Shloka 42
मातापितृपूजन-प्रधानधर्मः (Primacy of Filial Service) — Mārkaṇḍeya’s Account of the Vyādha’s Instruction
धुन्धुर्नाम महादैत्यो मधुकैटभयो: सुतः । कुवलाश्चश्व नृपतिर्धुन्धुमार इति स्मृत:,सज्जनशिरोमणे! इस प्रकार मधुकैटभ-कुमार महादैत्य धुन्धु कुवलाश्वके हाथसे मारा गया और राजा कुवलाश्चकी धुन्धुमार नामसे प्रसिद्धि हुई
dhundhur nāma mahādaityo madhukaiṭabhayoḥ sutaḥ | kuvalāśvaś ca nṛpatir dhundhumāra iti smṛtaḥ ||
മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു— മധുവിന്റെയും കൈടഭന്റെയും പുത്രനായ ‘ധുന്ധു’ എന്ന മഹാദൈത്യൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ധുന്ധുവിനെ വധിച്ചതിനാൽ രാജാവ് കുവലാശ്വൻ ‘ധുന്ധുമാരൻ’ എന്ന നാമത്തിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഉപാഖ്യാനം ഭരണാധികാരിയുടെ കീർത്തി ലോകസംരക്ഷണം, പ്രജാഹിതം, ക്രമത്തെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന അധർമശക്തികളുടെ നാശം—ഇവയിൽ നൈതികമായി ആധാരപ്പെടുന്നതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
A ruler’s true renown arises from dharmic protection—removing destructive forces that endanger society—so that power becomes service to order rather than mere conquest.
Mārkaṇḍeya identifies Dhundhu as a powerful demon descended from Madhu and Kaiṭabha, and explains that King Kuvalāśva gained the epithet Dhundhumāra because he killed Dhundhu.