Shloka 32
पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages
शुभै: प्रयोगैर्देवत्वं व्यामिश्रैर्मानुषो भवेत् मोहनीयैर्वियोनीषु त्वधोगामी च किल्बिषी,शुभकर्मोंके संयोगसे जीवको देवत्वकी प्राप्ति होती है। शुभ और अशुभ दोनोंके सम्मिश्रणसे उसका मनुष्य-योनिमें जन्म होता है। मोहमें डालनेवाले तामस कर्मोंके आचरणसे जीव पशु, पक्षी आदिकी योनिमें जन्म ग्रहण करता है और जिसने केवल पापका ही संचय किया है, वह नरकगामी होता है
śubhaiḥ prayogair devatvaṃ vyāmiśrair mānuṣo bhavet | mohanīyair viyonīṣu tv adhogāmī ca kilbiṣī ||
ശുഭകർമ്മങ്ങളുടെ സ്ഥിരമായ പ്രയോഗം ജീവനെ ദേവത്വത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു. ശുഭവും അശുഭവും കലർന്ന കർമ്മങ്ങൾ മനുഷ്യയോനി നൽകുന്നു. വിവേചനം മൂടുന്ന മോഹജനകമായ താമസകർമ്മങ്ങൾ അവനെ മൃഗ-പക്ഷി മുതലായ താഴ്ന്ന യോനികളിലേക്കു തള്ളിവിടുന്നു; പാപം മാത്രമേ സഞ്ചയിച്ചിട്ടുള്ളവൻ അധോഗാമിയായി നരകലോകങ്ങളിലേക്കു വിധേയനാകുന്നു.
व्याध उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a graded karmic causality: predominantly wholesome action leads to a divine condition, mixed action yields human birth, delusive tamasic conduct results in lower non-human births, and exclusive accumulation of sin leads to hellish downfall.
In the Vana Parva’s dialogue associated with the hunter (vyādha), he instructs a seeker on dharma by explaining how different moral qualities of action determine the soul’s next state of existence.