Shloka 17
Virāṭa-parva Adhyāya 25: Kaurava Deliberation and the Search Directive (अन्वेषण-आदेशः)
सर्वथा विप्रणष्टास्ते नमस्ते भरतर्षभ । नहि विद्यो गति तेषां वासं वापि महात्मनाम्,जान पड़ता है; वे बिल्कुल नष्ट हो गये। भरतश्रेष्ठल आपको नमस्कार है। हम महात्मा पाण्डवोंके मार्ग, निवासस्थान, प्रवृत्ति अथवा उनके द्वारा किये हुए कार्यके विषयमें कुछ भी जानकारी नहीं प्राप्त कर सके। प्रजापालक नरेश! इसके बाद हमारे लिये क्या आज्ञा है?
sarvathā vipraṇaṣṭās te namas te bharatarṣabha | nahi vidyo gatis teṣāṁ vāsaṁ vāpi mahātmanām | pravṛttiṁ vā kṛtaṁ karma prajāpālaka pārthiva | tataḥ paraṁ kim asmākaṁ ājñāpayitum arhasi ||
അവർ എല്ലാതരത്തിലും നമ്മുടെ ദൃഷ്ടിയിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷരായി. ഭരതർഷഭാ! നമസ്കാരം. ആ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവരുടെ ഗതി, വാസസ്ഥലം, ചലനം, അല്ലെങ്കിൽ അവർ ചെയ്ത കർമ്മങ്ങൾ—ഒന്നും ഞങ്ങൾ അറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. പ്രജാപാലകനായ നരേശാ! ഇനി ഞങ്ങൾക്ക് നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞ എന്ത്?
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined service and truthful reporting: when knowledge is lacking, one should honestly admit uncertainty, maintain respectful conduct toward authority, and seek clear instruction—an aspect of dharma in governance and administration.
A report is being delivered to the king: the searchers have failed to find any trace of the Pāṇḍavas—their route, residence, activities, or deeds—and they now ask the ruler what orders should be given next.