Shloka 18

Virāṭa-parva Adhyāya 25: Kaurava Deliberation and the Search Directive (अन्वेषण-आदेशः)

Devanagari script

पाण्डवानां प्रवृत्ति च विद्य: कर्मापि वा कृतम्‌ । स न: शाधि मनुष्येन्द्र अत ऊर्ध्व विशाम्पते,जान पड़ता है; वे बिल्कुल नष्ट हो गये। भरतश्रेष्ठल आपको नमस्कार है। हम महात्मा पाण्डवोंके मार्ग, निवासस्थान, प्रवृत्ति अथवा उनके द्वारा किये हुए कार्यके विषयमें कुछ भी जानकारी नहीं प्राप्त कर सके। प्रजापालक नरेश! इसके बाद हमारे लिये क्‍या आज्ञा है?

Transliteration

vaiśampāyana uvāca | pāṇḍavānāṁ pravṛttiṁ ca vidyāḥ karmāpi vā kṛtam | sa naḥ śādhi manuṣyendra ata ūrdhvaṁ viśāmpate ||

Translation

പാണ്ഡവരുടെ പ്രവൃത്തി, വാസസ്ഥലം, അല്ലെങ്കിൽ അവർ ചെയ്ത ഏതെങ്കിലും കർമ്മം—ഒന്നും ഞങ്ങൾ അറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അതിനാൽ, മനുഷ്യേന്ദ്രാ, വിശാംപതേ! ഇനി മുതൽ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ഞങ്ങളെ ഉപദേശിക്കണമേ.

Word by Word

पाण्डवानाम्of the Pandavas

प्रवृत्तिम्activity; course of action

चand

विद्यःknow (you); ascertain

कर्मdeed; action

अपिalso; even

वाor

कृतम्done; performed

सःhe; that (you)

नःto us / for us

शाधिinstruct; command

मनुष्येन्द्रO king among men

अतःthereafter; hence

ऊर्ध्वम्further; afterwards

विशाम्पतेO lord of the people

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Pāṇḍavas

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes