Shloka 204
मातापितृपूजन-प्रधानधर्मः (Primacy of Filial Service) — Mārkaṇḍeya’s Account of the Vyādha’s Instruction
जो मनुष्य भगवान् विष्णुके कीर्तनरूप इस पवित्र उपाख्यानको सुनता है वह धर्मात्मा और पुत्रवान् होता है। जो पर्वोपर इस कथाको सुनता है वह दीर्घायु तथा ऐश्वर्यशाली होता है। उसे रोग आदिका कुछ भी भय नहीं होता। उसकी सारी चिन्ताएँ दूर हो जाती हैं ।। इति श्रीमहा भारते वनपर्वणि मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि धुन्धुमारोपाख्याने चतुरधिकद्विशततमो<ध्याय:
mārkaṇḍeya uvāca | yo manuṣyo bhagavān viṣṇoḥ kīrtanarūpaṃ idaṃ pavitram upākhyānaṃ śṛṇoti sa dharmātmā ca putravān bhavati | yaḥ parvopari imāṃ kathāṃ śṛṇoti sa dīrghāyuḥ tathā aiśvaryavān bhavati | tasya rogādikāni bhayāni na santi | tasya sarvāś cintāḥ dūrībhavanti || iti śrīmahābhārate vanaparvaṇi mārkaṇḍeyasamāsyāparvaṇi dhundhumāropākhyāne caturadhikadvīśatatamo 'dhyāyaḥ ||
മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ കീർത്തിരൂപമായ ഈ പവിത്ര ഉപാഖ്യാനം ശ്രവിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ധർമ്മാത്മാവാകുന്നു; പുത്രസൗഭാഗ്യവും ലഭിക്കുന്നു. പർവ്വം പർവ്വമായി ഈ കഥ കേൾക്കുന്നവൻ ദീർഘായുസ്സും ഐശ്വര്യവും പ്രാപിക്കുന്നു. അവന് രോഗാദികളാൽ ഭയം ഇല്ല; അവന്റെ എല്ലാ ചിന്തകളും അകന്നുപോകുന്നു. ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാഭാരതത്തിലെ വനപർവ്വത്തിൽ, മാർക്കണ്ഡേയ-സമാസ്യാപർവ്വാന്തർഗത ധുന്ധുമാരോപാഖ്യാനത്തിലെ 204-ാം അധ്യായം സമാപ്തം.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse presents a phalaśruti: attentive hearing of a sacred narrative that functions as praise of Vishnu is itself a dharmic act, believed to yield ethical steadiness (dharmātmā), familial flourishing (putravān), longevity, prosperity, freedom from fear of illness, and the calming of mental distress.
Markandeya concludes the Dhundhumara-related upākhyāna with a customary closing benediction, stating the spiritual and worldly fruits of listening to the story—especially when heard repeatedly across parva occasions—thereby framing the tale as both devotional praise and moral instruction.