Shloka 76
धृतराष्ट्रस्य क्रतु-प्रवर्तनम् तथा पाण्डवानां निमन्त्रण-प्रतिवचनम्
Dhṛtarāṣṭra’s Sacrifice Commences and the Pandavas’ Reply to the Invitation
ततस्ते खेचरा: सर्वे चित्रसेने न््यवेदयन् । राजन! उस समय दूसरे-दूसरे गन्धर्वोने शान्तिपूर्ण वचनोंद्वारा ही कौरव सैनिकोंको रोका। रोकनेपर भी उन गन्धर्वोकी अवहेलना करके वे समस्त सैनिक उस महान् वनके भीतर प्रविष्ट हो गये। जब राजा दुर्योधनसहित समस्त कौरव वाणीद्वारा मना करनेपर न रुके, तब आकाशमें विचरनेवाले उन सभी गन्धर्वोने राजा चित्रसेनसे यह सारा समाचार निवेदन किया
tatas te khecarāḥ sarve citrasenam nyavedayan | rājan! tadā anye'nya-gandharvāḥ śānti-pūrṇaiḥ vacanaiḥ eva kaurava-sainikān avārayām āsuḥ | avāryamāṇā api teṣāṃ gandharvāṇām avajñāṃ kṛtvā te sarve sainikāḥ tasmin mahati vane praviṣṭāḥ | yadā rājā duryodhana-sahitaḥ sarva-kauravaḥ vāṇyā nivāryamāṇaḥ na tasthau, tadā ākāśa-cāriṇaḥ te sarve gandharvāḥ rājñe citrasenāya etat sarvaṃ vṛttāntaṃ nivedayuḥ ||
അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആ ഗന്ധർവ്വന്മാർ എല്ലാവരും ഈ വിവരം രാജാവ് ചിത്രസേനനോട് അറിയിച്ചു. രാജാവേ, അന്ന് മറ്റു ഗന്ധർവ്വന്മാർ ശാന്തവചനങ്ങൾ കൊണ്ടുമാത്രം കൗരവസൈന്യത്തെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചു; എങ്കിലും അവരുടെ ഉപദേശം അവഗണിച്ച് ആ മുഴുവൻ സൈന്യവും ആ മഹാവനത്തിലേക്ക് കടന്നു. രാജാവ് ദുര്യോധനനോടുകൂടി എല്ലാ കൗരവരും വാക്കുകളാൽ വിലക്കിയിട്ടും നിൽക്കാതിരുന്നതോടെ, ആകാശചാരികളായ ഗന്ധർവ്വന്മാർ ഈ മുഴുവൻ വൃത്താന്തവും രാജാവ് ചിത്രസേനനോട് നിവേദിച്ചു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Peaceful counsel and restraint are ethical first responses, but pride and contempt for wise warning lead to escalation. The verse highlights how ignoring nonviolent admonition invites stronger intervention and wider conflict.
Gandharvas attempt to stop the Kaurava troops from entering a great forest using calm words. The soldiers, led by Duryodhana, disregard the warning and proceed anyway, so the Gandharvas report the situation to their leader, Chitrasena.