Shloka 603
Kailāsa-darśana, Badarī-vāsa, and Sarasvatī–Dvaitavana Transition (कैलासदर्शन–बदरीवास–सरस्वतीद्वैतवनगमनम्)
त्वया विमथितं वीर स्ववीर्यतपसो बलात् 'साक्षात् देवराज इन्द्र भी युद्धमें यह सब कार्य करनेकी शक्ति नहीं रखते हैं। हिरण्यपुरका विनाश करनेवाले वीरवर धनंजय! निश्चय ही देवराज इन्द्र आज तुम्हारे ऊपर बहुत प्रसन्न होंगे। वीर! तुमने अपने पराक्रम और तपस्याके बलसे इस आकाशचारी विशाल नगरको तहस-नहस कर डाला, जिसे सम्पूर्ण देवता और असुर मिलकर भी नष्ट नहीं कर सकते थे”
tvayā vimathitaṃ vīra svavīryatapasō balāt | sākṣāt devarāja indro 'pi yuddhe 'smin sarvakāryaṃ kartum na śaknoti | hiraṇyapurasya vināśakartṛ vīravara dhanañjaya niścayaṃ devarāja indra adya tvayi suprasannaḥ | vīra tvayā svaparākramatapasō balād ākāśacāri mahān ayaṃ nagaraḥ vidhvaṃsitaḥ, yaṃ sarve devā asurāś ca sametya 'pi nāśayituṃ na śaknuyuḥ |
അർജുനൻ പറഞ്ഞു—വീരാ! നിന്റെ സ്വന്തം പരാക്രമത്തിന്റെയും തപസ്സിന്റെയും ബലത്താൽ നീ ഈ നഗരത്തെ തകർത്തിരിക്കുന്നു. സാക്ഷാൽ ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രനും പോലും യുദ്ധത്തിൽ ഇതെല്ലാം ചെയ്യാനുള്ള ശക്തി കൈവശം വയ്ക്കുകയില്ല. ഹിരണ്യപുരനാശകനായ വീരവര ധനഞ്ജയാ! ഇന്ന് ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രൻ നിനക്കു മേൽ നിശ്ചയമായും അത്യന്തം പ്രസന്നനായിരിക്കും. വീരാ! നിന്റെ പരാക്രമവും തപോബലവും കൊണ്ടാണ് നീ ഈ ആകാശചാരി മഹാനഗരത്തെ പൂർണ്ണമായി ധ്വംസമാക്കിയതു—എല്ലാ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ചേർന്നാലും നശിപ്പിക്കാനാകാത്തതിനെ.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights that disciplined spiritual power (tapas) joined with righteous courage can accomplish what mere force cannot, and that true excellence earns recognition even from the highest divine authority (Indra).
Arjuna praises a heroic feat: the destruction of the sky-moving city Hiraṇyapura—an achievement portrayed as beyond even Indra’s capacity—implying that Indra is delighted by Arjuna’s extraordinary prowess and ascetic strength.