Shloka 5
Virāṭa-parva, Adhyāya 12 — Concealed Service in Matsya and Bhīma’s Arena Victory
विराट उवाच ददामि यानानि धन निवेशनं ममाश्वसूतो भवितु त्वमहसि । कुतो5सि कस्यासि कथं त्वमागत: प्रत्रूहि शिल्पं तव विद्यते च यत्,विराटने कहा--भद्र पुरुष! मैं तुम्हें सवारी, धन और रहनेके लिये घर देता हूँ। तुम मेरे घोड़ोंको शिक्षा देनेवाले सारथि हो सकते हो, किंतु मैं पहले यह जानना चाहता हूँ कि तुम कहाँसे आये हो? किसके पुत्र हो और किसलिये तुम्हारा यहाँ आगमन हुआ है? तुममें जो कला-कौशल हो, उसे भी बताओ
virāṭa uvāca | dadāmi yānāni dhana-niveśanaṃ mamāśvasūto bhavitu tvam arhasi | kuto 'si kasyāsi kathaṃ tvam āgataḥ prabrūhi śilpaṃ tava vidyate ca yat |
വിരാടൻ പറഞ്ഞു—“ഭദ്രപുരുഷാ! ഞാൻ നിനക്ക് സവാരിക്കുള്ള വാഹനങ്ങളും ധനവും എന്റെ വീട്ടിൽ താമസസ്ഥലവും നൽകുന്നു. നീ എന്റെ അശ്വസൂതനായി (സാരഥിയായി)യും അശ്വപരിശീലകനായി യും ആകാൻ യോഗ്യനാണ്. എന്നാൽ ആദ്യം പറയുക—നീ എവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്? ആരുടെ മകനാണ്? എന്ത് ഉദ്ദേശത്തോടെയാണ് ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നത്? നിനക്കുള്ള ശില്പവും വൈദഗ്ധ്യവും എന്താണെന്നും അറിയിക്ക.”
विराट उवाच
Educational Q&A
A ruler should combine generosity with discernment: offering support and employment to a newcomer, yet responsibly verifying identity, intentions, and competence (śilpa) before entrusting sensitive duties like managing horses and chariots.
King Virāṭa addresses a newcomer at his court, promising material support and proposing a role connected with horses and chariot-driving, but he first questions the person’s origin, lineage, reason for arrival, and professional skill.