Previous Verse
Next Verse

Shloka 373

पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages

परिक्रामति संसारे चक्रवद्‌ बहुवेदन: । इस प्रकार वह यद्यपि निरन्तर दुःख ही भोगता रहता है, तथापि अपनेको दु:खी नहीं मानता। इस दुःखको ही वह सुखकी संज्ञा दे देता है। जबतक बन्धनमें डालनेवाले कर्मोंका भोग पूरा नहीं होता और नये-नये कर्म बनते रहते हैं तबतक अनेक प्रकारके कष्टोंको सहन करता हुआ वह चक्रकी तरह इस संसारमें चक्कर लगाता रहता है

parikrāmati saṃsāre cakravad bahuvedanaḥ |

ഇങ്ങനെ അവൻ നിരന്തരം ദുഃഖം മാത്രമേ അനുഭവിക്കുകയുള്ളൂ എങ്കിലും സ്വയം ദുഃഖിതനെന്ന് കരുതുന്നില്ല; ആ ദുഃഖത്തിനുതന്നെ ‘സുഖം’ എന്ന പേരിടുന്നു. ബന്ധനം വരുത്തുന്ന കര്‍മ്മങ്ങളുടെ ഫലഭോഗം തീരാതെയും പുതുപുതിയ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ സഞ്ചയിക്കപ്പെടുന്നതും തുടരുന്നിടത്തോളം, നാനാവിധ ക്ലേശങ്ങള്‍ സഹിച്ച് ചക്രംപോലെ ഈ ലോകചക്രത്തില്‍ അവന്‍ ചുറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കും.

परिक्रामतिgoes around, wanders
परिक्रामति:
Karta
TypeVerb
Rootपरि-क्रम्
FormLat (Present), 3rd, Singular, Parasmaipada
संसारेin the world / in saṃsāra
संसारे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंसार
FormMasculine, Locative, Singular
चक्रवत्like a wheel
चक्रवत्:
Karana
TypeIndeclinable
Rootचक्रवत्
बहुवेदनःmuch-suffering, experiencing many pains
बहुवेदनः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु-वेदन
FormMasculine, Nominative, Singular

व्याध उवाच

V
vyādha (the hunter; speaker)
S
saṃsāra (worldly cycle)
C
cakra (wheel, as simile)