Shloka 6
Vainya-Aśvamedhe Atri–Gautama–Sanatkumāra-Nirṇaya
Vainya’s Sacrifice and the Settlement of a Dharmic Dispute
क्षुब्धतोया महावेगा: श्वसमाना इवाशुगा: । सिन्धव: शोभयांचक्रु: काननानि तपात्यये,वर्षा-ऋतुकी नदियाँ बड़े वेगसे छूटनेवाले शीघ्र-गामी बाणोंकी भाँति सनसनाती हुई चलती थीं। उनके जलमें हिलोरें उठती रहती थीं और वे कितने ही काननोंकी शोभा बढ़ाती थीं
kṣubdhatoyā mahāvegāḥ śvasamānā ivāśugāḥ | sindhavaḥ śobhayāṃ cakruḥ kānanāni tapātyaye ||
വെയിലിന്റെ കാഠിന്യം ഒടുങ്ങിയപ്പോൾ നദികൾ—ക്ഷുബ്ധജലവും മഹാവേഗവും കൊണ്ടു—വേഗത്തിൽ പറക്കുന്ന അമ്പുകളെപ്പോലെ ശ്വാസിക്കുന്ന ശബ്ദത്തോടെ പാഞ്ഞു. അവരുടെ ജലത്തിൽ തരംഗങ്ങൾ തുടർച്ചയായി ഉയർന്നു, പല കാനനങ്ങളുടെ ശോഭ വർധിപ്പിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights nature’s cyclical renewal: after oppressive heat, the rains arrive with force, restoring movement and beauty to the forests. It implicitly frames hardship as temporary and followed by revitalization.
The narrator describes the onset of the rainy season: rivers swell, surge loudly and swiftly, and their lively waters beautify the surrounding woodlands, setting the scene for events in the forest.