Shloka 19
Gandhamādana-nivāsaḥ — Draupadyāḥ prārthanā, Bhīmasenārohaṇaṃ, Maṇimāna-yuddham
Chapter 157: Draupadi’s request, Bhima’s ascent, and the combat with Maniman
Devanagari script
श्रुत्वा तन्महदाश्नचर्य द्विजो धौम्यो5ब्रवीत् तदा । न शक्यमुत्तरं वक्तुमेवं भवतु भारत,वह महान् आश्चर्यजनक बात सुनकर वि्रर्षि धौम्यने कहा--“भारत! इसका प्रतिवाद नहीं किया जा सकता। ऐसा ही होना चाहिये”
Transliteration
śrutvā tan mahad āścaryaṃ dvijo dhaumyo 'bravīt tadā | na śakyam uttaraṃ vaktum evaṃ bhavatu bhārata ||
Translation
ആ മഹത്തായ അത്ഭുതം കേട്ടപ്പോൾ ദ്വിജനായ ധൗമ്യൻ അപ്പോൾ പറഞ്ഞു—“ഹേ ഭാരതാ! ഇതിന് മറുപടി പറഞ്ഞ് പ്രതിവാദം നടത്താൻ കഴിയില്ല. ഇങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ.”
Word by Word
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Karma
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि, —, —, —
तत्that
तत्:
Karma
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महत्great
महत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आश्चर्यम्wonder, marvel
आश्चर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
द्विजःthe brahmin
द्विजः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धौम्यःDhaumya
धौम्यः:
Karta
TypeNoun
Rootधौम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
शक्यम्possible
शक्यम्:
TypeAdjective
Rootशक्य (प्रातिपदिक; शक्-धातु से)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, यत् (potential/passive adjective)
उत्तरम्reply, answer
उत्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वक्तुम्to say, to speak
वक्तुम्:
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन् (infinitive), कर्तरि, —, —, —
एवम्thus, in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
भवतुlet it be, so be it
भवतु:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट् (imperative), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
भारतO Bharata
भारत:
Sampradana
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
DhaumyaB
BhārataVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes