Shloka 17
कृपवाक्यं तथा नीत्युपदेशः
Kṛpa’s Counsel and a Discourse on Statecraft
नासूयको न चापीर्षुर्नाभिमानी न मत्सरी । भविष्यति जनस्तत्र स्वयं धर्ममनुव्रत:,“वहाँ कोई न तो दूसरेके दोष देखनेवाला होगा और न ईर्ष्यालु। न किसीमें अभिमान होगा और न मार्त्सर्य (द्वेष)। वहाँके सब लोग स्वयं ही धर्ममें तत्पर होंगे
nāsūyako na cāpīrṣur nābhimānī na matsarī | bhaviṣyati janas tatra svayaṃ dharmam anuvrataḥ ||
അവിടെ ആരും മറ്റുള്ളവരുടെ ദോഷം തേടുന്നവനല്ല; ആരും അസൂയക്കാരനുമല്ല. ആരിലും അഹങ്കാരമില്ല; ആരിലും വൈരവും ഇല്ല. അവിടെയുള്ള ജനങ്ങൾ സ്വമേധയാ ധർമ്മത്തെ അനുഗമിച്ച് ധർമ്മനിഷ്ഠരായിരിക്കും.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A dharmic society is marked by inner restraint: absence of fault-finding (asūyā), jealousy (īrṣyā), pride (abhimāna), and malice (matsara). True righteousness is not forced externally; it is sustained when people willingly align themselves with dharma (svayaṃ dharmam anuvrataḥ).
Vaiśampāyana describes the moral character of the people in a particular place or realm being spoken of in the Virāṭa Parva context, emphasizing that the inhabitants naturally live without envy, arrogance, or spite and are self-motivated followers of dharma.