Shloka 24
कृपवाक्यं तथा नीत्युपदेशः
Kṛpa’s Counsel and a Discourse on Statecraft
रसा: स्पर्शाश्न गन्धाश्न शब्दाश्षापि गुणान्विता: । दृश्यानि च प्रसन्नानि यत्र राजा युधिष्ठिर:,“जहाँ राजा युधिष्ठिर होंगे, वहाँ रस, स्पर्श, गन्ध और शब्द--सभी विषय गुणकारी होंगे और मनको प्रसन्न करनेवाले दृश्य देखनेको मिलेंगे
rasāḥ sparśāś ca gandhāś ca śabdāś cāpi guṇānvitāḥ | dṛśyāni ca prasannāni yatra rājā yudhiṣṭhiraḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— രാജാ യുധിഷ്ഠിരൻ ഉള്ളിടത്ത് രസം, സ്പർശം, ഗന്ധം, ശബ്ദം—ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾ എല്ലാം ഗുണസമ്പന്നമാകും; അവിടത്തെ ദൃശ്യങ്ങളും പ്രസന്നവും ഹൃദയം ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നതുമായിരിക്കും. ധർമ്മനിഷ്ഠനായ നൃപന്റെ സാന്നിധ്യം ദേശത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തെയും മംഗളമാക്കുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse conveys that a dharmic ruler’s presence elevates the environment itself: sensory experiences become wholesome and sights become pleasing. Ethically, it suggests that inner virtue and righteous governance radiate outward, producing social and even experiential well-being.
Vaiśampāyana describes Yudhiṣṭhira’s auspicious influence: wherever he is, the surroundings feel благоприятные—pleasant to the senses and delightful to behold—highlighting his reputation as a king whose dharma brings prosperity and serenity.