Shloka 26
Virāṭa’s Mobilization to Recover the Cattle (गोधनरक्षणार्थ विराटस्य सैन्यसमायोजनम्)
प्रति वैरं चिकीर्षन्तो गोषु गृद्धा महाबला: । आदातु गा: सुशर्माथ कृष्णपक्षस्य सप्तमीम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--महाराज! तदनन्तर पूर्व वैरका बदला लेनेकी इच्छावाले त्रिगर्तदेशीय रथी और पैदल सैनिक कवच आदि धारण करके तैयार हो गये। वे सभी महान् बलवान् और प्रचण्ड पराक्रमी थे। सुशर्माने विराटकी गौओंका अपहरण करनेके लिये पूर्वनिश्चित योजनाके अनुसार कृष्णपक्षकी सप्तमीको अग्निकोणकी ओरसे विराटनगरपर चढ़ाई की
vaiśampāyana uvāca | prati vairaṃ cikīrṣanto goṣu gṛddhā mahābalāḥ | ādātu gāḥ suśarmātha kṛṣṇapakṣasya saptamīm ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—മഹാരാജാവേ! പഴയ വൈരം തീർക്കാനുള്ള ആഗ്രഹവും പശുക്കളോടുള്ള ലാഭലോഭവും മൂലം, ആ മഹാബലമുള്ള ത്രിഗർത്ത യോദ്ധാക്കൾ ഗോധനം പിടിച്ചെടുക്കാൻ ഒരുങ്ങി. മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച പദ്ധതിപ്രകാരം, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ സപ്തമിദിനത്തിൽ സുശർമ വിരാടന്റെ പശുക്കളെ അപഹരിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how vengeance (prati-vaira) and greed (gṛddhāḥ) can drive collective violence. By presenting the raid as premeditated and motivated by retaliation, it implicitly contrasts such conduct with dharmic restraint and just warfare.
Suśarmā and the Trigarta forces, seeking to avenge an earlier hostility, plan and initiate a cattle raid—setting out on the dark-fortnight seventh day to seize Virāṭa’s cows.