Shloka 88
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
Devanagari script
अग्निष्टोमातिरात्रा भ्यां फलं विन्दति भारत | तीर्थ च सर्वदेवानां स्नात्वा भरतसत्तम
Transliteration
agniṣṭomātirātrābhyāṁ phalaṁ vindati bhārata | tīrthaṁ ca sarvadevānāṁ snātvā bharatasattama ||
Translation
ഹേ ഭാരത, അഗ്നിഷ്ടോമവും അതിരാത്രവും എന്ന രണ്ടു സോമയാഗങ്ങൾക്കു തുല്യമായ ഫലം മനുഷ്യൻ നേടുന്നു. ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠ, സർവ്വദേവതകളുടെയും തീർത്ഥമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താലും അതേ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു.
Word by Word
अग्निष्टोमातिरात्राभ्याम्by (the sacrifices) Agniṣṭoma and Atirātra
अग्निष्टोमातिरात्राभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootअग्निष्टोम + अतिरात्र
FormMasculine, Instrumental, Dual
फलम्fruit, merit, result
फलम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Accusative, Singular
विन्दतिobtains, finds
विन्दति:
Karta
TypeVerb
Rootविद् (लभे/विन्दते)
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
तीर्थम्a sacred ford/place of pilgrimage
तीर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootतीर्थ
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सर्वदेवानाम्of all the gods
सर्वदेवानाम्:
TypeNoun
Rootसर्वदेव
FormMasculine, Genitive, Plural
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
TypeVerb
Rootस्ना
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmai (usage)
भरतसत्तमO best of the Bharatas
भरतसत्तम:
TypeNoun
Rootभरतसत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
घुलस्त्य उवाच
Characters & Entities
G
GhūlastyaB
Bhārata (addressee, a Bharata-descendant)A
Agniṣṭoma (Soma-yajña)A
Atirātra (Soma-yajña)T
Tīrtha (pilgrimage site)S
Sarvadevāḥ (all the gods)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes