके सुवर्णकी पीठवाले धनुष दूसरोंके हाथमें चले जाते थे। रथी रथियोंसे और पैदल पैदलोंसे भिड़े हुए थे
patatāṁ lokavīrāṇāṁ savyadakṣiṇam asyatām | rathā rathaiḥ samājam muḥ pādātaiś ca padātayaḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഇടത്തും വലത്തും നിന്ന് എയ്ത്ത ബാണങ്ങളുടെ പ്രഹാരത്തിൽ ലോകപ്രസിദ്ധ വീരന്മാർ വീഴുമ്പോൾ, രഥങ്ങൾ രഥങ്ങളോടും പാദാതികൾ പാദാതികളോടും ചേർന്നു ഏറ്റുമുട്ടി; യുദ്ധം അടുത്ത പോരാട്ടമായി കട്ടിയായി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the impartiality of battle and fate: even celebrated heroes fall, and advantage shifts rapidly. Ethically, it reflects the harsh reality within kṣatriya-dharma—courage and skill are demanded, yet glory offers no immunity from the consequences of violence.
The fighting intensifies into close quarters. Warriors shoot arrows from both sides; renowned champions are struck and fall. The engagement becomes direct: chariot-fighters collide with chariot-fighters, and infantry confront infantry.