Shloka 11
दमयन्तीस्वयंवरः — देववेषधारणं, सत्यप्रार्थना, नलवरणम्
Damayantī’s Svayaṃvara: Divine Disguises, Truth-Vow, and Choosing Nala
हस्त्यश्वरथघोषेण पूरयन्तो वसुन्धराम् । विचित्रमाल्याभरणैर्बलैर्दश्यै: स्वलंकृतै:,दमयन्तीका स्वयंवर होने जा रहा है, यह सुनकर सभी नरेश विदर्भराज भीमके आदेशसे हाथी, घोड़ों तथा रथोंकी तुमुल ध्वनिसे पृथ्वीको गुँजाते हुए उनकी राजधानीमें गये। उस समय उनके साथ विचित्र माला एवं आभूषणोंसे विभूषित बहुत-से सैनिक देखे जा रहे थे
bṛhadaśva uvāca | hasty-aśva-ratha-ghoṣeṇa pūrayantaḥ vasundharām | vicitra-mālyābharaṇair balair dṛśyaiḥ su-alaṅkṛtaiḥ ||
ദമയന്തിയുടെ സ്വയംവരം നടക്കുമെന്ന വാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ, വിദർഭരാജൻ ഭീമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അനേകം രാജാക്കന്മാർ വിദർഭത്തിന്റെ തലസ്ഥാനത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും രഥങ്ങളുടെയും ഗർജ്ജനത്തോടെ ഭൂമിയെ മുഴക്കിക്കൊണ്ട് അവർ എത്തി; വിവിധ മാലകളും ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട വലിയൊരു സൈന്യവും അവരുടെ കൂടെ ദൃശ്യമായി.
बृहदश्चव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how a dharmic public institution—svayaṃvara—draws rulers into a shared social framework where alliances and legitimacy are established openly. The grandeur is not merely display; it signals responsibility, order, and the public nature of royal commitments.
News of Damayantī’s svayaṃvara spreads, and many kings travel to Vidarbha at King Bhīma’s direction. Their arrival is portrayed through the booming sounds of elephants, horses, and chariots, and the sight of richly adorned troops accompanying them.