Shloka 125
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
अयने विषुवे चैव षडशीतिमुखेषु च । चन्द्रसूयोपरागे च दत्तमक्षयमुच्यते,पर्वके अवसरपर दिया हुआ दान दुगुना तथा ऋतु आरम्भ होनेके समय दिया हुआ दान दस गुना पुण्यदायक होता है। उत्तरायण या दक्षिणायन आरम्भ होनेके दिन, विषुव-योग (तुला और मेषकी संक्रान्ति)-में, मिथुन, कन्या, धनु और मीनकी संक्रान्तियोंमें तथा चन्द्रगरहण और सूर्यग्रहणके अवसरपर दिया हुआ दान अक्षय बताया गया है
ayane viṣuve caiva ṣaḍaśītimukheṣu ca | candrasūryoparāge ca dattam akṣayam ucyate ||
മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു— അയനാരംഭത്തിൽ (ഉത്തരായണ-ദക്ഷിണായണ), വിഷുവയോഗത്തിൽ, ഷഡശീതിമുഖങ്ങളിൽ, കൂടാതെ ചന്ദ്രഗ്രഹണവും സൂര്യഗ്രഹണവും നടക്കുന്ന അവസരങ്ങളിൽ നൽകിയ ദാനം അക്ഷയമെന്നു പറയുന്നു. പർവ്വദിനങ്ങളിൽ ദാനം ദ്വിഗുണം, ഋതുവാരംഭത്തിൽ ദാനം ദശഗുണം ഫലിക്കുന്നു; ഉത്തരായണ അല്ലെങ്കിൽ ദക്ഷിണായണാരംഭം, വിഷുവയോഗം, മിഥുന-കന്യാ-ധനു-മീനം സംക്രാന്തികൾ, ചന്ദ്ര-സൂര്യഗ്രഹണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നൽകിയ ദാനം അക്ഷയമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു॥
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Charity (dāna) gains special, enduring spiritual efficacy when performed at sacred calendrical junctions—especially ayana transitions, equinoxes, and eclipses—so that the merit is described as akṣaya (inexhaustible).
Mārkaṇḍeya is instructing his listeners on dharma by listing auspicious times for giving, highlighting how timing and intention elevate the ethical and religious value of a gift.